|
LIBER EXODUS
1 2
3 4 5 6 7
8 9 10 11
12 13 14 15
16 17 18 19
20 21 22 23
24 25 26 27
28 29 30 31
32 33 34 35
36 37 38 39
40
1 1 Haec sunt nomina filiorum Is rael, qui ingressi sunt Aegyp tum cum Iacob;
singuli cum domibus suis introierunt: 2 Ruben, Simeon, Levi, Iuda, 3 Issachar,
Zabulon et Beniamin, 4 Dan et Nephthali, Gad et Aser. 5 Erant igitur omnes
animae eorum, qui egressi sunt de femore Iacob, septuaginta; Ioseph autem in
Aegypto erat. 6 Quo mortuo et universis fratribus eius omnique cognatione illa,
7 filii Israel creverunt et pullulantes multiplicati sunt ac roborati nimis
impleverunt terram.
8 Surrexit interea rex novus super Aegyptum, qui ignorabat Ioseph; 9 et ait ad
populum suum: “ Ecce, populus filiorum Israel multus et fortior nobis est; 10
venite, prudenter agamus cum eo, ne forte multiplicetur et, si ingruerit contra
nos bellum, addatur inimicis nostris, expugnatisque nobis, egrediatur de terra
”. 11 Praeposuit itaque eis magistros operum, ut affligerent eos oneribus;
aedificaveruntque urbes promptuarias pharaoni, Phithom et Ramesses. 12 Quantoque
opprimebant eos, tanto magis multiplicabantur et crescebant. 13 Formidaveruntque
filios Israel Aegyptii et in servitutem redegerunt eos 14 atque ad amaritudinem
perducebant vitam eorum operibus duris luti et lateris omnique famulatu, quo in
terrae operibus premebantur.
15 Dixit autem rex Aegypti obstetricibus Hebraeorum, quarum una vocabatur
Sephra, altera Phua, 16 praecipiens eis: “ Quando obstetricabitis Hebraeas, et
partus tempus advenerit, si masculus fuerit, interficite eum; si femina,
reservate ”. 17 Timuerunt autem obstetrices Deum et non fecerunt iuxta
praeceptum regis Aegypti, sed conservabant mares. 18 Quibus ad se accersitis rex
ait: “ Quidnam est hoc, quod facere voluistis, ut pueros servaretis? ”. 19
Quae responderunt: “ Non sunt Hebraeae sicut Aegyptiae mulieres; ipsae enim
robustae sunt et, priusquam veniamus ad eas, pariunt ”. 20 Bene ergo fecit
Deus obstetricibus, et crevit populus confortatusque est nimis; 21 et, quia
timuerunt obstetrices Deum, aedificavit illis domos.
22 Praecepit ergo pharao omni populo suo dicens: “ Quidquid masculini sexus
natum fuerit, in flumen proicite; quidquid feminei, reservate ”.
2
1 Egressus est vir de domo Levi et accepit uxorem stirpis suae; 2 quae
concepit et peperit filium et videns eum elegantem abscondit tribus mensibus. 3
Cumque iam celare non posset, sumpsit fiscellam scirpeam et linivit eam bitumine
ac pice; posuitque intus infantulum et exposuit eum in carecto ripae fluminis, 4
stante procul sorore eius et considerante eventum rei.
5 Ecce autem descendebat filia pharaonis, ut lavaretur in flumine, et puellae
eius gradiebantur per crepidinem alvei. Quae cum vidisset fiscellam in
papyrione, misit unam e famulabus suis; et allatam 6 aperiens cernensque in ea
parvulum vagientem, miserta eius ait: “ De infantibus Hebraeorum est hic ”.
7 Cui soror pueri: “ Vis, inquit, ut vadam et vocem tibi mulierem Hebraeam,
quae nutrire possit tibi infantulum? ”. 8 Respondit: “ Vade ”. Perrexit
puella et vocavit matrem infantis. 9 Ad quam locuta filia pharaonis: “ Accipe,
ait, puerum istum et nutri mihi; ego dabo tibi mercedem tuam ”. Suscepit
mulier et nutrivit puerum adultumque tradidit filiae pharaonis. 10 Quem illa
adoptavit in locum filii vocavitque nomen eius Moysen dicens: “ Quia de aqua
tuli eum ”.
11 In diebus illis, postquam creverat, Moyses egressus est ad fratres suos;
viditque afflictionem eorum et virum Aegyptium percutientem quendam de Hebraeis
fratribus suis. 12 Cumque circumspexisset huc atque illuc et nullum adesse
vidisset, percussum Aegyptium abscondit sabulo. 13 Et egressus die altero
conspexit duos Hebraeos rixantes dixitque ei, qui faciebat iniuriam: “ Quare
percutis proximum tuum? ”. 14 Qui respondit: “ Quis te constituit principem
et iudicem super nos? Num occidere me tu vis, sicut occidisti Aegyptium? ”.
Timuit Moyses et ait: “ Quomodo palam factum est verbum istud? ”.
15 Audivitque pharao sermonem hunc et quaerebat occidere Moysen. Qui fugiens de
conspectu eius moratus est in terra Madian; venit ergo in terram Madian et sedit
iuxta puteum. 16 Erant autem sacerdoti Madian septem filiae, quae venerunt ad
hauriendam aquam; et impletis canalibus adaquare cupiebant greges patris sui. 17
Supervenere pastores et eiecerunt eas: surrexitque Moyses et, defensis puellis,
adaquavit oves earum. 18 Quae cum revertissent ad Raguel patrem suum, dixit ad
eas: “ Cur velocius venistis solito? ”. 19 Responderunt: “ Vir Aegyptius
liberavit nos de manu pastorum; insuper et hausit aquam nobis potumque dedit
ovibus ”. 20 At ille: “ Ubi est? ”, inquit. “ Quare dimisistis hominem?
Vocate eum, ut comedat panem ”. 21 Consensit ergo Moyses habitare cum eo
accepitque Sephoram filiam eius uxorem. 22 Quae peperit ei filium, quem vocavit
Gersam dicens: “ Advena sum in terra aliena ”.
23 Post multum vero temporis mortuus est rex Aegypti; et ingemiscentes filii
Israel propter opera vociferati sunt, ascenditque clamor eorum ad Deum ab
operibus. 24 Et audivit gemitum eorum ac recordatus est foederis, quod pepigit
cum Abraham, Isaac et Iacob; 25 et respexit Dominus filios Israel et apparuit
eis.
3
1 Moyses autem pascebat oves Iethro soceri sui sacerdotis Ma dian; cumque
minasset gregem ultra desertum, venit ad montem Dei Horeb. 2 Apparuitque ei
angelus Domini in flamma ignis de medio rubi; et videbat quod rubus arderet et
non combureretur.
3 Dixit ergo Moyses: “ Vadam et videbo visionem hanc magnam, quare non
comburatur rubus ”. 4 Cernens autem Dominus quod pergeret ad videndum, vocavit
eum Deus de medio rubi et ait: “ Moyses, Moyses ”. Qui respondit: “ Adsum
”. 5 At ille: “ Ne appropies, inquit, huc; solve calceamentum de pedibus
tuis; locus enim, in quo stas, terra sancta est ”. 6 Et ait: “ Ego sum Deus
patris tui, Deus Abraham, Deus Isaac et Deus Iacob ”. Abscondit Moyses faciem
suam; non enim audebat aspicere contra Deum.
7 Cui ait Dominus: “ Vidi afflictionem populi mei in Aegypto et clamorem eius
audivi propter duritiam exactorum eorum. 8 Et sciens dolorem eius descendi, ut
liberem eum de manibus Aegyptiorum et educam de terra illa in terram bonam et
spatiosam, in terram, quae fluit lacte et melle, ad loca Chananaei et Hetthaei
et Amorraei et Pherezaei et Hevaei et Iebusaei. 9 Clamor ergo filiorum Israel
venit ad me, vidique afflictionem eorum, qua ab Aegyptiis opprimuntur; 10 sed
veni, mittam te ad pharaonem, ut educas populum meum, filios Israel, de Aegypto
”. 11 Dixitque Moyses ad Deum: “ Quis sum ego, ut vadam ad pharaonem et
educam filios Israel de Aegypto? ”. 12 Qui dixit ei: “ Ego ero tecum; et hoc
habebis signum quod miserim te: cum eduxeris populum de Aegypto, servietis Deo
super montem istum ”.
13 Ait Moyses ad Deum: “ Ecce, ego vadam ad filios Israel et dicam eis: Deus
patrum vestrorum misit me ad vos. Si dixerint mihi: "Quod est nomen
eius?" quid dicam eis? ”. 14 Dixit Deus ad Moysen: “ Ego sum qui sum
”. Ait: “ Sic dices filiis Israel: Qui sum misit me ad vos ”. 15 Dixitque
iterum Deus ad Moysen: “ Haec dices filiis Israel: Dominus, Deus patrum
vestrorum, Deus Abraham, Deus Isaac et Deus lacob, misit me ad vos; hoc nomen
mihi est in aeternum, et hoc memoriale meum in generationem et generationem. 16
Vade et congrega seniores Israel et dices ad eos: Dominus, Deus patrum
vestrorum, apparuit mihi, Deus Abraham, Deus Isaac et Deus Iacob, dicens:
Visitans visitavi vos et vidi omnia, quae acciderunt vobis in Aegypto; 17 et
dixi: Educam vos de afflictione Aegypti in terram Chananaei et Hetthaei et
Amorraei et Pherezaei et Hevaei et Iebusaei, ad terram fluentem lacte et melle.
18 Et audient vocem tuam; ingredierisque tu et seniores Israel ad regem Aegypti,
et dicetis ad eum: Dominus, Deus Hebraeorum, occurrit nobis; et nunc eamus viam
trium dierum in solitudinem, ut immolemus Domino Deo nostro.
19 Sed ego scio quod non dimittet vos rex Aegypti, ut eatis, nisi per manum
validam. 20 Extendam enim manum meam et percutiam Aegyptum in cunctis
mirabilibus meis, quae facturus sum in medio eius; post haec dimittet vos. 21
Daboque gratiam populo huic coram Aegyptiis, et, cum egrediemini, non exibitis
vacui. 22 Sed postulabit mulier a vicina sua et ab hospita sua vasa argentea et
aurea ac vestes; ponetisque eas super filios et filias vestras et spoliabitis
Aegyptum ”.
4
1 Respondens Moyses ait: “ Quid autem, si non credent mihi ne que audient
vocem meam, sed dicent: "Non apparuit tibi Dominus?" ”. 2 Dixit ergo
ad eum: “ Quid est quod tenes in manu tua? ”. Respondit: “ Virga ”. 3
Dixitque Dominus: “ Proice eam in terram! ”. Proiecit, et versa est in
serpentem, ita ut fugeret Moyses. 4 Dixitque Dominus: “ Extende manum tuam et
apprehende caudam eius! ”. Extendit et tenuit, versaque est in virgam. 5 “
Ut credant, inquit, quod apparuerit tibi Dominus, Deus patrum suorum, Deus
Abraham, Deus Isaac et Deus Iacob ”.
6 Dixitque Dominus rursum: “ Mitte manum tuam in sinum tuum! ”. Quam cum
misisset in sinum, protulit leprosam instar nivis. 7 “ Retrahe, ait, manum
tuam in sinum tuum! ”. Retraxit et protulit iterum, et erat similis carni
reliquae. 8 “ Si non crediderint, inquit, tibi, neque audierint sermonem signi
prioris, credent verbo signi sequentis. 9 Quod si nec duobus quidem his signis
crediderint neque audierint vocem tuam, sume aquam fluminis et effunde eam super
aridam, et, quidquid hauseris de fluvio, vertetur in sanguinem ”.
10 Ait Moyses: “ Obsecro, Domine, non sum eloquens ab heri et nudiustertius et
ex quo locutus es ad servum tuum, nam impeditioris et tardioris linguae sum ”.
11 Dixit Dominus ad eum: “ Quis fecit os hominis? Aut quis fabricatus est
mutum vel surdum vel videntem vel caecum? Nonne ego? 12 Perge igitur, et ego ero
in ore tuo; doceboque te quid loquaris ”. 13 At ille: “ Obsecro, inquit,
Domine, mitte quem missurus es ”. 14 Iratus Dominus in Moysen ait: “ Aaron,
frater tuus Levites, scio quod eloquens sit; ecce ipse egreditur in occursum
tuum vidensque te laetabitur corde. 15 Loquere ad eum et pone verba mea in ore
eius; et ego ero in ore tuo et in ore illius et ostendam vobis quid agere
debeatis. 16 Ipse loquetur pro te ad populum et erit os tuum; tu autem eris ei
ut Deus. 17 Virgam quoque hanc sume in manu tua, in qua facturus es signa ”.
18 Abiit Moyses et reversus est ad Iethro socerum suum dixitque ei: “ Vadam,
quaeso, et revertar ad fratres meos in Aegyptum, ut videam, si adhuc vivant ”.
Cui ait Iethro: “ Vade in pace ”. 19 Dixit ergo Dominus ad Moysen in Madian:
“ Vade, revertere in Aegyptum; mortui sunt enim omnes, qui quaerebant animam
tuam ”. 20 Tulit Moyses uxorem suam et filios suos et imposuit eos super
asinum; reversusque est in Aegyptum portans virgam Dei in manu sua. 21 Dixitque
ei Dominus revertenti in Aegyptum: “ Vide, ut omnia ostenta, quae posui in
manu tua, facias coram pharaone; ego indurabo cor eius, et non dimittet populum.
22 Dicesque ad eum: Haec dicit Dominus: Filius meus primogenitus Israel. 23 Dico
tibi: Dimitte filium meum, ut serviat mihi; si autem non vis dimittere eum, ecce
ego interficiam filium tuum primogenitum ”.
24 Cumque esset in itinere, in deversorio, occurrit ei Dominus et volebat
occidere eum. 25 Tulit ilico Sephora acutissimam petram et circumcidit
praeputium filii sui; tetigitque pedes eius et ait: “ Sponsus sanguinum tu
mihi es ”. 26 Et dimisit eum, postquam dixerat: “ Sponsus sanguinum ”, ob
circumcisionem.
27 Dixit autem Dominus ad Aaron: “ Vade in occursum Moysi in desertum ”. Qui
perrexit obviam ei in montem Dei et osculatus est eum. 28 Narravitque Moyses
Aaron omnia verba Domini, quibus miserat eum, et signa, quae mandaverat. 29
Veneruntque simul et congregaverunt cunctos seniores filiorum Israel. 30
Locutusque est Aaron omnia verba, quae dixerat Dominus ad Moysen, et fecit signa
coram populo. 31 Et credidit populus, audieruntque quod visitasset Dominus
filios Israel et quod respexisset afflictionem eorum; et proni adoraverunt.
5
1 Post haec ingressi sunt Moyses et Aaron et dixerunt pharaoni: “ Haec
dicit Dominus, Deus Israel: Dimitte populum meum, ut sacrificet mihi in deserto
”. 2 At ille responclit: “ Quis est Dominus, ut audiam vocem eius et
dimittam Israel? Nescio Dominum et Israel non dimittam ”. 3 Dixeruntque: “
Deus Hebraeorum occurrit nobis; eamus, quaeso, viam trium dierum in solitudinem
et sacrificemus Domino Deo nostro, ne forte accidat nobis pestis aut gladius ”.
4 Ait ad eos rex Aegypti: “ Quare, Moyses et Aaron, sollicitatis populum ab
operibus suis? Ite ad onera vestra ”. 5 Dixitque pharao: “ Multus nimis iam
est populus terrae; videtis quod turba succreverit; quanto magis si dederitis
eis requiem ab operibus? ”.
6 Praecepit ergo in die illo exactoribus populi et praefectis eius dicens: 7 “
Nequaquam ultra dabitis paleas populo ad conficiendos lateres sicut prius, sed
ipsi vadant et colligant stipulas. 8 Et mensuram laterum, quam prius faciebant,
imponetis super eos; nec minuetis quidquam. Vacant enim et idcirco vociferantur
dicentes: "Eamus et sacrificemus Deo nostro". 9 Opprimantur operibus
et expleant ea, ut non acquiescant verbis mendacibus ”.
10 Igitur egressi exactores populi et praefecti eius dixerunt ad populum: “
Sic dicit pharao: "Non do vobis paleas. 11 Ite et colligite, sicubi
invenire poteritis, nec minuetur quid quam de opere vestro" ”. 12
Dispersusque est populus per omnem terram Aegypti ad colligendas paleas. 13
Exactores quoque instabant dicentes: “ Complete opus vestrum cotidie, ut prius
facere solebatis, quando dabantur vobis paleae ”. 14 Flagellatique sunt
praefecti filiorum Israel, quos constituerant super eos exactores pharaonis
dicentes: “ Quare non implestis mensuram laterum sicut prius, nec heri nec
hodie? ”.
15 Veneruntque praefecti filiorum Israel et vociferati sunt ad pharaonem
dicentes: “ Cur ita agis contra servos tuos? 16 Paleae non dantur nobis, et
lateres similiter imperantur; en famuli tui flagellis caedimur, et populus tuus
est in culpa ”. 17 Qui ait: “ Vacatis otio et idcirco dicitis: "Eamus
et sacrificemus Domino". 18 Ite ergo et operamini; paleae non dabuntur
vobis, et reddetis consuetum numerum laterum ”.
19 Videbantque se praefecti filiorum Israel in malo, eo quod diceretur eis: “
Non minuetur quidquam de lateribus per singulos dies ”; 20 occurreruntque
Moysi et Aaron, qui stabant ex adverso egredientibus a pharaone, 21 et dixerunt
ad eos: “ Videat Dominus et iudicet, quoniam foetere fecistis odorem nostrum
coram pharaone et servis eius; et praebuistis ei gladium, ut occideret nos ”.
22 Reversusque est Moyses ad Dominum et ait: “ Domine, cur afflixisti populum
istum? Quare misisti me? 23 Ex eo enim quo ingressus sum ad pharaonem, ut
loquerer in nomine tuo, afflixit populum tuum; et non liberasti eos ”.
6
1 Dixitque Dominus ad Moysen: “ Nunc videbis quae facturus sim pharaoni;
per manum enim fortem dimittet eos et in manu robusta eiciet illos de terra sua
”.
2 Locutusque est Dominus ad Moysen dicens: “ Ego Dominus, 3 qui apparui
Abraham, Isaac et Iacob ut Deus omnipotens; et nomen meum Dominum non indicavi
eis. 4 Pepigique cum eis foedus, ut darem illis terram Chanaan, terram
peregrinationis eorum, in qua fuerunt advenae. 5 Ego audivi gemitum filiorum
Israel, quia Aegyptii oppresserunt eos, et recordatus sum pacti mei. 6 Ideo dic
filiis Israel: Ego Dominus, qui educam vos de ergastulo Aegyptiorum; et eruam de
servitute ac redimam in brachio excelso et iudiciis magnis. 7 Et assumam vos
mihi in populum et ero vester Deus; et scietis quod ego sum Dominus Deus vester,
qui eduxerim vos de ergastulo Aegyptiorum 8 et induxerim in terram, super quam
levavi manum meam, ut darem eam Abraham, Isaac et Iacob; daboque illam vobis
possidendam, ego Dominus ”.
9 Narravit ergo Moyses omnia filiis Israel; qui non acquieverunt ei propter
angustiam spiritus et opus durissimum. 10 Locutusque est Dominus ad Moysen
dicens: 11 “ Ingredere et loquere ad pharaonem regem Aegypti, ut dimittat
filios Israel de terra sua ”. 12 Respondit Moyses coram Domino: “ Ecce,
filii Israel non audiunt me, et quomodo audiet me pharao, praesertim cum
incircumcisus sim labiis? ”.
13 Locutusque est Dominus ad Moysen et Aaron et dedit mandatum ad filios Israel
et ad pharaonem regem Aegypti, ut educerent filios Israel de terra Aegypti.
14 Isti sunt principes domorum per familias suas.
Filii Ruben primogeniti Israelis: Henoch et Phallu, Hesron et Charmi; hae
cognationes Ruben.
15 Filii Simeon: Iamuel et Iamin et Ahod et Iachin et Sohar er Saul filius
Chananitidis; hae progenies Simeon.
16 Et haec nomina filiorum Levi per cognationes suas: Gerson et Caath et Merari;
anni autem vitae Levi fuerunt centum triginta septem.
17 Filii Gerson: Lobni et Semei per cognationes suas.
18 Filii Caath: Amram et Isaar et Hebron et Oziel; anni quoque vitae Caath
centum triginta tres.
19 Filii Merari: Moholi et Musi; hae cognationes Levi per familias suas.
20 Accepit autem Amram uxorem Iochabed amitam suam, quae peperit ei Aaron et
Moysen; fueruntque anni vitae Amram centum triginta septem.
21 Filii quoque Isaar: Core et Napheg et Zechri.
22 Filii quoque Oziel: Misael et Elisaphan et Sethri.
23 Accepit autem Aaron uxorem Elisabeth filiam Aminadab sororem Naasson, quae
peperit ei Nadab et Abiu et Eleazar et Ithamar.
24 Filii quoque Core: Asir et Elcana et Abiasaph; hae sunt cognationes
Coritarum.
25 At vero Eleazar filius Aaron accepit uxorem de filiabus Phutiel, quae peperit
ei Phinees; hi sunt principes familiarum Leviticarum per cognationes suas.
26 Iste est Aaron et Moyses, quibus praecepit Dominus, ut educerent filios
Israel de terra Aegypti per turmas suas. 27 Hi sunt qui loquuntur ad pharaonem
regem Aegypti, ut educant filios Israel de Aegypto; iste est Moyses et Aaron 28
in die, qua locutus est Dominus ad Moysen in terra Aegypti.
29 Et locutus est Dominus ad Moysen dicens: “ Ego Dominus; loquere ad
pharaonem regem Aegypti omnia, quae ego loquor tibi ”. 30 Et ait Moyses coram
Domino: “ En incircumcisus labiis sum. Quomodo audiet me pharao? ”.
7
1 Dixitque Dominus ad Moysen: “ Ecce constitui te deum pha raonis, et
Aaron frater tuus erit propheta tuus. 2 Tu loqueris omnia, quae mando tibi; et
ille loquetur ad pharaonem, ut dimittat filios Israel de terra sua. 3 Sed ego
indurabo cor eius et multiplicabo signa et ostenta mea in terra Aegypti. 4 Et
non audiet vos; immittamque manum meam super Aegyptum et educam exercitum et
populum meum, filios Israel, de terra Aegypti per iudicia maxima. 5 Et scient
Aegyptii quia ego sum Dominus, qui extenderim manum meam super Aegyptum et
eduxerim filios Israel de medio eorum ”.
6 Fecit itaque Moyses et Aaron, sicut praeceperat Dominus; ita egerunt. 7 Erat
autem Moyses octoginta annorum, et Aaron octoginta trium, quando locuti sunt ad
pharaonem.
8 Dixitque Dominus ad Moysen et Aaron: 9 “ Cum dixerit vobis pharao:
"Ostendite signum", dices ad Aaron: Tolle virgam tuam et proice eam
coram pharaone, ac vertetur in colubrum ”. 10 Ingressi itaque Moyses et Aaron
ad pharaonem fecerunt, sicut praeceperat Dominus; proiecitque Aaron virgam coram
pharaone et servis eius, quae versa est in colubrum.
11 Vocavit autem pharao sapientes et maleficos, et fecerunt etiam ipsi magi
Aegypti per incantationes suas similiter. 12 Proieceruntque singuli virgas suas,
quae versae sunt in colubros; sed devoravit virga Aaron virgas eorum. 13
Induratumque est cor pharaonis, et non audivit eos, sicut dixerat Dominus.
14 Dixit autem Dominus ad Moysen: “ Ingravatum est cor pharaonis: non vult
dimittere populum. 15 Vade ad eum mane. Ecce egredietur ad aquas; et stabis in
occursum eius super ripam fluminis. Et virgam, quae conversa est in serpentem,
tolles in manu tua 16 dicesque ad eum: Dominus, Deus Hebraeorum, misit me ad te
dicens: Dimitte populum meum, ut sacrificet mihi in deserto; et usque ad
praesens audire noluisti. 17 Haec igitur dicit Dominus: In hoc scies quod sim
Dominus: ecce percutiam virga, quae in manu mea est, aquam fluminis; et vertetur
in sanguinem. 18 Pisces quoque, qui sunt in fluvio, morientur, et computrescent
aquae, et taedebit Aegyptios bibere aquam fluminis ”.
19 Dixit quoque Dominus ad Moysen: “ Dic ad Aaron: Tolle virgam tuam et
extende manum tuam super aquas Aegypti, super fluvios eorum et rivos ac paludes
et omnes lacus aquarum, ut vertantur in sanguinem; et sit cruor in omni terra
Aegypti, tam in ligneis vasis quam in saxeis ”. 20 Feceruntque ita Moyses et
Aaron, sicut praeceperat Dominus. Et elevans virgam percussit aquam fluminis
coram pharaone et servis eius; quae versa est in sanguinem. 21 Et pisces, qui
erant in flumine, mortui sunt, computruitque fluvius, et non poterant Aegyptii
bibere aquam fluminis; et fuit sanguis in tota terra Aegypti.
22 Feceruntque similiter malefici Aegyptiorum incantationibus suis; et induratum
est cor pharaonis, nec audivit eos, sicut dixerat Dominus. 23 Avertitque se et
ingressus est domum suam nec ad hoc apposuit cor suum. 24 Foderunt autem omnes
Aegyptii per circuitum fluminis aquam, ut biberent; non enim poterant bibere de
aqua fluminis. 25 Impletique sunt septem dies, postquam percussit Dominus
fluvium.
26 Dixit quoque Dominus ad Moysen: “ Ingredere ad pharaonem et dices ad eum:
Haec dicit Dominus: Dimitte populum meum, ut sacrificet mihi. 27 Sin autem
nolueris dimittere, ecce ego percutiam omnes terminos tuos ranis. 28 Et ebulliet
fluvius ranas, quae ascendent et ingredientur domum tuam et cubiculum lectuli
tui et super stratum tuum et in domos servorum tuorum et in populum tuum et in
furnos tuos et in pistrina tua; 29 et ad te et ad populum tuum et ad omnes
servos tuos intrabunt ranae ”.
8
1 Dixitque Dominus ad Moysen: “ Dic ad Aaron: Extende ma num tuam cum
baculo tuo super fluvios, super rivos ac paludes et educ ranas super terram
Aegypti ”. 2 Et extendit Aaron manum super aquas Aegypti, et ascenderunt ranae
operueruntque terram Aegypti. 3 Fecerunt autem et malefici per incantationes
suas similiter eduxeruntque ranas super terram Aegypti.
4 Vocavit autem pharao Moysen et Aaron et dixit: “ Orate Dominum, ut auferat
ranas a me et a populo meo, et dimittam populum, ut sacrificet Domino ”. 5
Dixitque Moyses ad pharaonem: “ Constitue mihi, quando deprecer pro te et pro
servis et pro populo tuo, ut abigantur ranae a te et a domo tua et tantum in
flumine remaneant ”. 6 Qui respondit: “ Cras ”. At ille: “ Iuxta verbum,
inquit, tuum faciam, ut scias quoniam non est sicut Dominus Deus noster. 7 Et
recedent ranae a te et a domo tua et a servis tuis et a populo tuo; tantum in
flumine remanebunt ”. 8 Egressique sunt Moyses et Aaron a pharaone; et
clamavit Moyses ad Dominum pro sponsione ranarum, quam condixerat pharaoni. 9
Fecitque Dominus iuxta verbum Moysi, et mortuae sunt ranae de domibus et de
villis et de agris; 10 congregaveruntque eas in immensos aggeres, et computruit
terra. 11 Videns autem pharao quod data esset requies, ingravavit cor suum et
non audivit eos, sicut dixerat Dominus.
12 Dixitque Dominus ad Moysen: “ Loquere ad Aaron: Extende virgam tuam et
percute pulverem terrae, et sint scinifes in universa terra Aegypti ”. 13
Feceruntque ita; et extendit Aaron manum virgam tenens percussitque pulverem
terrae. Et facti sunt scinifes in hominibus et in iumentis; omnis pulvis terrae
versus est in scinifes per totam terram Aegypti.
14 Feceruntque similiter malefici incantationibus suis, ut educerent scinifes;
et non potuerunt. Erantque scinifes tam in hominibus quam in iumentis; 15 et
dixerunt malefici ad pharaonem: “ Digitus Dei est hic ”. Induratumque est
cor pharaonis et non audivit eos, sicut praeceperat Dominus.
16 Dixit quoque Dominus ad Moysen: “ Consurge diluculo et sta coram pharaone.
Egredietur enim ad aquas, et dices ad eum: Haec dicit Dominus: Dimitte populum
meum, ut sacrificet mihi. 17 Quod si non dimiseris eum, ecce ego immittam in te
et in servos tuos et in populum tuum et in domos tuas omne genus muscarum; et
implebuntur domus Aegyptiorum muscis et etiam humus, in qua fuerint. 18 Et
segregabo in die illa terram Gessen, in qua populus meus est, ut non sint ibi
muscae, et scias quoniam ego Dominus in medio terrae; 19 ponamque divi sionem
inter populum meum et populum tuum; cras erit signum istud ”. 20 Fecitque
Dominus ita; et venit musca gravissima in domos pharaonis et servorum eius et in
omnem terram Aegypti, corruptaque est terra ab huiuscemodi muscis.
21 Vocavitque pharao Moysen et Aaron et ait eis: “ Ite, sacrificate Deo vestro
in terra ”. 22 Et ait Moyses: “ Non potest ita fieri: abominationes enim
Aegyptiorum immolabimus Domino Deo nostro; quod si mactaverimus ea, quae colunt
Aegyptii, coram eis, lapidibus nos obruent. 23 Viam trium dierum pergemus in
solitudinem et sacrificabimus Domino Deo nostro, sicut praecepit nobis ”. 24
Dixitque pharao: “ Ego dimittam vos, ut sacrificetis Domino Deo vestro in
deserto, verumtamen longius ne abeatis; rogate pro me ”. 25 Et ait Moyses: “
Egressus a te, orabo Dominum, et recedet musca a pharaone et a servis suis et a
populo eius cras; verumtamen noli ultra fallere, ut non dimittas populum
sacrificare Domino ”. 26 Egressusque Moyses a pharaone oravit Dominum; 27 qui
fecit iuxta verbum illius et abstulit muscas a pharaone et a servis suis et a
populo eius; non superfuit ne una quidem. 28 Et ingravatum est cor pharaonis,
ita ut ne hac quidem vice dimitteret populum.
9
1 Dixit autem Dominus ad Moysen: “ Ingredere ad pharaonem et loquere ad
eum: Haec dicit Dominus, Deus Hebraeorum: Dimitte populum meum, ut sacrificet
mihi. 2 Quod si adhuc renuis et retines eos, 3 ecce manus Domini erit super
possessionem tuam in agris, super equos et asinos et camelos et boves et oves,
pestis valde gravis; 4 et distinguet Dominus inter possessiones Israel et
possessiones Aegyptiorum, ut nihil omnino pereat ex his, quae pertinent ad
filios Israel. 5 Constituitque Dominus tempus dicens: Cras faciet Dominus verbum
istud in terra ”.
6 Fecit ergo Dominus verbum hoc altera die, mortuaque sunt omnia animantia
Aegyptiorum; de animalibus vero filiorum Israel nihil omnino periit. 7 Et misit
pharao ad videndum; nec erat quidquam mortuum de his, quae possidebat Israel.
Ingravatumque est cor pharaonis, et non dimisit populum.
8 Et dixit Dominus ad Moysen et Aaron: “ Tollite plenas manus cineris de
camino, et spargat illum Moyses in caelum coram pharaone; 9 sitque pulvis super
omnem terram Aegypti; erunt enim in hominibus et iumentis ulcera et vesicae
turgentes in universa terra Aegypti ”.
10 Tuleruntque cinerem de camino et steterunt coram pharaone, et sparsit illum
Moyses in caelum; factaque sunt ulcera vesicarum turgentium in hominibus et
iumentis. 11 Nec poterant malefici stare coram Moyse propter ulcera, quae in
illis erant et in omni terra Aegypti. 12 Induravitque Dominus cor pharaonis, et
non audivit eos, sicut locutus est Dominus ad Moysen.
13 Dixitque Dominus ad Moysen: “ Mane consurge et sta coram pharaone et dices
ad eum: Haec dicit Dominus, Deus Hebraeorum: Dimitte populum meum, ut sacrificet
mihi; 14 quia in hac vice mittam omnes plagas meas super cor tuum et super
servos tuos et super populum tuum, ut scias quod non sit similis mei in omni
terra. 15 Nunc enim extendens manum si percussissem te et populum tuum peste,
perisses de terra. 16 Idcirco autem servavi te, ut ostendam in te fortitudinem
meam, et narretur nomen meum in omni terra. 17 Adhuc retines populum meum et non
vis dimittere eum? 18 En pluam cras, hac ipsa hora, grandinem multam nimis,
qualis non fuit in Aegypto a die, qua fundata est, usque in praesens tempus. 19
Mitte ergo iam nunc et congrega iumenta tua et omnia, quae habes in agro;
homines enim et iumenta universa, quae inventa fuerint foris nec congregata de
agris, cadet super ea grando, et morientur ”. 20 Qui timuit verbum Domini de
servis pharaonis, fecit confugere servos suos et iumenta in domos; 21 qui autem
neglexit sermonem Domini, dimisit servos suos et iumenta in agris.
22 Et dixit Dominus ad Moysen: “ Extende manum tuam in caelum, ut fiat grando
in universa terra Aegypti super homines et super iumenta et super omnem herbam
agri in terra Aegypti ”. 23 Extenditque Moyses virgam in caelum, et Dominus
dedit tonitrua et grandinem ac discurrentia fulgura super terram; pluitque
Dominus grandinem super terram Aegypti. 24 Et grando et ignis immixta pariter
ferebantur; tantaeque fuit magnitudinis, quanta ante numquam apparuit in
universa terra Aegypti, ex quo gens illa condita est. 25 Et percussit grando in
omni terra Aegypti cuncta, quae fuerunt in agris, ab homine usque ad iumentum;
cunctamque herbam agri percussit grando et omne lignum regionis confregit. 26
Tantum in terra Gessen, ubi erant filii Israel, grando non cecidit.
27 Misitque pharao et vocavit Moysen et Aaron dicens ad eos: “ Nunc peccavi;
Dominus iustus, ego et populus meus rei. 28 Orate Dominum, ut desinant tonitrua
Dei et grando, et dimittam vos, et nequaquam hic ultra manebitis ”. 29 Ait
Moyses: “ Cum egressus fuero de urbe, extendam palmas meas ad Dominum; et
cessabunt tonitrua, et grando non erit, ut scias quia Domini est terra. 30 Novi
autem quod et tu et servi tui necdum timeatis Dominum Deum ”. 31 Linum ergo et
hordeum laesum est, eo quod hordeum iam spicas et linum iam folliculos
germinaret; 32 triticum autem et far non sunt laesa, quia serotina erant.
33 Egressusque Moyses a pharaone ex urbe tetendit manus ad Dominum; et
cessaverunt tonitrua et grando, nec ultra effundebatur pluvia super terram. 34
Videns autem pharao quod cessasset pluvia et grando et tonitrua, auxit peccatum;
35 et ingravatum est cor eius et servorum illius et induratum nimis; nec dimisit
filios Israel, sicut dixerat Dominus per manum Moysi.
10
1 Et dixit Dominus ad Moy sen: “ Ingredere ad pharao nem: ego enim
induravi cor eius et servorum illius, ut faciam signa mea haec in medio eorum, 2
et narres in auribus filii tui et nepotum tuorum, quotiens contriverim Aegyptios
et signa mea fecerim in eis; et sciatis quia ego Dominus ”.
3 Introierunt ergo Moyses et Aaron ad pharaonem et dixerunt ei: “ Haec dicit
Dominus, Deus Hebraeorum: Usquequo non vis subici mihi? Dimitte populum meum, ut
sacrificet mihi. 4 Sin autem resistis et non vis dimittere eum, ecce ego inducam
cras locustam in fines tuos, 5 quae operiat superficiem terrae, ne quidquam eius
appareat, sed comedatur, quod residuum fuerit grandini; corrodet enim omnia
ligna, quae germinant in agris. 6 Et implebunt domos tuas et servorum tuorum et
omnium Aegyptiorum, quantam non viderunt patres tui et avi, ex quo orti sunt
super terram usque in praesentem diem ”. Avertitque se et egressus est a
pharaone.
7 Dixerunt autem servi pharaonis ad eum: “ Usquequo patiemur hoc scandalum?
Dimitte homines, ut sacrificent Domino Deo suo; nonne vides quod perierit
Aegyptus? ”. 8 Revocaveruntque Moysen et Aaron ad pharaonem, qui dixit eis:
“ Ite, sacrificate Domino Deo vestro. Quinam sunt qui ituri sunt? ”. 9 Ait
Moyses: “ Cum parvulis nostris et senioribus pergemus, cum filiis et filiabus,
cum ovibus et armentis; est enim sollemnitas Domini nobis ”. 10 Et respondit
eis: “ Sic Dominus sit vobiscum, quomodo ego dimittam vos et parvulos vestros.
Cui dubium est quod pessime cogitetis? 11 Non fiet ita, sed ite tantum viri et
sacrificate Domino; hoc enim et ipsi petistis ”. Statimque eiecti sunt de
conspectu pharaonis.
12 Dixit autem Dominus ad Moysen: “ Extende manum tuam super terram Aegypti,
ut veniat locusta et ascendat super eam et devoret omnem herbam, quidquid
residuum fuerit grandini ”. 13 Et extendit Moyses virgam super terram Aegypti,
et Dominus induxit ventum urentem tota die illa et nocte. Et mane facto, ventus
urens levavit locustas; 14 quae ascenderunt super universam terram Aegypti et
sederunt in cunctis finibus Aegyptiorum innumerabiles, quales ante illud tempus
non fuerant nec postea futurae sunt. 15 Operueruntque universam superficiem
terrae, et obscurata est terra. Devoraverunt igitur omnem herbam terrae et,
quidquid pomorum in arboribus fuit, quae grando dimiserat; nihilque omnino
virens relictum est in lignis et in herbis terrae in cuncta Aegypto.
16 Quam ob rem festinus pharao vocavit Moysen et Aaron et dixit eis: “ Peccavi
in Dominum Deum vestrum et in vos. 17 Sed nunc dimittite peccatum mihi tantum
hac vice et rogate Dominum Deum vestrum, ut auferat a me saltem mortem istam ”.
18 Egressusque Moyses de conspectu pharaonis oravit Dominum, 19 qui flare fecit
ventum ab occidente vehementissimum et arreptam locustam proiecit in mare
Rubrum; non remansit ne una quidem in cunctis finibus Aegypti. 20 Et induravit
Dominus cor pharaonis, nec dimisit filios Israel. 21 Dixit autem Dominus ad
Moysen: “ Extende manum tuam in caelum, et sint tenebrae super terram Aegypti
tam densae ut palpari queant ”. 22 Extenditque Moyses manum in caelum, et
factae sunt tenebrae horribiles in universa terra Aegypti tribus diebus. 23 Nemo
vidit fratrem suum nec movit se de loco, in quo erat. Ubicumque autem habitabant
filii Israel, lux erat.
24 Vocavitque pharao Moysen et Aaron et dixit eis: “ Ite, sacrificate Domino;
oves tantum vestrae et armenta remaneant, parvuli vestri eant vobiscum ”. 25
Ait Moyses: “ Etiamsi tu hostias et holocausta dares nobis, quae offeramus
Domino Deo nostro, 26 tamen et greges nostri pergent nobiscum; non remanebit ex
eis ungula, quoniam ex ipsis sumemus, quae necessaria sunt in cultum Domini Dei
nostri; praesertim cum ignoremus quid debeat immolari, donec ad ipsum locum
perveniamus ”.
27 Induravit autem Dominus cor pharaonis, et noluit dimittere eos. 28 Dixitque
pharao ad eum: “ Recede a me. Cave, ne ultra videas faciem meam; quocumque die
apparueris mihi, morieris ”. 29 Respondit Moyses: “ Ita fiet, ut locutus es;
non videbo ultra faciem tuam ”.
11
1 Et dixit Dominus ad Moy sen: “ Adhuc una plaga tan gam pharaonem et
Aegyptum, et post haec dimittet vos utique, immo et exire compellet. 2 Dices
ergo omni plebi, ut postulet vir ab amico suo et mulier a vicina sua vasa
argentea et aurea; 3 dabit autem Dominus gratiam populo coram Aegyptiis ”.
Fuitque Moyses vir magnus valde in terra Aegypti coram servis pharaonis et omni
populo.
4 Et ait Moyses: “ Haec dicit Dominus: Media nocte egrediar in Aegyptum; 5 et
morietur omne primogenitum in terra Aegyptiorum, a primogenito pharaonis, qui
sedet in solio eius, usque ad primogenitum ancillae, quae est ad molam, et omnia
primogenita iumentorum. 6 Eritque clamor magnus in universa terra Aegypti,
qualis nec ante fuit nec postea futurus est. 7 Apud omnes autem filios Israel
non mutiet canis contra hominem et pecus, ut sciatis quanto miraculo dividat
Dominus Aegyptios et Israel. 8 Descendentque omnes servi tui isti ad me et
adorabunt me dicentes: "Egredere tu et omnis populus, qui sequitur
te". Post haec egrediar ”. Et exivit a pharaone iratus nimis.
9 Dixit autem Dominus ad Moysen: “ Non audiet vos pharao, ut multa signa fiant
in terra Aegypti ”. 10 Moyses autem et Aaron fecerunt omnia ostenta haec coram
pharaone; et induravit Dominus cor pharaonis, nec dimisit filios Israel de terra
sua.
12
1 Dixit Dominus ad Moysen et Aaron in terra Aegypti: 2 “ Mensis iste
vobis principium mensium, primus erit in mensibus anni. 3 Loquimini ad universum
coetum filiorum Israel et dicite eis: Decima die mensis huius tollat unusquisque
agnum per familias et domos suas. 4 Sin autem minor est numerus, ut sufficere
possit ad vescendum agnum, assumet vicinum suum, qui iunctus est domui suae,
iuxta numerum animarum, quae sufficere possunt ad esum agni. 5 Erit autem vobis
agnus absque macula, masculus, anniculus; quem de agnis vel haedis tolletis 6 et
servabitis eum usque ad quartam decimam diem mensis huius; immolabitque eum
universa congregatio filiorum Israel ad vesperam. 7 Et sument de sanguine eius
ac ponent super utrumque postem et in superliminaribus domorum, in quibus
comedent illum; 8 et edent carnes nocte illa assas igni et azymos panes cum
lactucis amaris. 9 Non comedetis ex eo crudum quid nec coctum aqua, sed tantum
assum igni; caput cum pedibus eius et intestinis vorabitis. 10 Nec remanebit
quidquam ex eo usque mane; si quid residuum fuerit, igne comburetis. 11 Sic
autem comedetis illum: renes vestros accingetis, calceamenta habebitis in
pedibus, tenentes baculos in manibus, et comedetis festinanter; est enim Pascha
(id est Transitus) Domini!
12 Et transibo per terram Aegypti nocte illa percutiamque omne primogenitum in
terra Aegypti ab homine usque ad pecus; et in cunctis diis Aegypti faciam
iudicia, ego Dominus. 13 Erit autem sanguis vobis in signum in aedibus, in
quibus eritis; et videbo sanguinem et transibo vos, nec erit in vobis plaga
disperdens, quando percussero terram Aegypti. 14 Habebitis autem hanc diem in
monumentum et celebrabitis eam sollemnem Domino in generationibus vestris cultu
sempiterno.
15 Septem diebus azyma comedetis. Iam in die primo non erit fermentum in domibus
vestris; quicumque comederit fermentatum, a primo die usque ad diem septimum,
peribit anima illa de Israel.
16 Dies prima erit sancta atque sollemnis, et dies septima eadem festivitate
venerabilis. Nihil operis facietis in eis, exceptis his, quae ad vescendum
pertinent.
17 Et observabitis azyma, in eadem enim ipsa die eduxi exercitum vestrum de
terra Aegypti; et custodietis diem istum in generationes vestras ritu perpetuo.
18 Primo mense, quarta decima die mensis ad vesperam comedetis azyma; usque ad
diem vicesimam primam eiusdem mensis ad vesperam.
19 Septem diebus fermentum non invenietur in domibus vestris. Qui comederit
fermentatum, peribit anima eius de coetu Israel, tam de advenis quam de
indigenis terrae. 20 Omne fermentatum non comedetis; in cunctis habitaculis
vestris edetis azyma ”.
21 Vocavit autem Moyses omnes seniores filiorum Israel et dixit ad eos: “ Ite
tollentes animal per familias vestras et immolate Pascha. 22 Fasciculumque
hyssopi tingite in sanguine, qui est in pelvi, et aspergite ex eo superliminare
et utrumque postem. Nullus vestrum egrediatur ostium domus suae usque mane. 23
Transibit enim Dominus percutiens Aegyptios; cumque viderit sanguinem in
superliminari et in utroque poste, transcendet ostium et non sinet percussorem
ingredi domos vestras et laedere. 24 Custodite verbum istud legitimum tibi et
filiis tuis usque in aeternum. 25 Cumque introieritis terram, quam Dominus
daturus est vobis, ut pollicitus est, observabitis caeremonias istas; 26 et, cum
dixerint vobis filii vestri: "Quae est ista religio?", 27 dicetis eis:
"Victima Paschae Domino est, quando transivit super domos filiorum Israel
in Aegypto percutiens Aegyptios et domos nostras liberans" ”.
Incurvatusque populus adoravit; 28 et egressi filii Israel fecerunt, sicut
praeceperat Dominus Moysi et Aaron.
29 Factum est autem in noctis medio, percussit Dominus omne primogenitum in
terra Aegypti, a primogenito pharaonis, qui in solio eius sedebat, usque ad
primogenitum captivi, qui erat in carcere, et omne primogenitum iumentorum. 30
Surrexitque pharao nocte et omnes servi eius cunctaque Aegyptus, et ortus est
clamor magnus in Aegypto, neque enim erat domus, in qua non iaceret mortuus. 31
Vocatisque pharao Moyse et Aaron nocte, ait: “ Surgite, egredimini a populo
meo, vos et filii Israel; ite, immolate Domino, sicut dicitis. 32 Oves vestras
et armenta assumite, ut petieratis, et abeuntes benedicite mihi ”. 33
Urgebantque Aegyptii populum de terra exire velociter dicentes: “ Omnes
moriemur ”. 34 Tulit igitur populus conspersam farinam, antequam
fermentaretur; et ligans pistrina in palliis suis posuit super umeros suos. 35
Feceruntque filii Israel, sicut praeceperat Moyses, et petierunt ab Aegyptiis
vasa argentea et aurea vestemque plurimam. 36 Dominus autem dedit gratiam populo
coram Aegyptiis, ut commodarent eis; et spoliaverunt Aegyptios.
37 Profectique sunt filii Israel de Ramesse in Succoth, sescenta fere milia
peditum virorum absque parvulis. 38 Sed et vulgus promiscuum innumerabile
ascendit cum eis, oves et armenta, animantia multa nimis. 39 Coxeruntque
farinam, quam dudum de Aegypto conspersam tulerant, et fecerunt subcinericios
panes azymos; neque enim poterant fermentari, cogentibus exire Aegyptiis et
nullam facere sinentibus moram; nec pulmenti quidquam occurrerant praeparare.
40 Habitatio autem filiorum Israel, qua manserant in Aegypto, fuit
quadringentorum triginta annorum. 41 Quibus expletis, eadem die egressus est
omnis exercitus Domini de terra Aegypti. 42 Nox ista vigiliarum Domino, quando
eduxit eos de terra Aegypti: hanc observare debent Domino omnes filii Israel in
generationibus suis.
43 Dixitque Dominus ad Moysen et Aaron: “ Haec est religio Paschae: Omnis
alienigena non comedet ex eo; 44 omnis autem servus empticius circumcidetur et
sic comedet; 45 advena et mercennarius non edent ex eo. 46 In una domo
comedetur, nec efferetis de carnibus eius foras nec os illius confringetis. 47
Omnis coetus filiorum Israel faciet illud. 48 Quod si quis peregrinorum in
vestram voluerit transire coloniam et facere Pascha Domini, circumcidetur prius
omne masculinum eius, et tunc rite celebrabit eritque sicut indigena terrae; si
quis autem circumcisus non fuerit, non vescetur ex eo. 49 Eadem lex erit
indigenae et colono, qui peregrinatur apud vos ”. 50 Feceruntque omnes filii
Israel, sicut praeceperat Dominus Moysi et Aaron; 51 et in eadem die eduxit
Dominus filios Israel de terra Aegypti per turmas suas.
13
1 Locutusque est Dominus ad Moysen dicens: 2 “ Sanctifica mihi omne
primogenitum, quod aperit vulvam in filiis Israel, tam de hominibus quam de
iumentis: mea sunt enim omnia ”.
3 Et ait Moyses ad populum: “ Mementote diei huius, in qua egressi estis de
Aegypto et de domo servitutis, quoniam in manu forti eduxit vos Dominus de loco
isto, ut non comedatis fermentatum panem. 4 Hodie egredimini, mense Abib (id est
novarum Frugum). 5 Cumque introduxerit te Dominus in terram Chananaei et
Hetthaei et Amorraei et Hevaei et Iebusaei, quam iuravit patribus tuis, ut daret
tibi, terram fluentem lacte et melle; celebrabis hunc morem sacrorum mense isto.
6 Septem diebus vesceris azymis, et in die septimo erit sollemnitas Domini. 7
Azyma comedetis septem diebus: non apparebit apud te aliquid fermentatum nec in
cunctis finibus tuis. 8 Narrabisque filio tuo in die illo dicens: "Propter
hoc, quod fecit mihi Dominus, quando egressus sum de Aegypto". 9 Et erit
quasi signum in manu tua et quasi monumentum inter oculos tuos, ut lex Domini
semper sit in ore tuo; in manu enim forti eduxit te Dominus de Aegypto. 10
Custodies huiuscemodi cultum statuto tempore a diebus in dies.
11 Cumque introduxerit te Dominus in terram Chananaei, sicut iuravit tibi et
patribus tuis, et dederit tibi eam, 12 separabis omne, quod aperit vulvam,
Domino et quod primitivum est in pecoribus tuis; quidquid habueris masculini
sexus, consecrabis Domino. 13 Primogenitum asini mutabis ove; quod, si non
redemeris, interficies. Omne autem primogenitum hominis de filiis tuis pretio
redimes. 14 Cumque interrogaverit te filius tuus cras dicens: "Quid est
hoc?", respondebis ei: "In manu forti eduxit nos Dominus de Aegypto,
de domo servitutis. 15 Nam, cum induratus esset pharao et nollet nos dimittere,
occidit Dominus omne primogenitum in terra Aegypti, a primogenito hominis usque
ad primogenitum iumentorum; idcirco immolo Domino omne, quod aperit vulvam,
masculini sexus, et omnia primogenita filiorum meorum redimo". 16 Erit
igitur quasi signum in manu tua et quasi appensum quid ob recordationem inter
oculos tuos, eo quod in manu forti eduxit nos Dominus de Aegypto ”.
17 Igitur cum emisisset pharao populum, non eos duxit Deus per viam terrae
Philisthim, quae vicina est, reputans ne forte paeniteret populum, si vidisset
adversum se bella consurgere, et reverteretur in Aegyptum, 18 sed circumduxit
per viam deserti, quae est iuxta mare Rubrum. Et armati ascenderunt filii Israel
de terra Aegypti. 19 Tulit quoque Moyses ossa Ioseph secum, eo quod adiurasset
filios Israel dicens: “ Visitabit vos Deus; efferte ossa mea hinc vobiscum ”.
20 Profectique de Succoth castrametati sunt in Etham, in extremis finibus
solitudinis. 21 Dominus autem praecedebat eos ad ostendendam viam per diem in
columna nubis et per noctem in columna ignis, ut dux esset itineris utroque
tempore. 22 Nunquam defuit columna nubis per diem, nec columna ignis per noctem,
coram populo.
14
1 Locutus est autem Dominus ad Moysen dicens: 2 “ Lo quere filiis
Israel: Reversi castrametentur e regione Phihahiroth, quae est inter Magdolum et
mare contra Beelsephon; in conspectu eius castra ponetis super mare. 3
Dicturusque est pharao super filiis Israel: "Errant in terra, conclusit eos
desertum". 4 Et indurabo cor eius, ac persequetur eos, et glorificabor in
pharaone et in omni exercitu eius; scientque Aegyptii quia ego sum Dominus ”.
Feceruntque ita.
5 Et nuntiatum est regi Aegyptiorum quod fugisset populus; immutatumque est cor
pharaonis et servorum eius super populo, et dixerunt: “ Quid hoc fecimus, ut
dimitteremus Israel, ne servirent nobis? ”. 6 Iunxit ergo currum et omnem
populum suum assumpsit secum; 7 tulitque sescentos currus electos et quidquid in
Aegypto curruum fuit et bellatores in singulis curribus. 8 Induravitque Dominus
cor pharaonis regis Aegypti, et persecutus est filios Israel; at illi egressi
erant in manu excelsa. 9 Cumque persequerentur Aegyptii vestigia praecedentium,
reppererunt eos in castris super mare; omnes equi et currus pharaonis, equites
et exercitus eius erant in Phihahiroth contra Beelsephon.
10 Cumque appropinquasset pharao, levantes filii Israel oculos viderunt
Aegyptios post se et timuerunt valde clamaveruntque ad Dominum 11 et dixerunt ad
Moysen: “ Forsitan non erant sepulcra in Aegypto? Ideo tulisti nos, ut
moreremur in solitudine. Quid hoc fecisti, ut educeres nos ex Aegypto? 12 Nonne
iste est sermo, quem loquebamur ad te in Aegypto dicentes: Recede a nobis, ut
serviamus Aegyptiis? Multo enim melius erat servire eis quam mori in solitudine
”. 13 Et ait Moyses ad populum: “ Nolite timere; state et videte salutem
Domini, quam facturus est vobis hodie; Aegyptios enim, quos nunc videtis,
nequaquam ultra videbitis usque in sempiternum. 14 Dominus pugnabit pro vobis,
et vos silebitis ”.
15 Dixitque Dominus ad Moysen: “ Quid clamas ad me? Loquere filiis Israel, ut
proficiscantur. 16 Tu autem eleva virgam tuam et extende manum tuam super mare
et divide illud, ut gradiantur filii Israel in medio mari per siccum. 17 Ego
autem indurabo cor Aegyptiorum, ut persequantur eos; et glorificabor in pharaone
et in omni exercitu eius, in curribus et in equitibus illius. 18 Et scient
Aegyptii quia ego sum Dominus, cum glorificatus fuero in pharaone, in curribus
atque in equitibus eius ”.
19 Tollensque se angelus Dei, qui praecedebat castra Israel, abiit post eos; et
cum eo pariter columna nubis, priora dimittens, post tergum. 20 Stetit inter
castra Aegyptiorum et castra Israel; et erat nubes tenebrosa et illuminans
noctem, ita ut ad se invicem toto noctis tempore accedere non valerent.
21 Cumque extendisset Moyses manum super mare, reppulit illud Dominus, flante
vento vehementi et urente tota nocte, et vertit in siccum; divisaque est aqua.
22 Et ingressi sunt filii Israel per medium maris sicci; erat enim aqua quasi
murus a dextra eorum et laeva. 23 Persequentesque Aegyptii ingressi sunt post
eos, omnis equitatus pharaonis, currus eius et equites per medium maris. 24
Iamque advenerat vigilia matutina, et ecce respiciens Dominus super castra
Aegyptiorum per columnam ignis et nubis perturbavit exercitum eorum; 25 et
impedivit rotas curruum, ita ut difficile moverentur. Dixerunt ergo Aegyptii:
“ Fugiamus Israelem! Dominus enim pugnat pro eis contra nos ”.
26 Et ait Dominus ad Moysen: “ Extende manum tuam super mare, ut revertantur
aquae ad Aegyptios super currus et equites eorum ”. 27 Cumque extendisset
Moyses manum contra mare, reversum est primo diluculo ad priorem locum;
fugientibusque Aegyptiis occurrerunt aquae, et involvit eos Dominus in mediis
fluctibus. 28 Reversaeque sunt aquae et operuerunt currus et equites cuncti
exercitus pharaonis, qui sequentes ingressi fuerant mare; ne unus quidem
superfuit ex eis. 29 Filii autem Israel perrexerunt per medium sicci maris, et
aquae eis erant quasi pro muro a dextris et a sinistris.
30 Liberavitque Dominus in die illo Israel de manu Aegyptiorum. Et viderunt
Aegyptios mortuos super litus maris 31 et manum magnam, quam exercuerat Dominus
contra eos; timuitque populus Dominum et crediderunt Domino et Moysi servo eius.
15
1 Tunc cecinit Moyses et filii Israel carmen hoc Domino, et dixerunt:
“ Cantemus Domino,
gloriose enim magnificatus est:
equum et ascensorem eius
deiecit in mare!
2 Fortitudo mea et robur meum Dominus,
et factus est mihi in salutem.
Iste Deus meus,
et glorificabo eum;
Deus patris mei,
et exaltabo eum!
3 Dominus quasi vir pugnator;
Dominus nomen eius!
4 Currus pharaonis et exercitum eius
proiecit in mare;
electi bellatores eius
submersi sunt in mari Rubro.
5 Abyssi operuerunt eos,
descenderunt in profundum quasi lapis.
6 Dextera tua, Domine,
magnifice in fortitudine,
dextera tua, Domine,
percussit inimicum.
7 Et in multitudine gloriae tuae
deposuisti adversarios tuos;
misisti iram tuam,
quae devoravit eos sicut stipulam.
8 Et in spiritu furoris tui
congregatae sunt aquae;
stetit ut agger
unda fluens,
coagulatae sunt abyssi
in medio mari.
9 Dixit inimicus:
"Persequar, comprehendam,
dividam spolia,
implebitur anima mea;
evaginabo gladium meum,
interficiet eos manus mea!".
10 Flavit spiritus tuus,
et operuit eos mare;
submersi sunt quasi plumbum
in aquis vehementibus.
11 Quis similis tui
in diis, Domine?
Quis similis tui,
magnificus in sanctitate,
terribilis atque laudabilis,
faciens mirabilia?
12 Extendisti manum tuam,
devoravit eos terra.
13 Dux fuisti in misericordia tua
populo, quem redemisti,
et portasti eum in fortitudine tua
ad habitaculum sanctum tuum.
14 Attenderunt populi et commoti sunt,
dolores obtinuerunt habitatores Philisthaeae.
15 Tunc conturbati sunt principes Edom,
potentes Moab obtinuit tremor,
obriguerunt omnes habitatores Chanaan.
16 Irruit super eos
formido et pavor;
in magnitudine brachii tui
fiunt immobiles quasi lapis,
donec pertranseat populus tuus, Domine,
donec pertranseat populus tuus iste,
quem possedisti.
17 Introduces eos et plantabis
in monte hereditatis tuae,
firmissimo habitaculo tuo,
quod operatus es, Domine,
sanctuario, Domine,
quod firmaverunt manus tuae.
18 Dominus regnabit
in aeternum et ultra! ”.
19 Ingressi sunt enim equi pharaonis cum curribus et equitibus eius in mare, et
reduxit super eos Dominus aquas maris; filii autem Israel ambu laverunt per
siccum in medio eius. 20 Sumpsit ergo Maria prophetissa soror Aaron tympanum in
manu sua; egressaeque sunt omnes mulieres post eam cum tympanis et choris, 21
quibus praecinebat dicens:
“ Cantemus Domino,
gloriose enim magnificatus est:
equum et ascensorem eius
deiecit in mare! ”.
22 Tulit autem Moyses Israel de mari Rubro, et egressi sunt in desertum Sur;
ambulaveruntque tribus diebus per solitudinem et non inveniebant aquam. 23 Et
venerunt in Mara nec poterant bibere aquas de Mara, eo quod essent amarae; unde
vocatum est nomen eius Mara (id est Amaritudo). 24 Et murmuravit populus contra
Moysen dicens: “ Quid bibemus? ”. 25 At ille clamavit ad Dominum, qui
ostendit ei lignum; quod cum misisset in aquas, in dulcedinem versae sunt. Ibi
constituit ei praecepta atque iudicia et ibi tentavit eum 26 dicens: “ Si
audieris vocem Domini Dei tui et, quod rectum est coram eo, feceris et
oboedieris mandatis eius custodierisque omnia praecepta illius, cunctum
languorem, quem posui in Aegypto, non inducam super te: Ego enim Dominus sanator
tuus ”.
27 Venerunt autem in Elim, ubi erant duodecim fontes aquarum et septuaginta
palmae; et castrametati sunt iuxta aquas.
16
1 Profectique sunt de Elim, et venit omnis congregatio filio rum Israel in
desertum Sin, quod est inter Elim et Sinai, quinto decimo die mensis secundi
postquam egressi sunt de terra Aegypti.
2 Et murmuravit omnis congregatio filiorum Israel contra Moysen et Aaron in
solitudine, 3 dixeruntque filii Israel ad eos: “ Utinam mortui essemus per
manum Domini in terra Aegypti, quando sedebamus super ollas carnium et
comedebamus panem in saturitate. Cur eduxistis nos in desertum istud, ut
occideretis omnem coetum fame? ”.
4 Dixit autem Dominus ad Moysen: “ Ecce ego pluam vobis panes de caelo;
egrediatur populus et colligat, quae sufficiunt per singulos dies, ut tentem
eum, utrum ambulet in lege mea an non. 5 Die autem sexta parabunt quod
intulerint, et duplum erit quam colligere solebant per singulos dies ”.
6 Dixeruntque Moyses et Aaron ad omnes filios Israel:
“ Vespere scietis
quod Dominus eduxerit vos
de terra Aegypti;
7 et mane videbitis
gloriam Domini.
Audivit enim murmur vestrum contra Dominum. Nos vero quid sumus, quia mussitatis
contra nos? ”.
8 Et ait Moyses:
“ Dabit Dominus vobis
vespere carnes edere
et mane panes in saturitate,
eo quod audierit murmurationes vestras, quibus murmurati estis contra eum. Nos
enim quid sumus? Nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum ”.
9 Dixitque Moyses ad Aaron: “ Dic universae congregationi filiorum Israel:
Accedite coram Domino; audivit enim murmur ve strum ”. 10 Cumque loqueretur
Aaron ad omnem coetum filiorum Israel, respexerunt ad solitudinem, et ecce
gloria Domini apparuit in nube. 11 Locutus est autem Dominus ad Moysen dicens:
12 “ Audivi murmurationes filiorum Israel. Loquere ad eos: Vespere comedetis
carnes et mane saturabimini panibus scietisque quod ego sum Dominus Deus vester
”.
13 Factum est ergo vespere, et ascendens coturnix operuit castra; mane quoque
ros iacuit per circuitum castrorum.
14 Cumque operuisset superficiem deserti, apparuit minutum et squamatum in
similitudinem pruinae super terram. 15 Quod cum vidissent filii Israel, dixerunt
ad invicem: “ Manhu? ” (quod significat: “ Quid est hoc? ”). Ignorabant
enim quid esset. Quibus ait Moyses: “ Iste est panis, quem dedit Dominus vobis
ad vescendum. 16 Hic est sermo, quem praecepit Dominus: "Colligat ex eo
unusquisque quantum sufficiat ad vescendum; gomor per singula capita iuxta
numerum animarum vestrarum, quae habitant in tabernaculo, sic tolletis" ”.
17 Feceruntque ita filii Israel; et collegerunt alius plus, alius minus. 18 Et
mensi sunt ad mensuram gomor; nec qui plus collegerat, habuit amplius, nec qui
minus paraverat, repperit minus, sed singuli, iuxta id quod edere poterant,
congregaverunt.
19 Dixitque Moyses ad eos: “ Nullus relinquat ex eo in mane ”. 20 Qui non
audierunt eum, sed dimiserunt quidam ex eis usque mane, et scatere coepit
vermibus atque computruit; et iratus est contra eos Moyses. 21 Colligebant autem
mane singuli, quantum sufficere poterat ad vescendum; cumque incaluisset sol,
liquefiebat.
22 In die autem sexta collegerunt cibos duplices, id est duo gomor per singulos
homines. Venerunt autem omnes principes congregationis et narraverunt Moysi. 23
Qui ait eis: “ Hoc est quod locutus est Dominus: Requies, sabbatum sanctum
Domino cras; quodcumque torrendum est, torrete et, quae coquenda sunt, coquite;
quidquid autem reliquum fuerit, reponite usque in mane ”. 24 Feceruntque ita,
ut praeceperat Moyses, et non computruit, neque vermis inventus est in eo. 25
Dixitque Moyses: “ Comedite illud hodie, quia sabbatum est Domino; non
invenietur hodie in agro. 26 Sex diebus colligite; in die autem septimo sabbatum
est Domino, idcirco non invenietur in eo ”.
27 Venitque septima dies; et egressi de populo, ut colligerent, non invenerunt.
28 Dixit autem Dominus ad Moysen: “ Usquequo non vultis custodire mandata mea
et legem meam? 29 Videte quod Dominus dederit vobis sabbatum et propter hoc die
sexta tribuit vobis cibos duplices; maneat unusquisque apud semetipsum, nullus
egrediatur de loco suo die septimo ”. 30 Et sabbatizavit populus die septimo.
31 Appellavitque domus Israel nomen eius Man: quod erat quasi semen coriandri
album, gustusque eius quasi similae cum melle.
32 Dixit autem Moyses: “ Iste est sermo, quem praecepit Dominus: "Imple
gomor ex eo, et custodiatur in generationes vestras, ut noverint panem, quo alui
vos in solitudine, quando educti estis de terra Aegypti" ”. 33 Dixitque
Moyses ad Aaron: “ Sume vas unum et mitte ibi man, quantum potest capere
gomor; et repone coram Domino ad servandum in generationes vestras ”. 34 Sicut
praecepit Dominus Moysi, posuit illud Aaron coram testimonio reservandum.
35 Filii autem Israel comederunt man quadraginta annis, donec venirent in terram
habitabilem; hoc cibo aliti sunt, usquequo tangerent fines terrae Chanaan. 36
Gomor autem decima pars est ephi.
17
1 Igitur profecta omnis congregatio filiorum Israel de deserto Sin per
mansiones suas iuxta sermonem Domini, castrametati sunt in Raphidim, ubi non
erat aqua ad bibendum populo. 2 Qui iurgatus contra Moysen ait: “ Da nobis
aquam, ut bibamus ”. Quibus respondit Moyses: “ Quid iurgamini contra me?
Cur tentatis Dominum? ”. 3 Sitivit ergo ibi populus prae aquae penuria et
murmuravit contra Moysen dicens: “ Cur fecisti nos exire de Aegypto, ut
occideres nos et liberos nostros ac iumenta siti? ”. 4 Clamavit autem Moyses
ad Dominum dicens: “ Quid faciam populo huic? Adhuc paululum et lapidabunt me
”. 5 Et ait Dominus ad Moysen: “ Antecede populum et sume tecum de
senioribus Israel, et virgam, qua percussisti fluvium, tolle in manu tua et
vade. 6 En ego stabo coram te ibi super petram Horeb; percutiesque petram, et
exibit ex ea aqua, ut bibat populus ”. Fecit Moyses ita coram senioribus
Israel. 7 Et vocavit nomen loci illius Massa et Meriba, propter iurgium filiorum
Israel et quia tentaverunt Dominum dicentes: “ Estne Dominus in nobis an non?
”.
8 Venit autem Amalec et pugnabat contra Israel in Raphidim. 9 Dixitque Moyses ad
Iosue: “ Elige nobis viros et egressus pugna contra Amalec; cras ego stabo in
vertice collis habens virgam Dei in manu mea ”. 10 Fecit Iosue, ut locutus
erat ei Moyses, et pugnavit contra Amalec; Moyses autem et Aaron et Hur
ascenderunt super verticem collis. 11 Cumque levaret Moyses manus, vincebat
Israel; sin autem remisisset, superabat Amalec. 12 Manus autem Moysi erant
graves; sumentes igitur lapidem posuerunt subter eum, in quo sedit; Aaron autem
et Hur sustentabant manus eius ex utraque parte. Et factum est ut manus eius non
lassarentur usque ad occasum solis. 13 Vicitque Iosue Amalec et populum eius in
ore gladii. 14 Dixit autem Dominus ad Moysen: “ Scribe hoc ob monumentum in
libro et trade auribus Iosue; delebo enim memoriam Amalec sub caelo ”. 15
Aedificavitque Moyses altare et vocavit nomen eius Dominus Nissi (Dominus
vexillum meum) 16 dicens:
“ Quia manus contra solium Domini:
bellum Domino erit contra Amalec a generatione in generationem ”.
18
1 Cumque audisset Iethro sacerdos Madian socer Moysi omnia, quae fecerat
Deus Moysi et Israel populo suo, eo quod eduxisset Dominus Israel de Aegypto, 2
tulit Sephoram uxorem Moysi, quam remiserat, 3 et duos filios eius, quorum unus
vocabatur Gersam, dicente patre: “ Advena fui in terra aliena ”, 4 alter
vero Eliezer: “ Deus enim, ait, patris mei adiutor meus, et eruit me de gladio
pharaonis ”. 5 Venit ergo Iethro socer Moysi et filii eius et uxor eius ad
Moysen in desertum, ubi erat castrametatus iuxta montem Dei; 6 et mandavit Moysi
dicens: “ Ego socer tuus Iethro venio ad te et uxor tua et duo filii tui cum
ea ”.
7 Qui egressus in occursum soceri sui adoravit et osculatus est eum,
salutaveruntque se mutuo verbis pacificis. Cumque intrasset tabernaculum, 8
narravit Moyses socero suo cuncta, quae fecerat Dominus pharaoni et Aegyptiis
propter Israel, universumque laborem, qui accidisset eis in itinere, et quod
liberaverat eos Dominus. 9 Laetatusque est Iethro super omnibus bonis, quae
fecerat Dominus Israel, eo quod eruisset eum de manu Aegyptiorum, 10 et ait: “
Benedictus Dominus, qui liberavit vos de manu Aegyptiorum et de manu pharaonis.
11 Nunc cognovi quia magnus Dominus super omnes deos, eo quod eruerit populum de
manu Aegyptiorum, qui superbe egerunt contra illos ”. 12 Obtulit ergo Iethro
socer Moysi holocausta et hostias Deo; veneruntque Aaron et omnes seniores
Israel, ut comederent panem cum eo coram Deo.
13 Altero autem die sedit Moyses, ut iudicaret populum, qui assistebat Moysi de
mane usque ad vesperam. 14 Quod cum vidisset socer eius, omnia scilicet, quae
agebat in populo, ait: “ Quid est hoc, quod facis in plebe? Cur solus sedes,
et omnis populus praestolatur de mane usque ad vesperam? ”. 15 Cui respondit
Moyses: “ Venit ad me populus quaerens sententiam Dei. 16 Cumque acciderit eis
aliqua disceptatio, veniunt ad me, ut iudicem inter eos et ostendam praecepta
Dei et leges eius ”. 17 At ille: “ Non bonam, inquit, rem facis. 18
Consumeris et tu et populus iste, qui tecum est. Ultra vires tuas est negotium;
solus illud non poteris sustinere. 19 Sed audi verba mea atque consilia, et erit
Deus tecum: Esto tu populo in his, quae ad Deum pertinent, ut referas causas ad
Deum 20 ostendasque populo praecepta et leges viamque, per quam ingredi debeant,
et opus, quod facere debeant. 21 Provide autem de omni plebe viros strenuos et
timentes Deum, in quibus sit veritas, et qui oderint avaritiam, et constitue ex
eis tribunos et centuriones et quinquagenarios et decanos, 22 qui iudicent
populum omni tempore. Quidquid autem maius fuerit, referant ad te, et ipsi
minora tantummodo iudicent; leviusque sit tibi, partito cum aliis onere. 23 Si
hoc feceris, implebis imperium Dei et praecepta eius poteris sustentare, et
omnis hic populus revertetur ad loca sua cum pace ”.
24 Quibus auditis, Moyses fecit omnia, quae ille suggesserat; 25 et, electis
viris strenuis de cuncto Israel, constituit eos principes populi, tribunos et
centuriones et quinquagenarios et decanos, 26 qui iudicabant plebem omni
tempore. Quidquid autem gravius erat, referebant ad eum, faciliora tantummodo
iudicantes. 27 Dimisitque socerum suum, qui reversus abiit in terram suam.
19
1 Mense tertio egressionis Israel de terra Aegypti, in die hac venerunt in
solitudinem Sinai. 2 Nam profecti de Raphidim et pervenientes usque in desertum
Sinai, castrametati sunt in eodem loco,ibique Israel fixit tentoria e regione
montis.
3 Moyses autem ascendit ad Deum, vocavitque eum Dominus de monte et ait:
“ Haec dices domui Iacob
et annuntiabis filiis Israel:
4 Vos ipsi vidistis, quae fecerim Aegyptiis,
quomodo portaverim vos super alas aquilarum
et adduxerim ad me.
5 Si ergo audieritis vocem meam
et custodieritis pactum meum,
eritis mihi in peculium de cunctis populis;
mea est enim omnis terra.
6 Et vos eritis mihi regnum sacerdotum
et gens sancta.
Haec sunt verba, quae loqueris ad filios Israel ”.
7 Venit Moyses et, convocatis maioribus natu populi, exposuit omnes sermones,
quos mandaverat Dominus. 8 Responditque universus populus simul: “ Cuncta,
quae locutus est Dominus, faciemus ”. Cumque rettulisset Moyses verba populi
ad Dominum, 9 ait ei Dominus: “ Ecce ego veniam ad te in caligine nubis, ut
audiat me populus loquentem ad te et tibi quoque credat in perpetuum ”.
Nuntiavit ergo Moyses verba populi ad Dominum, 10 qui dixit ei: “ Vade ad
populum et sanctifica illos hodie et cras; laventque vestimenta sua 11 et sint
parati in diem tertium. In die enim tertio descendet Dominus coram omni plebe
super montem Sinai. 12 Constituesque terminos populo per circuitum et dices:
Cavete, ne ascendatis in montem nec tangatis fines illius; omnis, qui tetigerit
montem, morte morietur. 13 Manus non tanget eum, sed lapidibus opprimetur aut
confodietur iaculis; sive iumentum fuerit, sive homo, non vivet. Cum coeperit
clangere bucina, tunc ascendant in montem ”. 14 Descenditque Moyses de monte
ad populum et sanctificavit eum; cumque lavissent vestimenta sua, 15 ait ad eos:
“ Estote parati in diem tertium; ne appropinquetis uxoribus vestris ”.
16 Iamque advenerat tertius dies, et mane inclaruerat; et ecce coeperunt audiri
tonitrua ac micare fulgura et nubes densissima operire montem, clangorque
bucinae vehementius perstrepebat; et timuit populus, qui erat in castris. 17
Cumque eduxisset eos Moyses in occursum Dei de loco castrorum, steterunt ad
radices montis. 18 Totus autem mons Sinai fumabat, eo quod descendisset Dominus
super eum in igne, et ascenderet fumus ex eo quasi de fornace. Et tremuit omnis
mons vehementer. 19 Et sonitus bucinae paulatim crescebat in maius; Moyses
loquebatur, et Deus respondebat ei cum voce.
20 Descenditque Dominus super montem Sinai in ipso montis vertice et vocavit
Moysen in cacumen eius. Quo cum ascendisset, 21 dixit ad eum: “ Descende et
contestare populum, ne velit transcendere terminos ad videndum Dominum, et
pereat ex eis plurima multitudo. 22 Sacerdotes quoque, qui accedunt ad Dominum,
sanctificentur, ne percutiat eos ”. 23 Dixitque Moyses ad Dominum: “ Non
poterit vulgus ascendere in montem Sinai, tu enim testificatus es et iussisti
dicens: "Pone terminos circa montem et sanctifica illum" ”. 24 Cui
ait Dominus: “ Vade, descende; ascendesque tu et Aaron tecum, sacerdotes autem
et populus ne transeant terminos nec ascendant ad Dominum, ne interficiat illos
”. 25 Descenditque Moyses ad populum et omnia narravit eis.
20
1 Locutusque est Deus cunctos sermones hos:
2 “ Ego sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de terra Aegypti, de domo
servitutis.
3 Non habebis deos alienos coram me. 4 Non facies tibi sculptile neque omnem
similitudinem eorum, quae sunt in caelo desuper et quae in terra deorsum et quae
in aquis sub terra. 5 Non adorabis ea neque coles, quia ego sum Dominus Deus
tuus, Deus zelotes, visitans iniquitatem patrum in filiis in tertiam et quartam
generationem eorum, qui oderunt me, 6 et faciens misericordiam in milia his, qui
diligunt me et custodiunt praecepta mea.
7 Non assumes nomen Domini Dei tui in vanum, nec enim habebit insontem Dominus
eum, qui assumpserit nomen Domini Dei sui frustra.
8 Memento, ut diem sabbati sanctifices. 9 Sex diebus operaberis et facies omnia
opera tua; 10 septimus autem dies sabbatum Domino Deo tuo est; non facies omne
opus tu et filius tuus et filia tua, servus tuus et ancilla tua, iumentum tuum
et advena, qui est intra portas tuas. 11 Sex enim diebus fecit Dominus caelum et
terram et mare et omnia, quae in eis sunt, et requievit in die septimo; idcirco
benedixit Dominus diei sabbati et sanctificavit eum.
12 Honora patrem tuum et matrem tuam, ut sis longaevus super terram, quam
Dominus Deus tuus dabit tibi.
13 Non occides.
14 Non moechaberis.
15 Non furtum facies.
16 Non loqueris contra proximum tuum falsum testimonium.
17 Non concupisces domum proximi tui: non desiderabis uxorem eius, non servum,
non ancillam, non bovem, non asinum nec omnia, quae illius sunt ”.
18 Cunctus autem populus videbat voces et lampades et sonitum bucinae montemque
fumantem; et perterriti ac pavore concussi steterunt procul 19 dicentes Moysi:
“ Loquere tu nobis, et audiemus; non loquatur nobis Deus, ne moriamur ”. 20
Et ait Moyses ad populum: “ Nolite timere; ut enim probaret vos, venit Deus,
et ut timor illius esset in vobis, ne peccaretis ”. 21 Stetitque populus de
longe; Moyses autem accessit ad caliginem, in qua erat Deus.
22 Dixit praeterea Dominus ad Moysen: “ Haec dices filiis Israel: Vos vidistis
quod de caelo locutus sim vobis. 23 Non facietis praeter me deos argenteos nec
deos aureos facietis vobis. 24 Altare de terra facietis mihi et offeretis super
eo holocausta et pacifica vestra, oves vestras et boves; in omni loco, in quo
memoriam fecero nominis mei, veniam ad te et benedicam tibi. 25 Quod si altare
lapideum feceris mihi, non aedificabis illud de sectis lapidibus; si enim
levaveris cultrum super eo, polluetur. 26 Non ascendes per gradus ad altare
meum, ne reveletur turpitudo tua.
21
1 Haec sunt iudicia, quae propones eis:
2 Si emeris servum Hebraeum, sex annis serviet tibi; in septimo egredietur liber
gratis. 3 Si solus intraverit, solus exeat; si habens uxorem, et uxor egredietur
simul. 4 Sin autem dominus dederit illi uxorem, et pepererit filios et filias,
mulier et liberi eius erunt domini sui; ipse vero exibit solus. 5 Quod si
dixerit servus: "Diligo dominum meum et uxorem ac liberos, non egrediar
liber", 6 afferet eum dominus ad Deum et applicabit eum ad ostium vel
postes perforabitque aurem eius subula; et erit ei servus in saeculum.
7 Si quis vendiderit filiam suam in famulam, non egredietur sicut servi exire
consueverunt. 8 Si displicuerit oculis domini sui, cui tradita fuerat, faciat
eam redimi; populo autem alieno vendendi non habebit potestatem, quia fraudavit
eam. 9 Sin autem filio suo desponderit eam, iuxta morem filiarum faciet illi. 10
Quod si alteram sibi acceperit, cibum et vestimentum et concubitum non negabit.
11 Si tria ista non fecerit ei, egredietur gratis absque pretio.
12 Qui percusserit hominem, et ille mortuus fuerit, morte moriatur. 13 Qui autem
non est insidiatus, sed Deus illum tradidit in manus eius, constituam tibi
locum, in quem fugere debeat. 14 Si quis de industria occiderit proximum suum et
per insidias, ab altari meo evelles eum, ut moriatur.
15 Qui percusserit patrem suum aut matrem, morte moriatur.
16 Qui furatus fuerit hominem sive vendiderit eum sive inventus fuerit in manu
eius, morte moriatur.
17 Qui maledixerit patri suo vel matri, morte moriatur.
18 Si rixati fuerint viri, et percusserit alter proximum suum lapide vel pugno,
et ille mortuus non fuerit, sed iacuerit in lectulo, 19 si surrexerit et
ambulaverit foris super baculum suum, impunitus erit, qui percusserit, ita
tamen, ut operas eius deperditas et impensas pro medela restituat.
20 Qui percusserit servum suum vel ancillam virga, et mortui fuerint in manibus
eius, ultioni subiacetur. 21 Sin autem uno die vel duobus supervixerit, non
subiacebit poenae, quia pecunia illius est.
22 Si rixati fuerint viri, et percusserit quis mulierem praegnantem et abortivum
quidem fecerit, sed aliud quid adversi non acciderit, subiacebit damno, quantum
maritus mulieris expetierit, et arbitri iudicaverint. 23 Sin autem quid adversi
acciderit, reddet animam pro anima, 24 oculum pro oculo, dentem pro dente, manum
pro manu, pedem pro pede, 25 adustionem pro adustione, vulnus pro vulnere,
livorem pro livore. 26 Si percusserit quispiam oculum servi sui aut ancillae et
luscos eos fecerit, dimittet eos liberos pro oculo. 27 Dentem quoque si
excusserit servo vel ancillae suae, dimittet eos liberos pro dente.
28 Si bos cornu percusserit virum aut mulierem, et mortui fuerint, lapidibus
obruetur, et non comedentur carnes eius; dominus autem bovis innocens erit. 29
Quod si bos cornupeta fuerit ab heri et nudiustertius, et contestati sunt
dominum eius, nec recluserit eum, occideritque virum aut mulierem: et bos
lapidibus obruetur, et dominum illius occident. 30 Quod si pretium ei fuerit
impositum, dabit pro anima sua, quidquid fuerit postulatus. 31 Filium quoque vel
filiam si cornu percusserit, simili sententiae subiacebit. 32 Si servum vel
ancillam invaserit, triginta siclos argenti dabit domino; bos vero lapidibus
opprimetur.
33 Si quis aperuerit cisternam vel foderit et non operuerit eam, cedideritque
bos vel asinus in eam, 34 dominus cisternae reddet pretium iumentorum; quod
autem mortuum est, ipsius erit.
35 Si bos alienus bovem alterius vulneraverit, et ille mortuus fuerit, vendent
bovem vivum et divident pretium; cadaver autem mortui inter se dispertient. 36
Sin autem notum erat quod bos cornupeta esset ab heri et nudiustertius, et non
custodivit eum dominus suus, reddet bovem pro bove et cadaver integrum accipiet.
37 Si quis furatus fuerit bovem aut ovem et occiderit vel vendiderit, quinque
boves pro uno bove restituet et quattuor oves pro una ove.
22
1 Si effringens fur domum sive suffodiens fuerit inventus et, accepto
vulnere, mortuus fuerit, percussor non erit reus sanguinis. 2 Quod si orto sole
hoc fecerit, erit reus sanguinis. Fur plene restituet. Si non habuerit, quod
reddat, venumdabitur pro furto. 3 Si inventum fuerit apud eum, quod furatus est,
vivens sive bos sive asinus sive ovis, duplum restituet.
4 Si quispiam depasci permiserit agrum vel vineam et dimiserit iumentum suum, ut
depascatur agrum alienum, restituet plene ex agro suo secundum fruges eius; si
autem totum agrum depastum fuerit, quidquid optimum habuerit in agro suo vel in
vinea, restituet.
5 Si egressus ignis invenerit spinas et comprehenderit acervos frugum sive
stantes segetes sive agrum, reddet damnum, qui ignem succenderit.
6 Si quis commendaverit amico pecuniam aut vasa in custodiam, et ab eo, qui
susceperat, furto ablata fuerint, si invenitur fur, duplum reddet. 7 Si latet
fur, dominus domus applicabitur ad Deum et iurabit quod non extenderit manum in
rem proximi sui.
8 In omni causa fraudis tam de bove quam de asino et ove ac vestimento et,
quidquid damnum inferre potest, si quis dixerit: “ Hoc est! ”, ad Deum
utriusque causa perveniet, et, quem Deus condemnaverit, duplum restituet proximo
suo.
9 Si quis commendaverit proximo suo asinum, bovem, ovem vel omne iumentum ad
custodiam, et mortuum fuerit aut fractum vel captum ab hostibus, nullusque hoc
viderit, 10 iusiurandum per Dominum erit in medio quod non extenderit manum ad
rem proximi sui; suscipietque dominus iuramentum, et ille reddere non cogetur.
11 Quod si furto ablatum fuerit, restituet damnum domino; 12 si dilaceratum a
bestia, deferat, quod occisum est, in testimonium et non restituet.
13 Qui a proximo suo quidquam horum mutuo postulaverit, et fractum aut mortuum
fuerit, domino non praesente, reddere compelletur. 14 Quod si impraesentiarum
dominus fuerit, non restituet. Si mercennarius est, venit in mercedem operis
sui.
15 Si seduxerit quis virginem necdum desponsatam dormieritque cum ea, pretio
acquiret eam sibi uxorem. 16 Si pater virginis eam dare noluerit, appendet ei
pecuniam iuxta pretium pro virginibus dandum.
17 Maleficam non patieris vivere.
18 Qui coierit cum iumento, morte moriatur.
19 Qui immolat diis, occidetur, praeter Domino soli.
20 Advenam non opprimes neque affliges eum; advenae enim et ipsi fuistis in
terra Aegypti.
21 Viduae et pupillo non nocebitis. 22 Si laeseritis eos, vociferabuntur ad me,
et ego audiam clamorem eorum; 23 et indignabitur furor meus, percutiamque vos
gladio, et erunt uxores vestrae viduae et filii vestri pupilli.
24 Si pecuniam mutuam dederis in populo meo pauperi, qui habitat tecum, non eris
ei quasi creditor; non imponetis ei usuram.
25 Si pignus a proximo tuo acceperis pallium, ante solis occasum reddes ei; 26
ipsum enim est solum, quo operitur, indumentum carnis eius, nec habet aliud, in
quo dormiat; si clamaverit ad me, exaudiam eum, quia misericors sum.
27 Deo non detrahes et principi populi tui non maledices.
28 Abundantiam areae tuae et torcularis tui non tardabis reddere.
Primogenitum filiorum tuorum dabis mihi.
29 De bobus quoque et ovibus similiter facies: septem diebus sit cum matre sua,
die octavo reddes illum mihi.
30 Viri sancti eritis mihi; carnem animalis in agro dilacerati non comedetis,
sed proicietis canibus.
23
1 Non suscipies famam falsam nec iunges manum tuam cum impio, ut dicas
falsum testimonium.
2 Non sequeris turbam ad faciendum malum; nec in iudicio plurimorum acquiesces
sententiae, ut a vero devies.
3 Pauperis quoque non misereberis in iudicio.
4 Si occurreris bovi inimici tui aut asino erranti, reduc ad eum.
5 Si videris asinum odientis te iacere sub onere suo, non pertransibis, sed
sublevabis cum eo.
6 Non pervertes iudicium pauperis in lite eius.
7 Mendacium fugies. Insontem et iustum non occides, quia aversor impium.
8 Nec accipies munera, quae excaecant etiam prudentes et subvertunt verba
iustorum.
9 Peregrinum non opprimes; scitis enim advenarum animas, quia et ipsi peregrini
fuistis in terra Aegypti.
10 Sex annis seminabis terram tuam et congregabis fruges eius. 11 Anno autem
septimo dimittes eam et requiescere facies, ut comedant pauperes populi tui; et
quidquid reliquum fuerit, edant bestiae agri. Ita facies in vinea et in oliveto
tuo.
12 Sex diebus operaberis; septima die cessabis, ut requiescat bos et asinus
tuus, et refrigeretur filius ancillae tuae et advena.
13 Omnia, quae dixi vobis, custodite, et nomen externorum deorum non
invocabitis, neque audietur ex ore tuo.
14 Tribus vicibus per singulos annos mihi festa celebrabitis.
15 Sollemnitatem Azymorum custodies: septem diebus comedes azyma, sicut praecepi
tibi, tempore statuto mensis Abib, quando egressus es de Aegypto.
Non apparebis in conspectu meo vacuus.
16 Et sollemnitatem Messis primitivorum operis tui, quaecumque seminaveris in
agro; sollemnitatem quoque Collectae in exitu anni, quando congregaveris omnes
fruges tuas de agro.
17 Ter in anno apparebit omne masculinum tuum coram Domino Deo.
18 Non immolabis super fermento sanguinem victimae meae, nec remanebit adeps
sollemnitatis meae usque mane.
19 Primitias primarum frugum terrae tuae deferes in domum Domini Dei tui.
Non coques haedum in lacte matris suae.
20 Ecce ego mittam angelum, qui praecedat te et custodiat in via et introducat
ad locum, quem paravi. 21 Observa eum et audi vocem eius nec contemnendum putes;
quia non dimittet, cum peccaveritis, quia est nomen meum in illo. 22 Quod si
audieris vocem eius et feceris omnia, quae loquor, inimicus ero inimicis tuis et
affligam affligentes te.
23 Praecedet enim te angelus meus et introducet te ad Amorraeum et Hetthaeum et
Pherezaeum Chananaeumque et Hevaeum et Iebusaeum, quos ego conteram. 24 Non
adorabis deos eorum nec coles eos; non facies secundum opera eorum, sed destrues
eos et confringes lapides eorum.
25 Servietisque Domino Deo vestro, ut benedicam panibus tuis et aquis et auferam
infirmitatem de medio tui. 26 Non erit abortiens nec sterilis in terra tua;
numerum dierum tuorum implebo.
27 Terrorem meum mittam in praecursum tuum et perturbabo omnem populum, ad quem
ingre dieris; cunctorumque inimicorum tuorum coram te terga vertam 28 emittens
crabrones prius, qui fugabunt Hevaeum et Chananaeum et Hetthaeum, antequam
introeas. 29 Non eiciam eos a facie tua anno uno, ne terra in solitudinem
redigatur, et multiplicentur contra te bestiae agri. 30 Paulatim expellam eos de
conspectu tuo, donec augearis et possideas terram. 31 Ponam autem terminos tuos
a mari Rubro usque ad mare Palaestinorum et a deserto usque ad Fluvium. Tradam
manibus vestris habitatores terrae et eiciam eos de conspectu vestro. 32 Non
inibis cum eis foedus nec cum diis eorum. 33 Non habitent in terra tua, ne
peccare te faciant in me, si servieris diis eorum; quod tibi certo erit in
scandalum ”.
24
1 Moysi quoque dixit: “ Ascende ad Dominum, tu et Aa ron, Nadab et Abiu
et septuaginta senes ex Israel, et adorabitis procul. 2 Solusque Moyses ascendet
ad Dominum, et illi non appropinquabunt, nec populus ascendet cum eo ”.
3 Venit ergo Moyses et narravit plebi omnia verba Domini atque iudicia;
responditque omnis populus una voce: “ Omnia verba Domini, quae locutus est,
faciemus ”. 4 Scripsit autem Moyses universos sermones Domini; et mane
consurgens aedificavit altare ad radices montis et duodecim lapides per duodecim
tribus Israel. 5 Misitque iuvenes de filiis Israel, et obtulerunt holocausta;
immolaveruntque victimas pacificas Domino vitulos. 6 Tulit itaque Moyses
dimidiam partem sanguinis et misit in crateras; partem autem residuam respersit
super altare. 7 Assumensque volumen foederis legit, audiente populo, qui
dixerunt: “ Omnia, quae locutus est Dominus, faciemus et erimus oboedientes
”. 8 Ille vero sumptum sanguinem respersit in populum et ait: “ Hic est
sanguis foederis, quod pepigit Dominus vobiscum super cunctis sermonibus his ”.
9 Ascenderuntque Moyses et Aaron, Nadab et Abiu et septuaginta de senioribus
Israel. 10 Et viderunt Deum Israel, et sub pedibus eius quasi opus lapidis
sapphirini et quasi ipsum caelum, cum serenum est. 11 Nec in electos filiorum
Israel misit manum suam; videruntque Deum et comederunt ac biberunt.
12 Dixit autem Dominus ad Moysen: “ Ascende ad me in montem et esto ibi;
daboque tibi tabulas lapideas et legem ac mandata, quae scripsi, ut doceas eos
”. 13 Surrexerunt Moyses et Iosue minister eius; ascendensque Moyses in montem
Dei 14 senioribus ait: “ Exspectate hic, donec revertamur ad vos. Habetis
Aaron et Hur vobiscum; si quid natum fuerit quaestionis, referetis ad eos ”.
15 Cumque ascendisset Moyses in montem, operuit nubes montem; 16 et habitavit
gloria Domini super Sinai tegens illum nube sex diebus; septimo autem die
vocavit eum de medio caliginis. 17 Erat autem species gloriae Domini quasi ignis
ardens super verticem montis in conspectu filiorum Israel. 18 Ingressusque
Moyses medium nebulae ascendit in montem; et fuit ibi quadraginta diebus et
quadraginta noctibus.
25
1 Locutusque est Dominus ad Moysen dicens: 2 “ Loquere filiis Israel, ut
tollant mihi donaria; ab omni homine, qui offert ultroneus, accipietis ea. 3
Haec sunt autem, quae accipere debetis: aurum et argentum et aes, 4 hyacinthum
et purpuram coccumque et byssum, pilos caprarum 5 et pelles arietum rubricatas
pellesque delphini et ligna acaciae, 6 oleum ad luminaria concinnanda, aromata
in unguentum et in thymiama boni odoris, 7 lapides onychinos et gemmas ad
ornandum ephod ac pectorale. 8 Facientque mihi sanctuarium, et habitabo in medio
eorum. 9 Iuxta omnem similitudinem habitaculi, quam ostendam tibi, et omnium
vasorum in cultum eius: sicque facietis illud.
10 Arcam de lignis acaciae compingent; cuius longitudo habeat duos semis
cubitos, latitudo cubitum et dimidium, altitudo cubitum similiter ac semissem.
11 Et deaurabis eam auro mundissimo intus et foris; faciesque supra coronam
auream per circuitum 12 et conflabis ei quattuor circulos aureos, quos pones in
quattuor arcae pedibus: duo circuli sint in latere uno et duo in altero. 13
Facies quoque vectes de lignis acaciae et operies eos auro; 14 inducesque per
circulos, qui sunt in arcae lateribus, ut portetur in eis; 15 qui semper erunt
in circulis nec umquam extrahentur ab eis. 16 Ponesque in arcam testimonium,
quod dabo tibi.
17 Facies et propitiatorium de auro mundissimo; duos cubitos et dimidium tenebit
longitudo eius, et cubitum ac semissem latitudo. 18 Duos quoque cherubim aureos
et productiles facies ex utraque parte propitiatorii, 19 cherub unus sit in
latere uno et alter in altero; ex propitiatorio facies cherubim in utraque parte
eius. 20 Expandent alas sursum et operient alis suis propitiatorium;
respicientque se mutuo, versis vultibus in propitiatorium, 21 quo operienda est
arca, in qua pones testimonium, quod dabo tibi. 22 Et conveniam te ibi et loquar
ad te supra propitiatorium de medio duorum cherubim, qui erunt super arcam
testimonii, cuncta, quae mandabo per te filiis Israel.
23 Facies et mensam de lignis acaciae habentem duos cubitos longitudinis et in
latitudine cubitum et in altitudine cubitum ac semissem. 24 Et inaurabis eam
auro purissimo; faciesque illi coronam auream per circuitum. 25 Facies quoque ei
limbum altum quattuor digitis per circuitum et super illum coronam auream. 26
Quattuor quoque circulos aureos praeparabis et pones eos in quattuor angulis
eiusdem mensae per singulos pedes. 27 Iuxta limbum erunt circuli aurei, ut
mittantur vectes per eos, et possit mensa portari. 28 Ipsosque vectes facies de
lignis acaciae et circumdabis auro, et per ipsos subvehitur mensa. 29 Parabis et
acetabula ac phialas, vasa et cyathos, in quibus offerenda sunt libamina, ex
auro purissimo. 30 Et pones super mensam panes propositionis in conspectu meo
semper.
31 Facies et candelabrum ductile de auro mundissimo: basis et hastile eius,
scyphi et sphaerulae ac flores in unum efformentur. 32 Sex calami egredientur de
lateribus, tres ex uno latere et tres ex altero. 33 Tres scyphi quasi in nucis
modum in calamo uno sphaerulaeque simul et flores; et tres similiter scyphi
instar nucis in calamo altero sphaerulaeque simul et flores: hoc erit opus sex
calamorum, qui producendi sunt de hastili. 34 In ipso autem hastili candelabri
erunt quattuor scyphi in nucis modum sphaerulaeque et flores. 35 Singulae
sphaerulae sub binis calamis per tria loca, qui simul sex fiunt, procedentes de
hastili uno. 36 Sphaerulae igitur et calami unum cum ipso erunt, totum ductile
de auro purissimo. 37 Facies et lucernas septem et pones eas super candelabrum,
ut luceant in locum ex adverso. 38 Emunctoria quoque et vasa, in quibus emuncta
condantur, fient de auro purissimo. 39 Omne pondus candelabri cum universis
vasis suis habebit talentum auri purissimi. 40 Inspice et fac secundum exemplar,
quod tibi in monte monstratum est.
26
1 Habitaculum vero ita facies: decem cortinas de bysso re torta et
hyacintho ac purpura coccoque cum cherubim opere polymito facies. 2 Longitudo
cortinae unius habebit viginti octo cubitos, latitudo quattuor cubitorum erit.
Unius mensurae fient universae cortinae. 3 Quinque cortinae sibi iungentur
mutuo, et aliae quinque nexu simili cohaerebunt. 4 Ansulas hyacinthinas in
latere facies cortinae unius in extremitate iuncturae et similiter facies in
latere cortinae extremae in iunctura altera. 5 Quinquaginta ansulas facies in
cortina una et quinquaginta ansulas facies in summitate cortinae, quae est in
iunctura altera, ita insertas, ut ansa contra ansam veniat. 6 Facies et
quinquaginta fibulas aureas, quibus cortinarum vela iungenda sunt, ut unum
habitaculum fiat.
7 Facies et saga cilicina undecim pro tabernaculo super habitaculum. 8 Longitudo
sagi unius habebit triginta cubitos et latitudo quattuor; aequa erit mensura
sagorum omnium. 9 E quibus quinque iunges seorsum et sex sibi mutuo copulabis,
ita ut sextum sagum in fronte tecti duplices. 10 Facies et quinquaginta ansas in
ora sagi ultimi iuncturae unius et quinquaginta ansas in ora sagi iuncturae
alterius. 11 Facies et quinquaginta fibulas aeneas, quibus iungantur ansae, ut
unum ex omnibus tabernaculum fiat. 12 Quod autem superfuerit in sagis, quae
parantur tecto, id est unum sagum, quod amplius est, ex medietate eius operies
posteriora habitaculi; 13 et cubitus ex una parte pendebit, et alter ex altera,
qui plus est in longitudine sagorum tabernaculi utrumque latus habitaculi
protegens.
14 Facies et operimentum aliud pro tabernaculo de pellibus arietum rubricatis et
super hoc rursum aliud operimentum de pellibus delphini.
15 Facies et tabulas stantes habitaculi de lignis acaciae, 16 quae singulae
denos cubitos in longitudine habeant et in latitudine singulos ac semissem. 17
In tabula una duo pedes fient, quibus tabula alteri tabulae conectatur; atque in
hunc modum cunctae tabulae habitaculi parabuntur. 18 Quarum viginti erunt in
latere meridiano, quod vergit ad austrum; 19 quibus quadraginta bases argenteas
fundes, ut binae bases singulis pedibus singularum tabularum subiciantur. 20 In
latere quoque secundo habitaculi, quod vergit ad aquilonem, viginti tabulae
erunt, 21 quadraginta habentes bases argenteas; binae bases singulis tabulis
supponentur. 22 Ad occidentalem vero plagam in tergo habitaculi facies sex
tabulas; 23 et rursum alias duas, quae in angulis erigantur, post tergum
habitaculi. 24 Eruntque geminae a deorsum usque sursum in compaginem unam; ita
erit duabus istis, pro duabus angulis erunt. 25 Et erunt simul tabulae octo,
bases earum argenteae sedecim, duabus basibus per unam tabulam supputatis.
26 Facies et vectes de lignis acaciae, quinque ad continendas tabulas in uno
latere habitaculi 27 et quinque alios in altero et eiusdem numeri in tergo ad
occidentalem plagam; 28 vectis autem medius transibit per medias tabulas a summo
usque ad summum. 29 Ipsasque tabulas deaurabis et fundes eis anulos aureos, per
quos vectes tabulata contineant, quos operies laminis aureis. 30 Et eriges
habitaculum iuxta exemplar, quod tibi in monte monstratum est.
31 Facies et velum de hyacintho et purpura coccoque et bysso retorta, opere
polymito, cum cherubim intextis. 32 Quod appendes in quattuor columnis de lignis
acaciae, quae ipsae quidem deauratae erunt et habebunt uncos aureos, sed bases
argenteas. 33 Inseres autem velum subter fibulas, intra quod pones arcam
testimonii et quo sanctum et sanctum sanctorum dividentur. 34 Pones et
propitiatorium super arcam testimonii in sancto sanctorum 35 mensamque extra
velum et contra mensam candelabrum in latere habitaculi meridiano; mensa enim
stabit in parte aquilonis.
36 Facies et velum in introitu tabernaculi de hyacintho et purpura coccoque et
bysso retorta opere plumarii. 37 Et quinque columnas deaurabis lignorum acaciae,
ante quas ducetur velum, quarum erunt unci aurei et bases aeneae.
27
1 Facies et altare de lignis acaciae, quod habebit quinque cubitos in
longitudine et totidem in latitudine, id est quadrum, et tres cubitos in
altitudine. 2 Cornua autem per quattuor angulos ex ipso erunt, et operies illud
aere. 3 Faciesque in usus eius lebetes ad suscipiendos cineres et vatilla et
pateras atque fuscinulas et ignium receptacula; omnia vasa ex aere fabricabis. 4
Craticulamque facies ei in modum retis aeneam, per cuius quattuor angulos erunt
quattuor anuli aenei, 5 et pones eam subter marginem altaris; eritque craticula
usque ad altaris medium. 6 Facies et vectes altaris de lignis acaciae duos, quos
operies laminis aeneis, 7 et induces per anulos; eruntque ex utroque latere
altaris ad portandum. 8 Cavum ex tabulis facies illud; sicut tibi in monte
monstratum est, sic facient.
9 Facies et atrium habitaculi, in cuius plaga australi contra meridiem erunt
tentoria de bysso retorta: centum cubitos unum latus tenebit in longitudine 10
et columnas viginti et bases totidem aeneas et uncos columnarum anulosque earum
argenteos. 11 Similiter in latere aquilonis: per longum erunt tentoria centum
cubitorum, columnae viginti et bases aeneae eiusdem numeri et unci columnarum
anulique earum argentei. 12 In latitudine vero atrii, quae respicit ad
occidentem, erunt tentoria per quinquaginta cubitos et columnae decem basesque
totidem. 13 In ea quoque atrii latitudine, quae respicit ad orientem,
quinquaginta cubiti erunt, 14 in quibus quindecim cubitorum tentoria lateri uno
deputabuntur columnaeque tres et bases totidem; 15 et in latere altero erunt
tentoria, cubitos obtinentia quindecim, columnae tres et bases totidem. 16 In
introitu vero atrii fiet velum cubitorum viginti, ex hyacintho et purpura
coccoque et bysso retorta opere plumarii; columnas habebit quattuor cum basibus
totidem. 17 Omnes columnae atrii per circuitum cinctae erunt anulis argenteis,
et unci earum erunt argentei et bases aeneae. 18 In longitudine occupabit atrium
cubitos centum, in latitudine quinquaginta, altitudo quinque cubitorum erit;
fietque de bysso retorta, et habebit bases aeneas. 19 Cuncta vasa habitaculi in
omnes usus eius et omnes paxillos eius et omnes paxillos atrii ex aere facies.
20 Praecipe filiis Israel, ut afferant tibi oleum de arboribus olivarum
purissimum piloque contusum, ut ardeat lucerna semper 21 in tabernaculo
conventus, extra velum, quod oppansum est testimonio. Et parabunt eam Aaron et
filii eius, ut a vespere usque mane luceat coram Domino. Perpetuus erit cultus
per successiones eorum a filiis Israel.
28
1 Applica quoque ad te Aaron fratrem tuum cum filiis suis de medio
filiorum Israel, ut sacerdotio fungantur mihi: Aaron, Nadab et Abiu, Eleazar et
Ithamar.
2 Faciesque vestes sanctas Aaron fratri tuo in gloriam et decorem; 3 et loqueris
cunctis sapientibus corde, quos replevi spiritu prudentiae, ut faciant vestes
Aaron, in quibus sanctificatus ministret mihi. 4 Haec autem erunt vestimenta,
quae facient: pectorale et ephod, tunicam et subuculam textam, tiaram et
balteum. Facient vestimenta sancta Aaron fratri tuo et filiis eius, ut
sacerdotio fungantur mihi; 5 accipientque aurum et hyacinthum et purpuram
coccumque et byssum.
6 Facient autem ephod de auro et hyacintho ac purpura coccoque bysso retorta
opere polymito. 7 Duas fascias umerales habebit et in utroque latere summitatum
suarum copulabitur cum eis. 8 Et balteus super ephod ad constringendum, eiusdem
operis et unum cum eo, erit ex auro et hyacintho et purpura coccoque et bysso
retorta. 9 Sumesque duos lapides onychinos et sculpes in eis nomina filiorum
Israel: 10 sex nomina in lapide uno et sex reliqua in altero, iuxta ordinem
nativitatis eorum. 11 Opere sculptoris et caelatura gemmarii sculpes eos
nominibus filiorum Israel, inclusos textura aurea; 12 et pones duos lapides
super fascias umerales ephod, lapides memorialis filiorum Israel. Portabitque
Aaron nomina eorum coram Domino super utrumque umerum ob recordationem. 13
Facies ergo margines textas ex auro 14 et duas catenulas ex auro purissimo quasi
funiculos opus tortile et inseres catenulas tortas marginibus.
15 Pectorale quoque iudicii facies opere polymito, iuxta texturam ephod, ex
auro, hyacintho et purpura coccoque et bysso retorta. 16 Quadrangulum erit et
duplex; mensuram palmi habebit tam in longitudine quam in latitudine. 17
Ponesque in eo quattuor ordines lapidum: in primo versu erit lapis sardius et
topazius et smaragdus; 18 in secundo carbunculus, sapphirus et iaspis; 19 in
tertio hyacinthus, achates et amethystus; 20 in quarto chrysolithus, onychinus
et beryllus. Inclusi auro erunt per ordines suos. 21 Habebuntque nomina filiorum
Israel: duodecim nominibus caelabuntur, singuli lapides nominibus singulorum per
duodecim tribus. 22 Facies in pectorali catenas quasi funiculos, opus tortile,
ex auro purissimo; 23 et duos anulos aureos, quos pones in utraque pectoralis
summitate; 24 catenasque aureas iunges anulis, qui sunt in marginalibus eius; 25
et ipsarum catenarum extrema duobus copulabis marginibus in fasciis umeralibus
ephod in parte eius anteriore. 26 Facies et duos anulos aureos, quos pones in
summitatibus pectoralis in ora interiore, quae respicit ephod. 27 Necnon et
alios duos anulos aureos, qui ponendi sunt in utraque fascia umerali ephod
deorsum, versus partem anteriorem eius iuxta iuncturam eius supra balteum ephod,
28 et stringatur pectorale anulis suis cum anulis ephod vitta hyacinthina, ut
maneat supra balteum ephod, et a se invicem pectorale et ephod nequeant
separari. 29 Portabitque Aaron nomina filiorum Israel in pectorali iudicii super
cor suum, quando ingredietur sanctuarium: memoriale coram Domino in aeternum. 30
Pones autem in pectorali iudicii Urim et Tummim, quae erunt super cor Aaron,
quando ingredietur coram Domino; et gestabit iudicium filiorum Israel super cor
suum in conspectu Domini semper.
31 Facies et pallium ephod totum hyacinthinum, 32 in cuius medio supra erit
capitium et ora per gyrum eius textilis, sicut in capitio loricae, ne rumpatur.
33 Deorsum vero, ad pedes eiusdem pallii per circuitum, quasi mala punica facies
ex hyacintho et purpura et cocco, mixtis in medio tintinnabulis aureis; 34 ita
ut sit tintinnabulum aureum inter singula mala punica. 35 Et vestietur eo Aaron
in officio ministerii, ut audiatur sonitus, quando ingreditur et egreditur
sanctuarium in conspectu Domini, et non moriatur.
36 Facies et laminam de auro purissimo, in qua sculpes opere caelatoris:
"Sanctum Domino". 37 Ligabisque eam vitta hyacinthina, et erit super
tiaram 38 super frontem Aaron. Portabitque Aaron iniquitatem contra sancta, quae
sanctificabunt filii Israel in cunctis muneribus et donariis suis. Eritque
lamina semper in fronte eius, ut placatus eis sit Dominus.
39 Texesque tunicam bysso et tiaram byssinam facies et balteum opere plumarii.
40 Porro filiis Aaron tunicas lineas parabis et balteos ac mitras in gloriam et
decorem; 41 vestiesque his omnibus Aaron fratrem tuum et filios eius cum eo. Et
unges eos et implebis manus eorum sanctificabisque illos, ut sacerdotio
fungantur mihi. 42 Facies eis et feminalia linea, ut operiant carnem
turpitudinis suae a renibus usque ad femora; 43 et utentur eis Aaron et filii
eius, quando ingredientur tabernaculum conventus, vel quando appropinquant ad
altare, ut ministrent in sanctuario, ne iniquitatis rei moriantur: legitimum
sempiternum erit Aaron et semini eius post eum.
29
1 Sed et hoc facies eis, ut mihi in sacerdotio consecrentur: tolle vitulum
unum de armento et arietes duos immaculatos 2 panesque azymos et crustulas
absque fermento, quae conspersa sint oleo, lagana quoque azyma oleo lita; de
simila triticea cuncta facies 3 et posita in canistro offeres, vitulum quoque et
duos arietes. 4 Aaron ac filios eius applicabis ad ostium tabernaculi conventus.
Cumque laveris patrem cum filiis suis aqua, 5 indues Aaron vestimentis suis, id
est subucula et tunica ephod et ephod et pectorali, quod constringes ei cingulo
ephod; 6 et pones tiaram in capite eius et diadema sanctum super tiaram 7 et
oleum unctionis fundes super caput eius; atque hoc ritu consecrabitur. 8 Filios
quoque illius applicabis et indues tunicis lineis cingesque balteo 9 et impones
eis mitras; eruntque sacerdotes mihi iure perpetuo.
Postquam impleveris manus Aaron et filiorum eius, 10 applicabis et vitulum coram
tabernaculo conventus; imponentque Aaron et filii eius manus super caput illius,
11 et mactabis eum in conspectu Domini, iuxta ostium tabernaculi conventus. 12
Sumptumque de sanguine vituli, pones super cornua altaris digito tuo, reliquum
autem sanguinem fundes iuxta basim eius. 13 Sumes et adipem totum, qui operit
intestina, et reticulum iecoris ac duos renes et adipem, qui super eos est, et
offeres comburens super altare; 14 carnes vero vituli et corium et fimum
combures foris extra castra, eo quod pro peccato sit.
15 Unum quoque arietem sumes, super cuius caput ponent Aaron et filii eius
manus; 16 quem cum mactaveris, tolles sanguinem eius et fundes super altare per
circuitum. 17 Ipsum autem arietem secabis in frusta lotaque intestina eius ac
pedes pones super concisas carnes et super caput illius. 18 Et adolebis totum
arietem super altare: holocaustum est Domino, odor suavissimus, incensum est
Domino.
19 Tolles quoque arietem alterum, super cuius caput Aaron et filii eius ponent
manus; 20 quem cum immolaveris, sumes de sanguine ipsius et pones super extremum
auriculae dextrae Aaron et filiorum eius et super pollices manus eorum ac pedis
dextri; fundesque sanguinem super altare per circuitum. 21 Cumque tuleris de
sanguine, qui est super altare, et de oleo unctionis, asperges Aaron et vestes
eius, filios et vestimenta eorum cum ipso. Et sanctus erit ipse et vestimenta
eius et filii eius et vestimenta eorum cum ipso.
22 Tollesque adipem de ariete et caudam et arvinam, quae operit intestina, ac
reticulum iecoris et duos renes atque adipem, qui super eos est, armumque
dextrum, eo quod sit aries consecrationis, 23 tortamque panis unam, crustulam
unam conspersam oleo, laganum unum de canistro azymorum, quod positum est in
conspectu Domini; 24 ponesque omnia super manus Aaron et filiorum eius, ut
agitent ea coram Domino. 25 Suscipiesque universa de manibus eorum et incendes
in altari super holocausto in odorem suavissimum in conspectu Domini; quia
incensum est Domino. 26 Sumes quoque pectusculum de ariete, quo initiatus est
Aaron, elevabisque illud coram Domino; et cedet in partem tuam. 27
Sanctificabisque pectusculum elevatum et armum oblatum, quem de ariete
separasti, 28 quo initiatus est Aaron et filii eius; cedentque in partem Aaron
et filiorum eius iure perpetuo a filiis Israel; quia oblatio est et oblatio erit
a filiis Israel de victimis eorum pacificis, oblatio eorum Domino.
29 Vestem autem sanctam, qua utetur Aaron, habebunt filii eius post eum, ut
ungantur in ea, et impleantur in ea manus eorum. 30 Septem diebus utetur illa,
qui pontifex pro eo fuerit constitutus de filiis eius, qui ingredietur
tabernaculum conventus, ut ministret in sanctuario.
31 Arietem autem consecrationis tolles et coques carnes eius in loco sancto. 32
Et vescetur Aaron et filii eius carnibus arietis et panibus, qui sunt in
canistro, in vestibulo tabernaculi conventus. 33 Et comedent ea, quibus expiatio
facta fuerit ad implendum manus eorum, ad sanctificandum eos. Alienigena non
vescetur ex eis, quia sancta sunt. 34 Quod si remanserit de carnibus
consecrationis sive de panibus usque mane, combures reliquias igni; non
comedentur, quia sancta sunt.
35 Omnia, quae praecepi tibi, facies super Aaron et filiis eius. Septem diebus
consecrabis manus eorum 36 et vitulum pro peccato offeres per singulos dies ad
expiandum. Mundabisque altare expians illud et unges illud in sanctificationem.
37 Septem diebus expiabis altare et sanctificabis; et erit sanctum sanctorum:
omnis, qui tetigerit illud, sanctificabitur.
38 Hoc est quod facies in altari: agnos anniculos duos per singulos dies
iugiter, 39 unum agnum mane et alterum vespere; 40 decimam partem similae
conspersae oleo tunso, quod habeat mensuram quartam partem hin, et vinum ad
libandum eiusdem mensurae in agno uno. 41 Alterum vero agnum offeres ad vesperam
iuxta ritum matutinae oblationis et libationis in odorem suavitatis, incensum
Domino, 42 holocaustum perpetuum in generationes vestras, ad ostium tabernaculi
conventus coram Domino, ubi conveniam vos, ut loquar ad te.
43 Ibi conveniam filios Israel, et sanctificabitur locus in gloria mea. 44
Sanctificabo et tabernaculum conventus cum altari et Aaron cum filiis eius, ut
sacerdotio fungantur mihi. 45 Et habitabo in medio filiorum Israel eroque eis
Deus; 46 et scient quia ego Dominus Deus eorum, qui eduxi eos de terra Aegypti,
ut manerem inter illos: ego Dominus Deus ipsorum.
30
1 Facies quoque altare ad adolendum thymiama de lignis acaciae 2 habens
cubitum longitudinis et alterum latitudinis, id est quadrangulum, et duos
cubitos in altitudine; cornua ex ipso procedent. 3 Vestiesque illud auro
purissimo, tam craticulam eius quam parietes per circuitum et cornua. Faciesque
ei coronam aureolam per gyrum 4 et duos anulos aureos sub corona in duobus
lateribus, ut mittantur in eos vectes, et altare portetur. 5 Ipsos quoque vectes
facies de lignis acaciae et inaurabis. 6 Ponesque altare contra velum, quod ante
arcam pendet testimonii, coram propitiatorio, quo tegitur testimonium, ubi
conveniam ad te. 7 Et adolebit incensum super eo Aaron suave fragrans mane.
Quando componet lucernas, incendet illud; 8 et quando collocabit eas ad
vesperum, uret thymiama sempiternum coram Domino in generationes vestras. 9 Non
offeretis super eo thymiama compositionis alterius nec holocaustum nec
oblationem, nec libabitis libamina. 10 Et expiabit Aaron super cornua eius semel
per annum in sanguine sacrificii pro peccato; et placabit super eo in
generationibus vestris: sanctum sanctorum erit Domino ”.
11 Locutusque est Dominus ad Moysen dicens: 12 “ Quando tuleris summam
filiorum Israel iuxta numerum, dabunt singuli pretium expiationis pro animabus
suis Domino; et non erit plaga in eis, cum fuerint recensiti. 13 Hoc autem dabit
omnis, qui transit ad censum, dimidium sicli iuxta mensuram sanctuarii siclus
viginti obolos habet ; media pars sicli offeretur Domino. 14 Qui habetur in
numero a viginti annis et supra, dabit pretium; 15 dives non addet ad medium
sicli, et pauper nihil minuet, quando dabitis oblationem Domino in expiationem
animarum vestrarum. 16 Susceptamque expiationis pecuniam, quae collata est a
filiis Israel, trades in usus tabernaculi conventus, ut sit monumentum eorum
coram Domino et propitietur animabus illorum ”.
17 Locutusque est Dominus ad Moysen dicens: 18 “ Facies et labrum aeneum cum
basi aenea ad lavandum; ponesque illud inter tabernaculum conventus et altare.
Et, missa aqua, 19 lavabunt in eo Aaron et filii eius manus suas ac pedes. 20
Quando ingressuri sunt tabernaculum conventus, lavabunt se aqua, ne moriantur;
vel quando accessuri sunt ad altare, ut ministrent, ut adoleant victimam Domino.
21 Et lavabunt manus et pedes, ne moriantur: legitimum sempiternum erit, ipsi et
semini eius per successiones ”.
22 Locutusque est Dominus ad Moysen 23 dicens: “ Sume tibi aromata prima
myrrhae electae quingentos siclos et cinnamomi boni odoris medium, id est
ducentos quinquaginta siclos, calami suave olentis similiter ducentos
quinquaginta, 24 casiae autem quingentos siclos, in pondere sanctuarii, olei de
olivetis mensuram hin. 25 Faciesque unctionis oleum sanctum, unguentum
compositum opere unguentarii; unctionis oleum sanctum erit. 26 Et unges ex eo
tabernaculum conventus et arcam testamenti 27 mensamque cum vasis suis,
candelabrum et utensilia eius, altaria thymiamatis 28 et holocausti et universam
supellectilem, quae ad cultum eorum pertinet, et labrum cum basi sua. 29
Sanctificabisque omnia, et erunt sancta sanctorum: qui tetigerit ea,
sanctificabitur.
30 Aaron et filios eius unges sanctificabisque eos, ut sacerdotio fungantur
mihi. 31 Filiis quoque Israel dices: Hoc oleum unctionis sanctum erit mihi in
generationes vestras. 32 Caro hominis non ungetur ex eo, et iuxta compositionem
eius non facietis aliud, quia sanctum est et sanctum erit vobis. 33 Homo
quicumque tale composuerit et dederit ex eo super alienum, exterminabitur de
populo suo ”.
34 Dixitque Dominus ad Moysen: “ Sume tibi aromata, stacten et onycha,
galbanum boni odoris et tus lucidissimum; aequalis ponderis erunt omnia. 35
Faciesque thymiama compositum opere unguentarii, sale conditum et purum et
sanctum. 36 Cumque in tenuissimum pulverem ex parte contuderis, pones ex eo
coram testimonio in tabernaculo conventus, in quo conveniam ad te: sanctum
sanctorum erit vobis thymiama. 37 Talem compositionem non facietis in usus
vestros, quia tibi sanctum erit pro Domino; 38 homo quicumque fecerit simile, ut
odore illius perfruatur, peribit de populis suis ”.
31
1 Locutusque est Dominus ad Moysen dicens: 2 “ Ecce voca vi ex nomine
Beseleel filium Uri filii Hur de tribu Iudae 3 et implevi eum spiritu Dei,
sapientia et intellegentia et scientia in omni opere 4 ad excogitandum, quidquid
fabrefieri potest ex auro et argento et aere, 5 ad scindendum et includendum
gemmas et ad sculpendum ligna, ad faciendum omne opus; 6 dedique ei socium
Ooliab filium Achisamech de tribu Dan et in corde omnis eruditi posui
sapientiam, ut faciant cuncta, quae praecepi tibi: 7 tabernaculum conventus et
arcam testimonii et propitiatorium, quod super eam est, et cuncta vasa
tabernaculi 8 mensamque et vasa eius, candelabrum purissimum cum vasis suis et
altaria thymiamatis 9 et holocausti et omnia vasa eorum, labrum cum basi sua 10
et vestes textas et vestes sanctas Aaron sacerdoti et vestes filiorum eius, ut
fungantur officio suo in sacris, 11 oleum unctionis et thymiama aromatum in
sanctuario: omnia, quae praecepi tibi, facient ”.
12 Et locutus est Dominus ad Moysen dicens: 13 “ Loquere filiis Israel et
dices ad eos: Videte ut sabbatum meum custodiatis, quia signum est inter me et
vos in generationibus vestris, ut sciatis quia ego Dominus, qui sanctifico vos.
14 Custodite sabbatum, sanctum est enim vobis. Qui polluerit illud, morte
morietur; qui fecerit in eo opus, peribit anima illius de medio populi sui. 15
Sex diebus facietis opus; in die septimo sabbatum est, requies sancta Domino:
omnis, qui fecerit opus in hac die, morietur. 16 Custodiant filii Israel
sabbatum et celebrent illud in generationibus suis: pactum est sempiternum 17
inter me et filios Israel signumque perpetuum; sex enim diebus fecit Dominus
caelum et terram et in septimo ab opere cessavit et respiravit ”.
18 Deditque Dominus Moysi, completis huiuscemodi sermonibus in monte Sinai, duas
tabulas testimonii lapideas scriptas digito Dei.
32
1 Videns autem populus quod moram faceret descendendi de monte Moyses,
congregatus ad Aaron dixit: “ Surge, fac nobis deos, qui nos praecedant; Moysi
enim, huic viro, qui nos eduxit de terra Aegypti, ignoramus quid acciderit ”.
2 Dixitque ad eos Aaron: “ Tollite inaures aureas de uxorum filiorumque et
filiarum vestrarum auribus et afferte ad me ”. 3 Fecitque omnis populus, quae
iusserat, deferens inaures ad Aaron. 4 Quas cum ille accepisset, formavit stilo
imaginem et fecit ex eis vitulum conflatilem. Dixeruntque: “ Hi sunt dii tui,
Israel, qui te eduxerunt de terra Aegypti! ”. 5 Quod cum vidisset Aaron,
aedificavit altare coram eo et praeconis voce clamavit dicens: “ Cras
sollemnitas Domini est ”. 6 Surgen tesque mane altero die obtulerunt
holocausta et hostias pacificas; et sedit populus manducare et bibere et
surrexerunt ludere.
7 Locutus est autem Dominus ad Moysen: “ Vade, descende; peccavit populus
tuus, quem eduxisti de terra Aegypti. 8 Recesserunt cito de via, quam praecepi
eis, feceruntque sibi vitulum conflatilem et adoraverunt atque immolantes ei
hostias dixerunt: "Isti sunt dii tui, Israel, qui te eduxerunt de terra
Aegypti!" ”. 9 Rursumque ait Dominus ad Moysen: “ Cerno quod populus
iste durae cervicis sit; 10 dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos et
deleam eos faciamque te in gentem magnam ”.
11 Moyses autem orabat Dominum Deum suum dicens: “ Cur, Domine, irascitur
furor tuus contra populum tuum, quem eduxisti de terra Aegypti in fortitudine
magna et in manu robusta? 12 Ne, quaeso, dicant Aegyptii: "Callide eduxit
eos, ut interficeret in montibus et deleret e terra". Quiescat ira tua, et
esto placabilis super nequitia populi tui. 13 Recordare Abraham, Isaac et Israel
servorum tuorum, quibus iurasti per temetipsum dicens: "Multiplicabo semen
vestrum sicut stellas caeli; et universam terram hanc, de qua locutus sum, dabo
semini vestro, et possidebitis eam semper" ”. 14 Placatusque est Dominus,
ne faceret malum, quod locutus fuerat adversus populum suum.
15 Et reversus est Moyses de monte portans duas tabulas testimonii in manu sua
scriptas ex utraque parte 16 et factas opere Dei; scriptura quoque Dei erat
sculpta in tabulis. 17 Audiens autem Iosue tumultum populi vociferantis dixit ad
Moysen: “ Ululatus pugnae auditur in castris ”. 18 Qui respondit:
“ Non est clamor vincentium
neque clamor fugientium,
sed clamorem cantantium
ego audio ”.
19 Cumque appropinquasset ad castra, vidit vitulum et choros; iratusque valde
proiecit de manu tabulas et confregit eas ad radices montis. 20 Arripiensque
vitulum, quem fecerant, combussit et contrivit usque ad pulverem, quem sparsit
in aquam et dedit ex eo potum filiis Israel.
21 Dixitque ad Aaron: “ Quid tibi fecit hic populus, ut induceres super eum
peccatum maximum? ”. 22 Cui ille respondit: “ Ne indignetur dominus meus; tu
enim nosti populum istum, quod pronus sit ad malum. 23 Dixerunt mihi: "Fac
nobis deos, qui nos praecedant; huic enim Moysi, qui nos eduxit de terra
Aegypti, nescimus quid acciderit". 24 Quibus ego dixi: Quis vestrum habet
aurum? Abstulerunt et dederunt mihi, et proieci illud in ignem; egressusque est
hic vitulus ”.
25 Vidit ergo Moyses populum quod esset effrenatus; relaxaverat enim ei Aaron
frenum in ludibrium hostium eorum. 26 Et stans in porta castrorum ait: “ Si
quis est Domini, iungatur mihi! ”. Congregatique sunt ad eum omnes filii Levi.
27 Quibus ait: “ Haec dicit Dominus, Deus Israel: Ponat unusquisque gladium
super femur suum. Ite et redite de porta usque ad portam per medium castrorum,
et occidat unusquisque fratrem et amicum et proximum suum ”. 28 Fecerunt filii
Levi iuxta sermonem Moysi; cecideruntque de populo in die illa quasi tria milia
hominum. 29 Et ait Moyses: “ Implestis manus vestras hodie Domino unusquisque
in filio et in fratre suo, ut detur vobis benedictio ”.
30 Facto autem altero die, locutus est Moyses ad populum: “ Peccastis peccatum
maximum; ascendam ad Dominum, si quo modo quivero eum deprecari pro scelere
vestro ”. 31 Reversusque ad Dominum ait: “ Obsecro, peccavit populus iste
peccatum maximum, feceruntque sibi deos aureos; aut dimitte eis hanc noxam 32
aut, si non facis, dele me de libro tuo, quem scripsisti ”. 33 Cui respondit
Dominus: “ Qui peccaverit mihi, delebo eum de libro meo. 34 Tu autem vade et
duc populum istum, quo locutus sum tibi: angelus meus praecedet te; ego autem in
die ultionis visitabo et hoc peccatum eorum ”.
35 Percussit ergo Dominus populum pro reatu vituli, quem fecerat Aaron.
33
1 Locutusque est Dominus ad Moysen: “ Vade, ascende de loco isto, tu et
populus tuus, quem eduxisti de terra Aegypti, in terram, quam iuravi Abraham,
Isaac et Iacob dicens: Semini tuo dabo eam. 2 Et mittam praecursorem tui angelum
et eiciam Chananaeum et Amorraeum et Hetthaeum et Pherezaeum et Hevaeum et
Iebusaeum, 3 et intres in terram fluentem lacte et melle. Non enim ascendam
tecum, quia populus durae cervicis es, ne forte disperdam te in via ”. 4
Audiens populus sermonem hunc pessimum luxit, et nullus ex more indutus est
cultu suo.
5 Dixitque Dominus ad Moysen: “ Loquere filiis Israel: Populus durae cervicis
es; uno momento, si ascendam in medio tui, delebo te. Nunc autem depone ornatum
tuum, ut sciam quid faciam tibi ”. 6 Deposuerunt ergo filii Israel ornatum
suum a monte Horeb.
7 Moyses autem tollens tabernaculum tetendit ei extra castra procul; vocavitque
nomen eius Tabernaculum conventus. Et omnis, qui quaerebat Dominum, egrediebatur
ad tabernaculum conventus extra castra. 8 Cumque egrederetur Moyses ad
tabernaculum, surgebat universa plebs, et stabat unusquisque in ostio papilionis
sui; aspiciebantque tergum Moysi, donec ingrederetur tabernaculum. 9 Ingresso
autem illo tabernaculum, descendebat columna nubis et stabat ad ostium;
loquebaturque cum Moyse, 10 cernentibus universis quod columna nubis staret ad
ostium tabernaculi. Stabantque ipsi et adorabant per fores tabernaculorum
suorum. 11 Loquebatur autem Dominus ad Moysen facie ad faciem, sicut solet loqui
homo ad amicum suum. Cumque ille reverteretur in castra, minister eius Iosue
filius Nun puer non recedebat de medio tabernaculi.
12 Dixit autem Moyses ad Dominum: “ Praecipis, ut educam populum istum, et non
indicas mihi, quem missurus es mecum; cum dixeris: "Novi te ex nomine, et
invenisti gratiam coram me". 13 Si ergo inveni gratiam in conspectu tuo,
ostende mihi viam tuam, ut sciam te et inveniam gratiam ante oculos tuos;
respice quia populus tuus est natio haec ”. 14 Dixitque Dominus: “ Facies
mea ibit, et requiem dabo tibi ”. 15 Et ait Moyses: “ Si non tu ipse eas, ne
educas nos de loco isto; 16 in quo enim scietur me et populum tuum invenisse
gratiam in conspectu tuo, nisi ambulaveris nobiscum, ut glorificemur ego et
populus tuus prae omnibus populis, qui habitant super terram? ”.
17 Dixitque Dominus ad Moysen: “ Et verbum istud, quod locutus es, faciam;
invenisti enim gratiam coram me, et teipsum novi ex nomine ”. 18 Qui ait: “
Ostende mihi gloriam tuam ”. 19 Respondit: “ Ego ostendam omne bonum tibi et
vocabo in nomine Domini coram te; et miserebor, cui voluero, et clemens ero, in
quem mihi placuerit ”. 20 Rursumque ait: “ Non poteris videre faciem meam;
non enim videbit me homo et vivet ”. 21 Et iterum: “ Ecce, inquit, est locus
apud me, stabis super petram; 22 cumque transibit gloria mea, ponam te in
foramine petrae et protegam dextera mea, donec transeam; 23 tollamque manum
meam, et videbis posteriora mea; faciem autem meam videre non poteris ”.
34
1 Dixitque Dominus ad Moy sen: “ Praecide tibi duas ta bulas lapideas
instar priorum, et scribam super eas verba, quae habuerunt tabulae, quas
fregisti. 2 Esto paratus mane, ut ascendas statim in montem Sinai; stabisque
mihi super verticem montis. 3 Nullus ascendat tecum, nec videatur quispiam per
totum montem; oves quoque et boves non pascantur e contra ”. 4 Excidit ergo
duas tabulas lapideas, quales antea fuerant; et de nocte consurgens ascendit in
montem Sinai, sicut praeceperat ei Dominus, portans secum tabulas.
5 Cumque descendisset Dominus per nubem, stetit cum eo vocans in nomine Domini.
6 Et transiens coram eo clamavit: “ Dominus, Dominus Deus, misericors et
clemens, patiens et multae miserationis ac verax, 7 qui custodit misericordiam
in milia, qui aufert iniquitatem et scelera atque peccata, nihil autem impunitum
sinit, qui reddit iniquitatem patrum in filiis ac nepotibus in tertiam et
quartam progeniem ”. 8 Festinusque Moyses curvatus est pronus in terram et
adorans 9 ait: “ Si inveni gratiam in conspectu tuo, Domine, obsecro, ut
gradiaris nobiscum; populus quidem durae cervicis est, sed tu auferes
iniquitates nostras atque peccata nosque possidebis ”.
10 Respondit Dominus: “ Ego inibo pactum coram universo populo tuo; mirabilia
faciam, quae numquam visa sunt super totam terram nec in ullis gentibus, ut
cernat cunctus populus, in cuius es medio, opus Domini terribile, quod facturus
sum tecum.
11 Observa cuncta, quae hodie mando tibi: ego ipse eiciam ante faciem tuam
Amorraeum et Chananaeum et Hetthaeum, Pherezaeum quoque et Hevaeum et Iebusaeum.
12 Cave, ne umquam cum habitatoribus terrae, quam intraveris, iungas amicitias,
quae tibi sint in ruinam; 13 sed aras eorum destrue, confringe lapides palosque
succide.
14 Noli adorare deum alienum: Dominus Zelotes nomen eius, Deus est aemulator. 15
Ne ineas pactum cum hominibus illarum regionum, ne, cum fornicati fuerint cum
diis suis et sacrificaverint eis, vocet te quispiam, et comedas de immolatis. 16
Nec uxorem de filiabus eorum accipies filiis tuis, ne, postquam ipsae fuerint
fornicatae cum diis suis, fornicari faciant et filios tuos in deos suos.
17 Deos conflatiles non facies tibi.
18 Sollemnitatem Azymorum custodies: septem diebus vesceris azymis, sicut
praecepi tibi, in tempore constituto mensis Abib; mense enim verni temporis
egressus es de Aegypto.
19 Omne, quod aperit vulvam generis masculini, meum erit; de cuncto grege tuo
tam de bobus quam de ovibus meum erit. 20 Primogenitum asini redimes ove, sin
autem nec pretium pro eo dederis, franges cervicem eius. Primogenitum filiorum
tuorum redimes; nec apparebis in conspectu meo vacuus.
21 Sex diebus operaberis, die septimo cessabis etiam arare et metere.
22 Sollemnitatem Hebdomadarum facies tibi in primitiis frugum messis tuae
triticeae et sollemnitatem Collectae, quando, redeunte anni tempore, cuncta
conduntur.
23 Tribus temporibus anni apparebit omne masculinum tuum in conspectu
omnipotentis Domini, Dei Israel. 24 Cum enim tulero gentes a facie tua et
dilatavero terminos tuos, nullus insidiabitur terrae tuae, ascendente te et
apparente in conspectu Domini Dei tui ter in anno.
25 Non immolabis super fermento sanguinem hostiae meae; neque residebit mane de
victima sollemnitatis Paschae.
26 Primitias frugum terrae tuae afferes in domum Domini Dei tui.
Non coques haedum in lacte matris suae ”.
27 Dixitque Dominus ad Moysen: “ Scribe tibi verba haec, quibus et tecum et
cum Israel pepigi foedus ”.
28 Fuit ergo ibi cum Domino quadraginta dies et quadraginta noctes; panem non
comedit et aquam non bibit et scripsit in tabulis verba foederis, decem verba.
29 Cumque descenderet Moyses de monte Sinai, tenebat duas tabulas testimonii et
ignorabat quod resplenderet cutis faciei suae ex consortio sermonis Domini. 30
Videntes autem Aaron et filii Israel resplendere cutem faciei Moysi, timuerunt
prope accedere; 31 vocatique ab eo reversi sunt tam Aaron quam principes
synagogae. Et postquam locutus est ad eos, 32 venerunt ad eum etiam omnes filii
Israel; quibus praecepit cuncta, quae audierat a Domino in monte Sinai.
33 Impletisque sermonibus, posuit velamen super faciem suam, 34 quod ingressus
ad Dominum et loquens cum eo auferebat, donec exiret; et tunc loquebatur ad
filios Israel omnia, quae sibi fuerant imperata. 35 Qui videbant cutem faciei
Moysi resplendere, sed operiebat ille rursus faciem suam, donec ingressus
loqueretur cum eo.
35
1 Igitur, congregato omni coetu filiorum Israel, dixit ad eos: “ Haec
sunt, quae iussit Dominus fieri: 2 sex diebus facietis opus, septimus dies erit
vobis sanctus, sabbatum et requies Domino; qui fecerit opus in eo, occidetur. 3
Non succendetis ignem in omnibus habitaculis vestris per diem sabbati ”.
4 Et ait Moyses ad omnem coetum filiorum Israel: “ Iste est sermo, quem
praecepit Dominus dicens: 5 "Separate apud vos donaria Domino". Omnis
voluntarius et proni animi offerat ea Domino: aurum et argentum et aes, 6
hyacinthum et purpuram coccumque et byssum, pilos caprarum 7 et pelles arietum
rubricatas et pelles delphini, ligna acaciae 8 et oleum ad luminaria concinnanda
et aromata, ut conficiatur unguentum et thymiama suavissimum, 9 lapides
onychinos et gemmas ad ornatum ephod et pectoralis.
10 Quisquis vestrum sapiens est, veniat et faciat, quod Dominus imperavit, 11
habitaculum scilicet et tentorium eius atque operimentum, fibulas et tabulata
cum vectibus, columnas et bases; 12 arcam et vectes, propitiatorium et velum,
quod ante illud oppanditur; 13 mensam cum vectibus et vasis et propositionis
panibus; 14 candelabrum ad luminaria sustentanda, vasa illius et lucernas et
oleum ad nutrimenta luminarium; 15 altare thymiamatis et vectes et oleum
unctionis et thymiama ex aromatibus; velum ad ostium habitaculi; 16 altare
holocausti et craticulam eius aeneam cum vectibus et vasis suis, labrum et basim
eius; 17 cortinas atrii cum columnis et basibus, velum in foribus atrii; 18
paxillos habitaculi et atrii cum funiculis suis; 19 vestimenta texta, quorum
usus est in ministerio sanctuarii, vestes sanctas Aaron pontificis ac vestes
filiorum eius, ut sacerdotio fungantur mihi ”.
20 Egressus est omnis coetus filiorum Israel de conspectu Moysi, 21 et venit,
quisquis erat mentis promptissimae, et attulit sponte sua donaria Domino ad
faciendum opus tabernaculi conventus et quidquid ad cultum et ad vestes sanctas
necessarium erat. 22 Viri cum mulieribus, omnes voluntarii praebuerunt fibulas
et inaures, anulos et dextralia; omne vas aureum in donaria Domini separatum
est. 23 Si quis habebat hyacinthum et purpuram coccumque, byssum et pilos
caprarum, pelles arietum rubricatas et pelles delphini, 24 argenti aerisque
metalla, obtulerunt Domino lignaque acaciae in varios usus.
25 Sed et mulieres eruditae dederunt, quae neverant, hyacinthum, purpuram et
coccum ac byssum 26 et pilos caprarum, sponte propria cuncta tribuentes. 27
Principes vero obtulerunt lapides onychinos et gemmas ad ephod et pectorale 28
aromataque et oleum ad luminaria concinnanda et ad praeparandum unguentum ac
thymiama odoris suavissimi componendum. 29 Omnes viri et mulieres mente prompta
obtulerunt donaria, ut fierent opera, quae iusserat Dominus per manum Moysi.
Cuncti filii Israel voluntaria Domino dedicaverunt.
30 Dixitque Moyses ad filios Israel: “ Ecce vocavit Dominus ex nomine Beseleel
filium Uri filii Hur de tribu Iudae; 31 implevitque eum spiritu Dei, sapientia
et intellegentia et scientia ad omne opus, 32 ad excogitandum et faciendum opus
in auro et argento et aere, 33 ad scindendum et includendum gemmas et ad
sculpendum ligna, quidquid fabre adinveniri potest. 34 Dedit quoque in corde
eius, ut alios doceret, ipsi et Ooliab filio Achisamech de tribu Dan. 35 Ambos
implevit sapientia, ut faciant opera fabri polymitarii ac plumarii de hyacintho
ac purpura coccoque et bysso et textoris, facientes omne opus ac nova quaeque
reperientes ”.
36
1 Fecit ergo Beseleel et Ooliab et omnis vir sapiens, quibus dedit Dominus
sapientiam et intellectum, ut scirent fabre operari, quae in usus sanctuarii
necessaria sunt et quae praecepit Dominus.
2 Cumque vocasset Moyses Beseleel et Ooliab et omnem eruditum virum, cui dederat
Dominus sapientiam, omnes, qui sponte sua obtulerant se ad faciendum opus, 3
acceperunt ab ipso universa donaria, quae attulerant filii Israel ad faciendum
opus in cultum sanctuarii. Ipsi autem cotidie mane donaria ei offerebant. 4 Unde
omnes sapientes artifices venerunt singuli de opere suo pro sanctuario 5 et
dixerunt Moysi: “ Plus offert populus quam necessarium est operi, quod Dominus
iussit facere ”. 6 Iussit ergo Moyses praeconis voce per castra clamari: “
Nec vir nec mulier quidquam offerat ultra pro omni opere sanctuario ”. Sicque
cessatum est a muneribus offerendis, 7 eo quod oblata sufficerent et
superabundarent.
8 Feceruntque omnes corde sapientes inter artifices habitaculi cortinas decem de
bysso retorta et hyacintho et purpura coccoque, cum cherubim intextis arte
polymita; 9 quarum una habebat in longitudine viginti octo cubitos et in
latitudine quattuor: una mensura erat omnium cortinarum. 10 Coniunxitque
cortinas quinque alteram alteri et alias quinque sibi invicem copulavit. 11
Fecit et ansas hyacinthinas in ora cortinae unius in extremitate iuncturae et in
ora cortinae extremae in iunctura altera similiter. 12 Quinquagenas ansas fecit
pro utraque cortina, ut contra se invicem venirent ansae et mutuo iungerentur.
13 Unde et quinquaginta fudit fibulas aureas, quae morderent cortinarum ansas,
et fieret unum habitaculum. 14 Fecit et saga undecim de pilis caprarum pro
tentorio super habitaculum; 15 unum sagum in longitudine habebat cubitos
triginta et in latitudine cubitos quattuor: unius mensurae erant omnia saga. 16
Quorum quinque iunxit seorsum et sex alia separatim. 17 Fecitque ansas
quinquaginta in ora sagi ultimi iuncturae unius et quinquaginta in ora sagi
iuncturae alterius, ut sibi invicem iungerentur; 18 et fecit fibulas aeneas
quinquaginta, quibus necteretur tentorium, ut esset unum. 19 Fecit et opertorium
tentorio de pellibus arietum rubricatis aliudque desuper velamentum de pellibus
delphini.
20 Fecit et tabulas habitaculi de lignis acaciae stantes. 21 Decem cubitorum
erat longitudo tabulae unius, et unum ac semis cubitum latitudo retinebat. 22
Bini pedes erant per singulas tabulas, ut altera alteri iungeretur: sic fecit in
omnibus tabulis habitaculi. 23 E quibus viginti ad plagam meridianam erant
contra austrum 24 cum quadraginta basibus argenteis. Duae bases sub singulis
tabulis ponebantur pro duabus pedibus. 25 Ad plagam quoque habitaculi, quae
respicit ad aquilonem, fecit viginti tabulas 26 cum quadraginta basibus
argenteis: duas bases per singulas tabulas. 27 Contra occidentem vero, id est ad
eam partem habitaculi quae mare respicit, fecit sex tabulas 28 et duas alias per
singulos angulos habitaculi retro; 29 quae gemellae erant a deorsum usque sursum
in unam compaginem. Ita fecit duas tabulas in duobus angulis, 30 ut octo essent
simul tabulae et haberent bases argenteas sedecim: binas scilicet bases sub
singulis tabulis. 31 Fecit et vectes de lignis acaciae quinque ad continendas
tabulas unius lateris habitaculi 32 et quinque alios ad alterius lateris
coaptandas tabulas; et extra hos quinque alios vectes ad occidentalem plagam
habitaculi contra mare. 33 Fecit autem vectem medium, qui per medias tabulas ab
una extremitate usque ad alteram perveniret. 34 Ipsa autem tabulata deauravit.
Et anulos eorum fecit aureos, per quos vectes induci possent; quos et ipsos
laminis aureis operuit.
35 Fecit et velum de hyacintho et purpura coccoque ac bysso retorta, opere
polymitario, cum cherubim intextis; 36 et quattuor columnas de lignis acaciae,
quas cum uncis suis deauravit, fusis basibus earum argenteis.
37 Fecit et velum in introitu tabernaculi ex hyacintho, purpura, cocco byssoque
retorta opere plumarii; 38 et columnas quinque cum uncis suis. Et operuit auro
capita et anulos earum basesque earum fudit aeneas.
37
1 Fecit autem Beseleel et ar cam de lignis acaciae haben tem duos semis
cubitos in longitudine et cubitum ac semissem in latitudine, altitudo quoque
unius cubiti fuit et dimidii; vestivitque eam auro purissimo intus ac foris. 2
Et fecit illi coronam auream per gyrum, 3 conflans quattuor anulos aureos in
quattuor pedibus eius; duos anulos in latere uno et duos in altero. 4 Vectes
quoque fecit de lignis acaciae, quos vestivit auro 5 et quos misit in anulos,
qui erant in lateribus arcae, ad portandum eam.
6 Fecit et propitiatorium de auro mundissimo: duorum cubitorum et dimidii in
longitudine et cubiti ac semis in latitudine. 7 Duos etiam cherubim ex auro
ductili fecit ex utraque parte propitiatorii: 8 cherub unum ex summitate unius
partis et cherub alterum ex summitate partis alterius; duos cherubim ex singulis
summitatibus propitiatorii 9 extendentes alas sursum et tegentes alis suis
propitiatorium seque mutuo et illud respicientes.
10 Fecit et mensam de lignis acaciae in longitudine duorum cubitorum et in
latitudine unius cubiti, quae habebat in altitudine cubitum ac semissem; 11
circumdeditque eam auro mundissimo et fecit illi coronam auream per gyrum. 12
Fecit ei quoque limbum aureum quattuor digitorum per circuitum et super illum
coronam auream. 13 Fudit et quattuor circulos aureos, quos posuit in quattuor
angulis per singulos pedes mensae 14 iuxta limbum; misitque in eos vectes, ut
possit mensa portari. 15 Ipsos quoque vectes fecit de lignis acaciae et
circumdedit eos auro; 16 et vasa ad diversos usus mensae, acetabula, phialas et
cyathos et crateras ex auro puro, in quibus offerenda sunt libamina.
17 Fecit et candelabrum ductile de auro mundissimo, basim et hastile eius;
scyphi sphaerulaeque ac flores unum cum ipso erant: 18 sex in utroque latere,
tres calami ex parte una et tres ex altera; 19 tres scyphi in nucis modum in
calamo uno sphaerulaeque simul et flores et tres scyphi instar nucis in calamo
altero sphaerulaeque simul et flores. Aequum erat opus sex calamorum, qui
procedebant de hastili candelabri. 20 In ipso autem hastili erant quattuor
scyphi in nucis modum sphaerulaeque et flores; 21 singulae sphaerulae sub binis
calamis per loca tria, qui simul sex fiunt calami procedentes de hastili uno. 22
Sphaerulae igitur et calami unum cum ipso erant, totum ductile ex auro
purissimo. 23 Fecit et lucernas septem cum emunctoriis suis et vasa, ubi emuncta
condantur, de auro mundissimo. 24 Talentum auri purissimi appendebat candelabrum
cum omnibus vasis suis.
25 Fecit et altare thymiamatis de lignis acaciae habens per quadrum singulos
cubitos et in altitudine duos; e cuius angulis procedebant cornua. 26
Vestivitque illud auro purissimo cum craticula ac parietibus et cornibus. 27
Fecitque ei coronam aureolam per gyrum et binos anulos aureos sub corona in
duobus lateribus, ut mittantur in eos vectes, et possit altare portari. 28 Ipsos
autem vectes fecit de lignis acaciae et operuit laminis aureis.
29 Composuit et oleum ad sanctificationis unguentum et thymiama de aromatibus
mundissimis opere pigmentarii.
38
1 Fecit et altare holocausti de lignis acaciae quinque cubi torum per
quadrum et trium in altitudine, 2 cuius cornua de angulis procedebant;
operuitque illud laminis aeneis. 3 Et in usus eius paravit ex aere vasa diversa:
lebetes, vatilla et pateras, fuscinulas et ignium receptacula. 4 Craticulamque
eius in modum retis fecit aeneam subter marginem altaris ab imo usque ad medium
eius, 5 fusis quattuor anulis per totidem craticulae summitates, ad immittendos
vectes ad portandum. 6 Quos et ipsos fecit de lignis acaciae et operuit laminis
aeneis; 7 induxitque in circulos, qui in lateribus altaris eminebant. Ipsum
autem altare non erat solidum, sed cavum ex tabulis et intus vacuum.
8 Fecit et labrum aeneum cum basi sua de speculis mulierum, quae excubabant in
ostio tabernaculi conventus.
9 Fecit et atrium, in cuius australi plaga erant tentoria de bysso retorta
cubitorum centum; 10 columnae aeneae viginti cum basibus suis; unci columnarum
et anuli earum argentei. 11 Aeque ad septentrionalem plagam tentoria, columnae
basesque et unci anulique columnarum eiusdem mensurae et operis ac metalli
erant. 12 In ea vero plaga, quae ad occidentem respicit, fuerunt tentoria
cubitorum quinquaginta, columnae decem cum basibus suis; et unci columnarum
anulique earum argentei. 13 Porro contra orientem quinquaginta cubitorum paravit
tentoria, 14 e quibus quindecim cubitos columnarum trium cum basibus suis unum
tenebat latus; 15 et in parte altera quia inter utraque introitum tabernaculi
fecit quindecim aeque cubitorum erant tentoria columnaeque tres et bases
totidem. 16 Cuncta atrii tentoria in circuitu ex bysso retorta texuerat. 17
Bases columnarum fuere aeneae, unci autem earum et anuli earum argentei et
capita earum vestivit argento et omnes columnas atrii cinxit anulis argenteis.
18 Et in introitu eius opere plumario fecit velum ex hyacintho, purpura, cocco
ac bysso retorta; quod habebat viginti cubitos in longitudine, altitudo vero
quinque cubitorum erat iuxta mensuram, quam cuncta atrii tentoria habebant. 19
Columnae autem in ingressu fuere quattuor cum basibus aeneis, uncis argenteis;
capitaque et anulos earum vestivit argento. 20 Paxillos quoque habitaculi et
atrii per gyrum fecit aeneos.
21 Hic est census habitaculi, habitaculi testimonii, qui recensitus est iuxta
praeceptum Moysi ministerio Levitarum per manum Ithamar filii Aaron sacerdotis.
22 Beseleel filius Uri filii Hur de tribu Iudae fecit cuncta, quae praeceperat
Dominus Moysi, 23 iuncto sibi socio Ooliab filio Achisamech de tribu Dan fabro
et polymitario atque plumario ex hyacintho, purpura, cocco et bysso.
24 Omne aurum, quod expensum est in opere sanctuarii et quod oblatum est in
donariis, viginti novem talentorum fuit et septingentorum triginta siclorum ad
mensuram sicli sanctuarii. 25 Argentum autem eorum, qui in congregatione
recensiti sunt, centum talentorum fuit et mille septingentorum et septuaginta
quinque siclorum ad mensuram sicli sanctuarii. 26 Beca, id est dimidium sicli
iuxta mensuram sicli sanctuarii, dedit quisquis transit ad censum a viginti
annis et supra, de sescentis tribus milibus et quingentis quinquaginta
armatorum. 27 De talentis centum argenti conflatae sunt bases sanctuarii et
veli, singulis talentis per bases singulas supputatis. 28 De mille autem
septingentis et septuaginta quinque siclis fecit uncos columnarum et vestivit
capita earum et cinxit eas argento. 29 Aeris quoque oblata sunt septuaginta
talenta et duo milia et quadringenti sicli, 30 ex quibus fecit bases in introitu
tabernaculi conventus et altare aeneum cum craticula sua omniaque vasa, quae ad
usum eius pertinent, 31 et bases atrii tam in circuitu quam in ingressu eius et
omnes paxillos habitaculi atque atrii per gyrum.
39
1 De hyacintho vero et purpura, cocco ac bysso fecerunt vestes textas pro
ministerio sanctuarii. Et fecerunt vestes sacras Aaron, sicut praecepit Dominus
Moysi.
2 Fecerunt igitur ephod de auro, hyacintho et purpura coccoque et bysso retorta
3 opere polymitario tundentes bratteas aureas et extenuantes in fila, ut possent
torqueri cum priorum colorum subtegmine. 4 Fasciasque umerales fecerunt ei, cum
quibus in utroque latere summitatum suarum copulabatur, 5 et balteum, quo
constringebatur ephod, eiusdem operis et unum cum eo ex auro, et hyacintho et
purpura coccoque et bysso retorta, sicut praeceperat Dominus Moysi. 6 Paraverunt
et duos lapides onychinos, inclusos texturis aureis et sculptos arte gemmaria
nominibus filiorum Israel; 7 posueruntque eos in fasciis umeralibus ephod,
lapides memorialis filiorum Israel, sicut praeceperat Dominus Moysi.
8 Fecerunt et pectorale opere polymito iuxta opus ephod ex auro, hyacintho,
purpura coccoque et bysso retorta, 9 quadrangulum duplex mensurae palmi. 10 Et
posuerunt in eo gemmarum ordines quattuor: in primo versu erat sardius,
topazius, smaragdus; 11 in secundo carbunculus, sapphirus et iaspis; 12 in
tertio hyacinthus, achates et amethystus; 13 in quarto chrysolithus, onychinus
et beryllus: inclusi textura aurea per ordines suos. 14 Ipsique lapides duodecim
sculpti erant nominibus duodecim tribuum Israel, singuli per nomina singulorum.
15 Fecerunt in pectorali catenulas quasi funiculos opus tortile de auro
purissimo 16 et duos margines aureos totidemque anulos aureos. Porro duos anulos
posuerunt in utraque summitate pectoralis; 17 duos funiculos aureos inseruerunt
anulis, qui in pectoralis angulis eminebant. 18 Duas summitates amborum
funiculorum colligaverunt duobus marginibus in fasciis umeralibus ephod in parte
eius anteriore. 19 Et fecerunt duos anulos aureos et posuerunt super duas
summitates pectoralis in eius margine interiore contra ephod, sicut praecepit
Dominus Moysi.
20 Feceruntque duos anulos aureos, quos posuerunt in duabus fasciis umeralibus
ephod deorsum in latere eius anteriore secus iuncturam eius super balteum ephod.
21 Et strinxerunt pectorale anulis eius ad anulos ephod vitta hyacinthina, ut
esset super balteum ephod, ne amoveretur ab ephod, sicut praecepit Dominus
Moysi.
22 Fecerunt quoque pallium ephod opere textili totum hyacinthinum 23 et capitium
in medio eius supra oramque per gyrum sicut in capitio loricae; 24 deorsum autem
ad pedes mala punica ex hyacintho, purpura, cocco ac bysso retorta 25 et
tintinnabula de auro purissimo, quae posuerunt inter malogranata in inferiore
parte pallii per gyrum, 26 ut sit tintinnabulum inter singula mala punica,
quibus ornatus incedebat pontifex, quando ministerio fungebatur, sicut
praeceperat Dominus Moysi.
27 Fecerunt et tunicas byssinas opere textili Aaron et filiis eius 28 et tiaram
et ornatum mitrarum ex bysso, feminalia quoque linea ex bysso retorta, 29
cingulum vero de bysso retorta, hyacintho, purpura ac cocco, arte plumaria,
sicut praeceperat Dominus Moysi.
30 Fecerunt et laminam diadema sanctitatis de auro purissimo; scripseruntque in
ea opere caelatoris: “ Sanctum Domino ”; 31 et strinxerunt eam desuper cum
tiara vitta hyacinthina, sicut praeceperat Dominus Moysi.
32 Perfectum est igitur omne opus habitaculi et tabernaculi conventus;
feceruntque filii Israel cuncta, quae praeceperat Dominus Moysi: sic fecerunt.
33 Et obtulerunt habitaculum et tabernaculum et universam supellectilem,
fibulas, tabulas, vectes, columnas ac bases, 34 opertorium de pellibus arietum
rubricatis et operimentum de pellibus delphini, velum, 35 arcam testimonii,
vectes, propitiatorium, 36 mensam cum vasis suis et propositionis panibus, 37
candelabrum ex auro puro, lucernas in ordine earum et utensilia earum cum oleo
candelabri, 38 altare aureum et unguentum et thymiama ex aromatibus et velum in
introitu tabernaculi, 39 altare aeneum, craticulam aeneam, vectes et vasa eius
omnia, labrum cum basi sua, 40 tentoria atrii et columnas cum basibus suis,
velum in introitu atrii funiculosque illius et paxillos. Nihil ex vasis defuit,
quae in ministerium habitaculi in tabernaculo conventus iussa sunt fieri. 41
Vestes quoque textas, quibus sacerdotes utuntur in sanctuario, et vestes sacras
Aaron sacerdotis et vestes filiorum eius 42 obtulerunt filii Israel, sicut
praeceperat Dominus Moysi.
43 Quae postquam Moyses cuncta vidit completa, benedixit eis.
40
1 Locutusque est Dominus ad Moysen dicens: 2 “ Mense pri mo, die prima
mensis eriges habitaculum, tabernaculum conventus, 3 et pones in eo arcam
testimonii, abscondes illam velo; 4 et, illata mensa, pones super eam, quae rite
praecepta sunt. Candelabrum stabit cum lucernis suis 5 et altare aureum, in quo
adoletur incensum, coram arca testimonii. Velum in introitu habitaculi pones, 6
et ante tabernaculum conventus altare holocausti, 7 et labrum inter altare et
tabernaculum conventus et implebis illud aqua. 8 Circumdabisque atrium tentoriis
et pones velum in porta eius. 9 Et, assumpto unctionis oleo, unges habitaculum
et omnia, quae in eo sunt, et consecrabis illud cum vasis suis, et erit sanctum.
10 Unges quoque altare holocausti et omnia vasa eius et consecrabis altare, et
erit sanctum sanctorum. 11 Et unges labrum cum basi sua et consecrabis illud. 12
Applicabisque Aaron et filios eius ad fores tabernaculi conventus; et lotos aqua
13 indues Aaron sanctis vestibus, unges et consecrabis eum, ut mihi sacerdotio
fungatur; 14 filios eius applicabis et vesties eos tunicis 15 et unges eos,
sicut unxisti patrem eorum, ut mihi sacerdotio fungantur, et unctio eorum erit
eis in sacerdotium sempiternum in generationibus eorum ”. 16 Fecitque Moyses
omnia, quae praeceperat ei Dominus: sic fecit.
17 Igitur mense primo anni secundi, prima die mensis collocatum est habitaculum.
18 Erexitque Moyses illud et posuit bases ac tabulas et vectes statuitque
columnas 19 et expandit tentorium super habitaculum, imposito desuper
operimento, sicut Dominus imperaverat Moysi. 20 Sumpsit et posuit testimonium in
arca et, subditis infra vectibus, posuit propitiatorium desuper. 21 Cumque
intulisset arcam in habitaculum, appendit ante eam velum, sicut iusserat Dominus
Moysi. 22 Posuit et mensam in tabernaculo conventus ad plagam septentrionalem
extra velum, 23 ordinatis coram propositionis panibus, sicut praeceperat Dominus
Moysi. 24 Posuit et candelabrum in tabernaculo conventus e regione mensae in
parte australi, 25 locatis per ordinem lucernis, sicut praeceperat Dominus
Moysi. 26 Posuit et altare aureum in tabernaculo conventus coram propitiatorio
27 et adolevit super eo incensum aromatum, sicut iusserat Dominus Moysi. 28
Posuit et velum in introitu habitaculi 29 et altare holocausti in vestibulo
habitaculi, tabernaculi conventus, offerens in eo holocaustum et sacrificium,
sicut Dominus imperaverat Moysi. 30 Labrum quoque statuit inter tabernaculum
conventus et altare implens illud aqua; 31 laveruntque Moyses et Aaron ac filii
eius manus suas et pedes, 32 cum ingrederentur tabernaculum conventus et
accederent ad altare, sicut praeceperat Dominus Moysi. 33 Erexit et atrium per
gyrum habitaculi et altaris, ducto in introitu eius velo. Sic complevit opus.
34 Et operuit nubes tabernaculum conventus, et gloria Domini implevit
habitaculum. 35 Nec poterat Moyses ingredi tabernaculum conventus, quia
habitavit nubes super illud, et gloria Domini replevit habitaculum. 36 Si quando
nubes de tabernaculo ascendebat, proficiscebantur filii Israel in omnibus
stationibus suis; 37 si autem non ascendebat nubes, non proficiscebantur usque
in diem, quo levabatur. 38 Nubes quippe Domini incubabat per diem habitaculo, et
ignis in nocte, ante oculos universae domus Israel per cunctas mansiones suas.
|