Divinus Redemptor ingrediens mundum dicit: «Ecce venio ut faciam, Deus,
voluntatem tuam: ... in qua voluntate sanctificati sumus per oblationem
corporis Christi in semel» (Heb 10, 9-10). Secundum hoc exemplar Beatus Gaspar
Bertoni sensit se vocari, ut vitam suam faceret perfectum holocaustum cum
Christi sacrificio coniunctum.
Veronae ortus die IX mensis Octobris anno MDCCLXXVII a tabellione Francisco
Bertoni et Brunora Ravelli, insequenti die est baptizatus eique nomina sunt
indita Gaspar Aloisius Dionysius. A puero singularibus est gratiis
praeoccupatus et Dei incitamento. Prima Communio, ad quam duodecim annorum
accessit, mystica experientia est signata, ut ipse est postea confessus.
Gymnasii Municipalis alumnus insignem habuit magistrum, sed simul egregium
spiritus moderatorem in Congregatione Mariana, P. Aloisium Fortis, futurum
Societatis Iesu Generalem. Duodeviginti annos natus vocationi ad sacerdotium
respondit, et theologiae scholas frequentans uti alumnus externus Seminarii,
nactus est theologiae moralis professorem dominum Nicolaum Galvani, doctum et
eruditum animae suae rectorem et futurae suae Congregationis fautorem.
Sacerdos ordinatus die XX mensis Septembris anno MDCCC, prius mandatum
accepit, parochi nempe, anno MDCCCII: «Missionarius eris puerorum meorum».
Dominus Gaspar statim magno cum studio se iuvenibus dedidit curandis et in
subgrundio domus paroecialis S. Pauli Campi Martii primum suum condidit
Oratorium tamquam «cohortem Marianam», quam in alias plures paroecias urbis et
dioecesis propagavit.
Alterum mandatum est ei delegatum anno MDCCCX ab Episcopo Liruti, qui ei
seminarii directionem spiritalem concredidit. Ita dominus Gaspar factus est
iuvenis cleri dux, mirum in dioecesi hoc modo sacerdotalis sanctitatis ver
efficiens, qua eminuerunt Servi Dei Nicolaus Mazza, Antonius Provolo,
Zephyrinus Agostini, Daniel Comboni.
Sacerdos Bertoni multum etiam incubuit in missionum praedicationem et
sacrarum exercitationum, adeo ut Summus Pontifex Pius VII eum titulo ornaverit
et facultatibus «missionarii apostolici» (die XX mensis Decembris anno
MDCCCXVII).
Cum animadvertisset se ad vitam religiosam vocari, die IV mensis Novembris
anno MDCCCXVI, eius patre spiritali domino Galvani adhortante, cum nonnullis
promptis secessit ad abolitam ecclesiam Stigmatum S. Francisci ut scholas
sustineret caritatis et secreto initium faceret Instituti religiosi «missionariorum apostolicorum Episcopis adiuvandis», seu «in obsequium
Episcoporum», quod est post eius mortem appellatum «a Ss. Stigmatibus
D.N.I.C.».
Hos obiens labores, austerae paenitentiae coniunctos, dominus Bertoni optime
intellexit quantam crux partem haberet in Christo sequendo. Mense Octobri anno
MDCCCXII est gravi morbo correptus, communiter «migliare» dicto, qui eum in
vitae discrimen adduxit. Ex morbo convaluit, sed reliquis XLI annis is «valetudinarius» fuit, in perpetui martyrii acerba condicione. Vividissima fide
fultus, in inenarrabilibus doloribus, in innumerarum sectionum cruciatu, sine
anaesthesia peractarum, dexteri cruris (ferme CCC), is non solum fortissime
patiens videbatur, verum etiam «de suo dolore laetus».
Ab omnibus vir doctus et sanctus habitus, humilissimus sacerdos Bertoni, tot
annis in suum cubile relegatus, a plurimis animis uti consilii angelus
conquisitus est. Verum caput et momentum fuit eius renovationis religiosae et
missionalis, in qua tam Clare Verona eminuit saeculo XIX.
Sancte Veronae de vita decessit, tempore postmeridiano diei dominici XII
mensis Iunii anno MDCCCLIII.
Sacerdotis Bertoni missionem eius filii, sodales Congregationis a Ss.
Stigmatibus D.N.I.C., continuant in Italia, in utraque America, in Africa et in
Asia, iuvenes christiane educando in Oratoriis, clerum in seminariis formando,
ministerium sacerdotale exercitando.
Canonizationis Causa initium cepit anno MDCCCLXLVII Veronae Processu
Ordinario celebrato. S. Pius X introductionis Causae decreto subscripsit die II
mensis Martii anno MCMVI. Paulus VI virtutum heroicarum decreto subscripsit die
XV mensis Decembris anno MCMLXVI; Calendis Novembribus anno MCMLXXV sollemnem
egit beatificationem. Postea apud archiepiscopalem Curiam Sancti Sebastiani
Fluminis Ianuarii actus est Processus cognitionalis de mira asserta sanatione
precibus attributa Beati Gasparis Bertoni. Exitu cum secundo inspectionibus
confectis a medicis atque a theologicis, coram Nobis die XI mensis Februarii
anno MCMLXXXIX editum est decretum, quo agnoscebatur eam sanationem esse verum
miraculum habendam. Dein peracto Consistorio, decrevimus ut canonizationis ritus
Romae fieret Calendis Novembribus eiusdem anni.
Hodie igitur, Calendis Novembribus, in Vaticana Basilica Sancti Petri
Apostoli, hanc sumus inter sacra formulam elocuti: «Ad honorem Sanctae et
individuae Trinitatis, ad exaltationem fidei catholicae et vitae christianae
incrementum, auctoritate Domini nostri Iesu Christi, beatorum Apostolorum Petri
et Pauli ac Nostra, matura deliberatione praehabita et divina ope saepius
implorata ac de plurimorum Fratrum Nostrorum consilio, Beatos Gasparem Bertoni
et Richardum Pampuri Sanctos esse decernimus et definimus, ac Sanctorum
Catalogo adscribimus, statuentes eos in universa Ecclesia inter Sanctos pia
devotione recoli debere. In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti». Dein,
Deo gratiis actis habitoque de novensili Sancto sermone, caeleste eiusdem primi
invocavimus patrocinium et augustiore ritu divinum sacrificium ad ipsius pariter
honorem facere perreximus.
Quae vero per has Litteras statuimus, et nunc et in posterum firma esse
volumus, rebus quibuslibet contrariis minime obstantibus.
Datum Romae, apud S. Petrum, die primo mensis Novembris, sollemnitate omnium
Sanctorum, anno Domini millesimo nongentesimo undenonagesimo, Pontificatus
Nostri duodecimo.
EGO IOANNES PAULUS
Catholicae Ecclesiae Episcopus
Marcellus Rossetti, Protonot. Apost.
© Copyright 1989 - Libreria Editrice Vaticana