ALLOCUTIO SANCTISSIMI DOMINI NOSTRI PII PP. XII
SOCIETATIBUS IESU
INSTRUCTORIBUS A TERTIA
PROBATIONE, ADSTANTIBUS ETIAM REV.MO
P.
PRAEPOSITO GENERALI ET CURIAE SODALIBUS*
Die XXV m. Martii, A.D. MCMLVI
Dilectissimi Filii, qui coram Nobis nunc adstatis, vos religiosi sodales in
Curiam Societatis Iesu adlecti, vosque praesertim Instructores a tertia
probatione, studio sapientiae pleno a vestro, Nobis carissimo, Summo Praeposito
Romam arcessiti, novimus vos tanta in petendo ratione et moderatione fuisse, ut
satis vobis fuerit in publica admissione a Nobis Apo. stolicam Benedictionem
excipere.
Nihilominus, quamquam in tanta occupationum et sollicitudinum turba
hisce temporibus premimur, aliquantisper tamen vobiscum diversari voluimus, ut
paternum animum Nostrum aperientes, singularem benevolentiam Nostram cum
universo inclito Ordini vestro testemur, tum maxime vobis, Instructores, quibus
munus magni consilii et prudentiae demandatum est. Vos profecto lectissima
Societatis Iesu portio estis, quippe cum delecti et cooptati sitis inter eos
sodales vestros praecipua auctoritate pollentes: « qui auctoritate valeant »
(cfr. Epit. Instit. Soc. Iesu, pars V cap. II n. 430). Nam officii partes summi
momenti expletis, cum ad rerum genera pertineant, quae Institutum vestrum utpote
« substantialia secundi ordinis » (ibid. Prœm. tit. V n. 22) existimet. Quod
prorsus ita esse f acile intelligitur. Operae enim et industriae, quae in
formandis religione et pietate animis per diuturna temporis spatia exstenditur,
sic summa et ultima manus accedit. Hoc modo iterum, ut ita dicamus, telum,
antequam in apostolico certamine usurpetur, ad ferrariam officinam redit. Est
hoc velut intervallum, quo iuvenis in « schola affectus » ad percolendas animi
sui dotes praeclaras exercetur ; postremo denique ad perardua sectanda
impellitur, scilicet ad « maiorem sui abnegationem et continuam in rebus
omnibus, quoad poterit, mortificationem » (Exam. cap. IV n. [103] pag. 59), ut «
cum in se ipsis profecerint, melius ad profectum spiritus alios ad gloriam Dei
et Domini nostri iuvent » (Const. cum Declar. p. V cap. II n. I).
I. - Hoc fuit
Patriarchae vestri ingeniosum acutumque consilium, quod magno cum religiosae
vitae prof ectu continenter est in rem deductum et postea ab aliis quoque
Institutis magis magisque imitando receptum. Nihilominus, cum quattuor iam
abhinc saeculis idem consilium primum menti affulserit et ad effectuin delatum
sit, contingere potest, ut nonnullis aetati nostrae id minus congruens esse
videatur varias ob adductas causas, exempli gratia quia hodierni temporis
homines magis ad prompte et expedite agere sunt proclives, vel quia apostolatus
necessitates exacto tempore nunc acriores sunt. Nos prorsus contrarium
arbitramur; nostra enim aetate id magnopere opus est, uti intima religiosa vita
constantia, sanitate, vigore praepolleat, eo vel maxime quod animorum utilitas
et bonum paratiores apostolos poscit. Quapropter tertiae probationis tempus
veluti sacrum quiddam ducendum est, divinitus suggestum atque plane et probe
dignum, quod omni cum cura servetur. Hanc ob rem vos adhortamur, ut conf ecto
studiorum curriculo, statim ab omnibus et singulis, ullo sine discrimine,
integer hic annus traducatur, intentissimae meditationi deditus, in domibus huic
proposito destinatis, atque in eo, quantum fieri possit, novitiatus experimenta
et probationes iterum sumantur et adamussim praescripta et normae serventur.
II.
- Attamen in universa tertiae probationis ascetica disciplina cupimus, ut
singulares curas in rem praecipui momenti convertatis, nempe ut ad penitus
cognoscendum Institutum vestrum et ad eos, quibus id imbuitur, spiritus
hauriendos (Epit. p. V c. III n. 435), mente et opera incumbatis. Huiusmodi
autem religionis forma admodum splendida patet in aureo Spiritualium
Exercitiorum libro, quem iterum iterumque commendatione Nostra exornavimus. Id
facit, ut « tertiani » vestri magis magisque intelligant, rimentur, degustent,
magni pendant, ament ea omnia, quae illae referunt paginae, notas, additamenta,
meditationes, contemplationes, praescriptiones. Singulis rebus quaenam subsit
ratio, ac curnam hoc vel in illo loco inveniantur, et quo tendant, sedulo
cernant.
Vigiles conferte curas, ut ii, tertia probatione peracta,
persuasissimum sibi habeant ignatianam viam ac rationem omnino servandam, neque
aliquid unquam inde, quod ad eiusdem natu ram prorsus pertineat, demendum esse.
Ex qua observantia ac reverentia potissimum continget, ut providum huiusmodi
praesidium efficax esse pergat ad mirabiles res peragendas, quemadmodum exactis
temporibus evenit, si nempe id mutabili arbitrio deformatum aut viribus
destitutum non erit.
III. - Denique, dilectissimi Nobis Instructores, nulli
labori, nulli parcite industriae, certatim enitimini, preces Deo fundite, ut
quod hoc magni faciendo temporis spatio praesertim expetitur, felicissimo
attingatur exitu. Etenim iuvenes religiosi sodales, postquam tot per annos
studiis se asseruerunt, facile in periculum veniunt spirituales res aliquantulum
parvi pendendi vel negligendi, cum antea concepti ignes deferveant. Quodsi
iterum in solitudinem huius recessus se contulerint atque intentissimae pietatis
cultui et voluntariae corporis castigationi se dederint, non tantum pristinas
recolligent sibi vires, sed novas quoque adipiscentur, multas scilicet et firmas,
quas subsecuturis quoque aetatis suae temporibus sibi profuturas servabunt.
Magno illis erunt incitamento sanctae precationis studium, vitae asperitas et
sensuum refrenatio, quae in vobis mirabundis oculis cernent. Eloquia vestra,
quae luceant simulque et ardeant, eorum collustrabunt mentes, eorum animis
divinae flammae igniculos indent. Eorum itineri tutas perficiendo per semitas
vos ductores eritis, prudentia sane conspicui, quibus secure confidi possit,
eosque monendo hortandoque arcebitis ab iis sectandis doctrinis, ad catholicum
dogma, ad mores, ad ascesim, ad socialia instituta pertinentibus, quae novitatum
illecebris falsa quaedam vel insidiosa exhibent.
Industria qua eritis caritate
amabilique studio id invenietis, quo a sodalibus, ex liberiore vita profectis,
taedia, si haec oriantur, amoveatis, et in iis, qui iam experti sint in animorum
curanda salute suavia supernae solacia gratiae, immoderatos forte apostolicos
impetus carceatis.
Haec pauca et pro temporis angustiis festina ad vos proloqui
hac in admissione, Nobis visum est. Ex omnibus orbis terrarum partibus huc
convenistis et brevi, fine congressioni vestrae imposito, alii alias vestras
repetetis provincias. Ferte vobiscum singularem Apostolicam Benedictionem, quam
vobis peramanter impertimus, fausto hoc volvente anno, quo saecularia sollemnia
a glorioso Legif eri Patris vestri exitu publicis celebrantur laetitiis. Quorum
hic esto eximius veluti fructus, ut magis magisque nitentiores et ardentiores
afflent vobis spiritus, quibus ad religiosam capessendam vitam a Deo vocati
estis. Haec autem optabilia et praeclara emolumenta praesertim a vobis,
dilectissimi Instructores, et ab industria vestra providentissima incrementa
suscipient. Benedicat denique largitor munerum Deus vobis universis et
singillatim « tertianis » vestris; benedicat et copiosa caelestia solacia
impertiat laude dignissimo Generali Praeposito vestro et in Curiam eius
cooptatis sodalibus, itemque cunctae Societati Iesu, quacum usque suavioribus et
artioribus paternae caritatis et bonae existimationis vinculis devincimur.
*Discorsi e Radiomessaggi di Sua Santità Pio XII, XVIII,
Diciottesimo anno di Pontificato, 2 marzo 1956 - 1° marzo 1957, pp.
41 - 44
Tipografia Poliglotta Vaticana