|
24 - 15.10.2008
SOMMARIO
-
DICIASSETTESIMA CONGREGAZIONE GENERALE (MERCOLEDÌ, 15 OTTOBRE 2008 -
POMERIDIANO)
- AVVISI
DICIASSETTESIMA CONGREGAZIONE GENERALE (MERCOLEDÌ, 15
OTTOBRE 2008 - POMERIDIANO)
- RELATIO POST DISCEPTATIONEM
Alle ore 16.30 di oggi mercoledì 15 ottobre 2008, con la preghiera
dell’Adsumus, ha avuto inizio la Diciassettesima Congregazione
Generale, per la Relazione dopo la Discussione (Relatio post
disceptationem).
Presidente Delegato di turno S.Em.R. Card. Odilo Pedro SCHERER,
Arcivescovo di São Paulo (BRASILE).
All’apertura della Diciassettesima Congregazione Generale, Mons.
Nikola ETEROVIĆ, Arcivescovo di Sisak, Segretario Generale del
Sinodo dei Vescovi, ha ringraziato la Pontificia Università
Salesiana, che ha fornito, per l’uso in Aula, traduzioni
interconfessionali della Bibbia nelle varie lingue.
A questa Congregazione Generale che si è conclusa alle ore 19.00 con
la preghiera dell’Angelus Domini erano presenti 236 Padri.
Nelle Congregazioni Generali precedenti sono intervenuti 229 Padri
sinodali. Altri 3 interventi di altrettanti Padri sinodali saranno
pubblicati in scriptis. Sono inoltre intervenuti 9 Delegati Fraterni
e 22 Uditori.
RELATIO POST DISCEPTATIONEM
È intervenuto in questa Diciassettesima Congregazione Generale il
Relatore Generale, S.Em.R. Card. Marc OUELLET, P.S.S., Arcivescovo
di Québec (CANADA), per la lettura in latino della Relazione dopo la
Discussione (Relatio post disceptationem). Nella sua seconda
relazione, a conclusione della discussione generale sul tema
sinodale in Aula, il Relatore Generale ha sintetizzato i vari
interventi succedutisi in queste giornate nelle Congregazioni
Generali e ha offerto alcune linee di orientamento per facilitare i
lavori dei Circoli minori.
Pubblichiamo qui di seguito una presentazione in italiano e il testo
integrale in latino della Relatio post disceptationem. Nelle
rispettive edizioni linguistiche pubblichiamo la traduzione in
francese della presentazione e del testo integrale; la traduzione in
italiano, inglese, francese, spagnolo e tedesco della presentazione
della Relazione.
Presentazione
La Relazione dopo il Dibattito (Relatio post disceptationem),
presentata dal Relatore Generale Em.mo Card. Marc OUELLET, si è
aperta ponendo in rilievo come la discussione iniziale nell’aula
sinodale sul tema La Parola di Dio nella vita e nella missione della
Chiesa si sia svolta in un’atmosfera fraterna di ascolto della
Parola di Dio e di attenzione alla presenza del Signore in mezzo ai
suoi discepoli, clima facilitato dalla Santa Messa inaugurale nella
Basilica di San Paolo fuori le Mura, dalla Celebrazione del 50°
anniversario della morte del servo di Dio e Sommo Pontefice Pio XII
e dalla Canonizzazione di quattro nuovi santi, che hanno delineato
un quadro di preghiera privilegiato per i lavori sinodali ed
espresso la vita stessa della Chiesa.
Secondo l’Ordo Synodi Episcoporum, ha spiegato il Relatore Generale,
il ruolo della Relazione dopo il Dibattito è quello di presentare
una sintesi della discussione tenuta in aula, perché emergano gli
elementi principali sui quali si continuerà a discutere nei Circoli
minori. Nella Relazione si offre dunque alla riflessione dei Padri
sinodali un quadro d’insieme per facilitare l’approfondimento del
tema e la preparazione delle proposizioni pastorali da presentare
all’attenzione del Santo Padre. Tale sintesi emerge dagli interventi
pronunciati in aula dopo la Relazione introduttiva al Dibattito
(Relatio ante disceptationem) ed è elaborata a partire da un quadro
generale in dieci capitoli, scelti dal Relatore Generale e
sviluppati con l’ausilio del Segretario Speciale e degli Esperti.
Seguendo la divisione utilizzata nell’Instrumentum laboris, la
materia è presentata in tre parti.
La prima parte ha per titolo “Dio parla e ascolta” e contiene tre
punti: 1- Rivelazione, creazione, storia della salvezza; 2- Il
Cristo, lo Spirito e la Chiesa; 3- Parola di Dio, liturgia, ascolto.
Il primo punto parte dalla considerazione della riflessione del
Santo Padre Benedetto XVI che, commentando il Salmo 18, ha ricordato
che la Parola di Dio è salda, è la realtà, è il fondamento stabile e
duraturo di ogni cosa. A partire da questo invito a un nuovo
realismo fondato sulla Parola di Dio, l’Assemblea sinodale - ha
spiegato il Relatore Generale - ha intrapreso una preziosa
discussione. La sintesi prosegue trattando gli argomenti della
“Rivelazione e il dialogo intratrinitario”, il carattere dialogico
della Parola, il cui fondamento si trova nel mistero della Trinità e
che chiama l’uomo al dialogo; la “Parola di Dio e la storia della
salvezza”, la rivelazione come movimento dialogico nel quale Dio si
rivolge alla sua creatura e la conduce alla pienezza della salvezza;
infine, la storia della salvezza, che si è realizzata
nell’incarnazione, la morte e la risurrezione del Verbo e nel dono
definitivo dello Spirito Santo.
Il secondo punto presenta il Cristo, pienezza e compimento della
rivelazione trinitaria; il Cristo, unico mediatore, e il dialogo; il
mistero della Chiesa, l’azione dello Spirito Santo e
l’interpretazione delle Scritture.
Il terzo punto ricorda la dimensione sacramentale inerente alla
Parola di Dio e l’importanza, sottolineata da un gran numero di
interventi dei Padri sinodali, che la relazione esistente tra la
Parola di Dio e la liturgia e, in particolare, la liturgia
eucaristica, sia rafforzata; la dimensione antropologica della
rivelazione di Dio nella sua Parola, per cui l’uomo è un essere
chiamato all’ascolto della Parola; la Chiesa, madre e maestra
d’ascolto della Parola di Dio; infine la relazione tra Parola e
vocazione, la Parola e i poveri, Parola, silenzio e preghiera,
Parola e fede, Parola e santità.
La seconda parte si intitola: “Parola di Dio, Sacra Scrittura,
Tradizione” ed è sviluppata in quattro punti: 1- Evento, incontro,
interpretazione; 2- Unità, primato, circolarità; 3- Eucaristia,
omelia, comunità; 4- Esegesi, teologia, lectio divina.
Nel primo punto, “Evento, incontro, interpretazione” è presentata la
Parola di Dio come evento nella storia. Si ricorda che molti
interventi in aula hanno sottolineato il fatto che la Parola di Dio
come tale non si identifica semplicemente con la Sacra Scrittura,
nonostante i due termini siano sovente ritenuti sinonimi. La
dottrina espressa infatti nella Dei Verbum afferma chiaramente che
la Parola di Dio ci è trasmessa inseparabilmente nella Parola
scritta ispirata (Sacre Scritture) e nella Tradizione viva della
Chiesa. La sintesi prosegue trattando dell’interpretazione e del
legame tra Sacra Scrittura e vita del credente nella Chiesa; la
Parola di Dio e le sfide culturali del nostro tempo.
Nel secondo punto, intitolato “Unità, primato, circolarità”, si
presentano i temi dell’unità e del primato della Parola di Dio,
dell’unità nella relazione tra Scrittura, Tradizione e Magistero
espressa dalla Dei Verbum; l’opera dello Spirito Santo nella
triplice connessione Scrittura-Tradizione-Magistero.
Il terzo punto “Eucaristia, omelia, comunità” tratta della relazione
tra Scrittura e Eucaristia, con l’interrogativo , emerso nella
discussione sinodale, di come favorire, tra i fedeli, una percezione
più unitaria di tale rapporto; la dimensione sacramentale della
Parola, Parola e dimensione escatologica; la celebrazione della
Parola; l’importanza dell’omelia; l’arte come forma analogica di
predicazione; infine, la relazione tra Parola di Dio, celebrazione e
comunità.
Il quarto punto, “Esegesi, teologia, lectio divina”, tratta del
rapporto tra esegesi e teologia e presenta la Lectio Divina come
lettura individuale e comunitaria di un brano, ricordando che
l’approccio al testo sacro, quando è fatto personalmente dal fedele,
non può essere isolato dalla comunione e dal contesto ecclesiale.
Infine, la terza parte si intitola “Parola di Dio, missione,
dialogo” e comprende tre punti: 1- Testimonianza, kerygma,
catechesi; 2- Cultura, dialogo, impegno; 3- Comunicazione,
proclamazione, traduzioni. In questa parte, al secondo punto
“Cultura, dialogo, impegno”, la Parola di Dio è presentata come
legame ecumenico e fonte di dialogo tra credenti ed Ebrei; la
sintesi prosegue presentando la Parola di Dio nel’ambito del dialogo
interreligioso, nella relazione con le culture e come chiamata
all’impegno. Si sottolinea che molti Padri sinodali hanno parlato di
inculturazione, e che un intervento in aula ne ha illustrato il
fondamento cristologico. L’ultimo punto pone in luce l’urgenza,
espressa frequentemente dai Padri sinodali, di rendere la Bibbia
disponibile in tutte le lingue, comprese quelle non scritte; tratta
delle nuove possibilità di trasmissione delle Sacre Scritture
attraverso i moderni mezzi di comunicazione; sottolinea la proposta,
avanzata da più Padri sinodali, di creare un ministero specifico o
di valorizzare il lettorato nella Chiesa.
Nelle Conclusioni, il Relatore Generale ha infine ricordato come
tutti i Padri sinodali avvertano l’urgenza dell’annuncio del Vangelo
e come le nuove possibilità di comunicazione invitino a prendere
iniziative originali per far conoscere e amare Cristo e le
Scritture, per favorire l’unità dei Cristiani e contribuire alla
giustizia e alla pace nel mondo. Al termine della Relazione sono
elencati alcuni quesiti che possono essere utili nell’ambito dei
Circoli minori.
[00291-01.07] [NNNNN] [Testo originale: italiano]
Testo originale
INTRODUCTIO
«Ubi enim sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in
medio eorum» (Mt 18, 20).
In Synodi Aula congregati disputationem inauguralem de Verbo Dei in
vita et missione Ecclesiae pacatis tranquillisque adiunctis
florentem habuimus, ut decuit fratres, qui perinde divino Verbo
auscultarent et Dominum in coetu discipulorum praesentem
adverterent. Hanc verum animorum temperationem ut Sacrosancta Missa
pro Synodo auspicanda in Ecclesia S. Pauli extra moenia celebrata
secundavit, ita et divinum sacrificium pro servo Dei Pontificeque
Maximo Pio XII quinquagesimo mortis anniversario die oblatum, et
quatuor sanctorum nova in canonem inscriptio mirifice auxit, cum
operi nostro terminos oratione delineaverint, in qua ipsa Ecclesiae
vita velut effingitur praeclare. Tot equidem notitiis et documentis
et testimoniis in hoc conspectu consessuque Patrum amplissimo
auditis, edoctus et aedificatus sum nimis; idemque de vobis credo.
Grates igitur Deo ago vobisque, viri feminaeque, grati animi sensa
aperio, qui huic coetui interesse voluistis.
Benedictus XVI, Pater Beatissimus, inter Missam inauguralem: «hoc
anno –inquit- divo Paulo impertito instanter impenseque audiemus
Apostolum Gentilium voce personantem : “Vae enim mihi est, si non
evangelizavero!”» (1 Co 9, 16). Nobis igitur subveniant Sancti et
ipse Paulus apostolus, qui hoc anno magis in dies occurret nostris
animis testis divini Verbi intrepidus et praeco fortissimus».
Ut Ordo Synodi Episcoporum monet, Relationis post Disceptationem
est, ut summarium praebeat disputationis in Aula habitae, quo aptius
in promptu eluceant elementa potiora, de quibus in coetibus ex
sermonum varietate constitutis etiam atque etiam erit disserendum.
Patribus ergo in Synodo meditantibus summam rerum his paginis
offeremus, quo altius in argumentum descendentes propositiones
pastorales ad mentem Summi Pontificis apparent.
Summa vero rerum oritur ex interventionibus in Aula, Relatione ante
Disceptationem semel perlecta, prolatis neque eadem sane ad omnia,
quae ab oratoribus discussa sint, pertinere valet. Nam eius
elaboratio profecta est a prospectu generali decem capitibus
dispertito, quem evolvendum assumpsi, Secretario speciali et
nonnullis peritis opitulantibus, quibus pro opera mecum sociata
gratias ago libentissime. Prospectus autem sequitur divisionem
capitum in Instrumento laboris propositam, quo sumus in disputando
usi. Quaestiones dein altiore indagatione egentes pro directoriis
pastoralibus enuntiandis aut in extremis si quando paragraphis
posuimus, aut breviter velut in indice orationis fini adnexo
comprehensas collocavimus.
Rem denique trifariam nobis placuit dispertiri, quarum prima quidem
pars, verbis Deus loquitur et auscultat inscripta, rationem
tripertitam insumit, 1) de Revelatione, creatione, historiaque
salutis; 2) de Christo, Spiritu et Ecclesia; 3) de divino Verbo,
liturgia auscultatione pertractando. Altera vero, quae Verbum Dei,
Sacra Scriptura, Traditioque inscribitur quattuor constat locis: 1)
de eventu, occursu et interpretatione; 2) de unitate, primatu et
ratione circulari; de Eucharistia, homilia et communitate; 4) de
exegesi, theologia divinaque lectione. Tertiam demum partem, quae De
Verbo Dei, missione ac dialogo est, triplici divisione formatam
voluimus: 1) de testimonio, kerygmate et catechesi; 2) de cultura,
dialogo et opera impendenda; 3) de communicatione, proclamatione,
translationibus deinceps dicturi.
I. DEUS LOQUITUR ET AUSCULTAT
1. DE REVELATIONE, CREATIONE HISTORIAQUE SALUTIS
1. Verbum Dei fundamentum rerum
Initio huius coetus synodalis Benedictus XVI Pontifex Maximus in
enarratione psalmi 118, nos admonuit, esse Verbum Dei firmatum,
idemque esse res ipsas atque omnium, quae sunt, quasi solum et
fundamentum. Propterea, ille verus est realista, ut ita dicamus, qui
super fundamento Verbi (cf. Gn 1; Mt 7, 24-27) aedificat ; Omnia in
Verbo facta sunt et idcirco cuncta sunt condita, ut Deus creatusque
homo locum haberent, ubi alter alteri occurrerent. Ideo Christus est
‘prototokos’ (Col 1,15) et “Primogenitus omnis creaturae”; nam
“Historia salutis et foedus creationem praecedunt” (Benedictus XVI,
Collatio in horam tertiam, feria II, d. 6 octobris).
Propter idipsum, qui divinum ingreditur Verbum, ille mundum
ingreditur solus, ut resque creatas seque ipsum intellegat et
comprehendat.
Noster ergo coetus, ab hac invitatione in realismum novum super
divino Verbo fundatum profectus, disputationem evolvit rari operis
et multo pretio commendatam.
2. De Revelatione et dialogo ad intra Trinitatis
E numero capitum gravissimorum prima omnium emersit se necessitudo
inter Verbum et Dei hominumque dialogum intercedens, quam Patres
saepius commemoraverunt.
Neque argumentum de dialogo praesto fuit indefinite et in universum,
sed ratione aperte trinitaria.
Id enim interventiones quaedam admonuerunt, eam esse primam omnium
rem a divino Verbo nobis obiectam, quod videlicet loquitur
christianorum Deus et semetipsum communicat in Verbo cum salutis
mysterio (cf. DV 2). Hac ipsa re in prospectum trinitarium protinus
traducimur, nam Trinitas beata “divini Verbi patria” esse
cognoscitur.
In Revelationem namque Trinitas Sanctissima seque cum homine
communicat, ut ille, rite vocatus, divinae vitae (cf. DV 2)
particeps fiat, “filius in Filio” (Ga 4, 6) nuncupatus.
3. Dei Verbum hominem in dialogum vocat
Ita fit, ut christianae Revelationi propter suam ipsius naturam
indoles dialogica inhaereat, cuius fundamentum in Trinitatis
mysterio vitaque intima sit collocatum, quemadmodum nonnulli Patres
suis orationibus adverterunt.
Trinitas enim Vita amoris dialogo inter divinas personas instituto
constat: nam Pater in Verbo immortali et in aeternae Filii
generationis mysterio semetipsum exprimit atque donat; Filius autem
in aeternum se a Patre accipit isque aeternae generationis dono in
utriusque Spiritu Sancto respondet.
Figmenta omnia, ut divus Thomas Aquinas et Sanctus Bonaventura,
insignes Mediae Aetatis doctores, docuerunt, de Verbo Trini Dei
procedunt, velut in prolongatione Verbi Spiritusque processionis.
Dialogus autem velut nervis inhaeret Verbi, quod Deus nobiscum in
revelatione communicat, idemque nos in colloquium invitat cum Deo
habendo, qui vocem edens nos tamquam amicos alloquitur.(cf. DV 2).
Verbo igitur favente creati, vocamur, qui orationem cum Trino Deo
habeamus.
Deus, arcane se in Verbo communicans, homini velut “Tu” evadit.
4. De Verbo Dei et historia salutis
Hinc intellegi potest“decora illa de ‘historia salutis’ notio,” (IL
10,25,34); quo conceptu, sicut aliqui Patres probe in propatulo
posuerunt, efficaciter exprimitur transitio ex Revelationis notione
solo intellectu definita in obtutum revelati Verbi dynamicum, quem
vocant.
Eo favente, singulari via et indivisa intellegimus, divinum
consilium et universam Revelationem esse motum in dialogum pronum,
per quem “gestis verbisque intrinsece inter se connexis” (DV 2) Se
Deus homini creato advertit, ut eum in plenitudinem salutis
apportet.
Rebus ita perspectis, saepius in aula vocem Benedicti XVI
personanten audivimus id observantis, non esse divinum Verbum
tantummodo informativum, verum citius performativum, quippe quod in
historia eodem, quo dicitur (cf. Gn 1, 3.6.9.11.20.24), momento
fiat.
Hac vero in parte orator quidam suae sententiae rationes leniter
suggessit: “Deus vivum cum hominibus colloquium auspicatus est
Eiusque Verbum in omnes generationes obtutus aperit veritatis et
sincerae recognitionis insperatos (Dieu a inauguré un dialogue
vivant avec l’humanité et sa Parole ouvre à toutes générations des
horizons inattendues de vérité et de vérification)”.
Ita edoceri valemus, cur christiana pietas ‘verbo’, non ‘libro’
accensenda sit; religio est enim Verbi cum homine colloquentis, cui
obvius occurrit eumque in communionem Secum invitat.
5. Analogia Verbi - Multivocus concentus
Alia quoque elementa huius multivoci concentus deprehendimus una cum
Verbo Dei in Sacra Scriptura et in viva Ecclesiae traditione.Neque
in aula defuerunt, qui ad divinum Sermonem multis locis diversimode
praesentem oculos admoverent. In conspectu nostro, a Iesu Christo,
Verbo definitivo, proficiscentium, velut campus patefit amplissimus,
idemque dignus qui altius investigetur secundum necessitudinem, qua
ceteris Verbi manifestationibus devincitur. In rebus creatis et in
rebus gestis atque in artificiis aspiratione fidei fulcitis, vario
illae quidem gradu, formae ex analogia divini Verbi deprehenduntur,
quarum ultima intellectio non datur, nisi antea ad ipsius Christi
factum sint relatae.
Ita res prospicientes ipsam rerum creationem intellegimus in iubare
ex historiae salutis impletione promanante, quam ut in Verbi
incarnatione, morte ac resurrectione, ita et in Spiritus Sancti dono
vidimus absolutam. Quod quidem creationis significationem ita minus
oblitterat, ut rerum naturae libri vice potius extollat.
Paucis vero id verbis orator absolvit, cum de divino Verbo perinde
in Scripturis expresso et alibi significato dicens: «per Scripturas
-inquit-velut grammaticam nobis Ecclesia praebet et auditum nostrum
exercet, ut distinguere valeamus multiplicem sermonem Dei ut in
rerum natura rebusque gestis hominumque institutis, ita in nostra
ipsorum vita vocem edentem (Through Scripture the Church offers us a
grammar and it trains our hearing, so that we learn to distinguish
the manifold words of God in the midst of the voices of nature,
history and cultures, as well as in our own existence).»
Quo igitur pacto possumus altius descendere in hanc qualitatem
dialogicam revelationis propriam et in theologia et in praxi
pastorali Ecclesiae? Quomodo possumus opitulari fidelibus, ut omnes
res in lumine Christi spectent, qui mentem nostram renovare novit?
Quonam denique pacto discamus in omnibus rebus discernere signum
divini Verbi, quod nos compellat et in conversionem vocat?
2. DE CHRISTO, SPIRITU SANCTO ET ECCLESIA
6. De Christo revelationis trinitariae plenitudine atque expletione
Foederis notio, quae in divino consilio rebus creatis anterior est,
pulchre significans Sermonem Dei esse praesentem et efficacem, qui
in Christo incarnato, mortuo, resurgente perfectus absolutusque est
eiusque participes in Ecclesiae vita efficimur.
In ipso ad unitatem intimam rediguntur varia momenta arcani mysterii
a divo Paulo theologice illustrati: mysterium, quod absconditum fuit
a saeculis et generationibus, nunc autem manifestatum est nobis et
gentibus evangelizatum innotuit (cf.: Col 1, 26-27; Rm 11,25-26, Eph
3,3-12).
Hic patet intima colligatio inter mysterium a Deo revelatum et
divinum Verbum intercedens, consectariis et theologicis et
pastoralibus plena.
Revelationem Verbumque Dei ratione dynamica et dialogali intuentibus
nobis prospectus patefiunt in historiam salutis aperti, in quibus,
ut Constitutione Dei Verbum docti sumus, omnium rerum centrum in
Christo aspicimus collocatum, in Eoque agnoscimus et confitemur
mediatorem et plenitudinem ipsius revelationis (DV 2.4.7.15.16.17).
7. De Christo, mediatore unico , deque dialogo
In historia salutis Christus est Dei Verbum caro Factum, ut divinam
revelationem efficiat et compleat (cf Hb 1, 1-2). Quicquid de Deo
trino novimus, id a Iesu edocti sumus (Jn 1, 18). Spiritus vero nos
deducit in omnem veritatem super Revelatione Dei a Iesu effecta (Jn
16, 13). Hoc ipso loco salutis historia, quae monumentum est arcani
colloqui, quod Deus cum hominibus creatis miscet, culmen suum
attingit insuperabile. In Verbi incarnatione, crucifixione,
resurrectioneque dounum nobis datur novi et aeterni foederis.
Christus enim hac via se exhibet mediatorem Dei hominumque unicum,
qui in semetipso efficit nostram aeternam salutem.
Nihilo tamen secius, non propterea cessat colloquium, quinimmo, ut
Patres in aula collustratum voluerunt, impensior etiam efficitur,
cum salus, quam Deus in Christo est operatus, Spiritu Sancto in
cordibus agitante, non se hominibus tradere desistat.
Verbum Dei definitivum, cum mediator sit unicus, ob idipsum velut
fons evadit, unde colloquium scatet cum omnibus serendum, absque
defectu veritatis salutaris nobiscum semel et in perpetuum
communicatae in sacrificio Christi, qui mortuus est ac resurrexit.
Saepe intra terminos culturarum metus imminet, ne Christi unicitatem
affirmantes (cf. Ac 4, 12) eumque esse Patris Verbum ultimum et
definitivum, dialogi notionem obtruncemus: quibus auxiliis adiuvare
possumus homines, ut intellegant, ipsam plenitudinem revelationis
secum ferre altissimam dialogi necessitatem, ut colloquium habeatur
cum iis omnibus, qui sincere salutiferam veritatem invenire
gestiant? Hac re sane cogimur considerare merita ceteris
institutionibus religiosis insita, prae divini Verbi unicitate.
8. Mysterium Ecclesiae, actio Spiritus Sancti, Scripturarum
interpretatio consideratur
Nonnulli Patres, qui disputationi interfuerunt, solum ipsumque
fundamentum colloqui inter Deum et creaturam instituendi Ecclesiam
esse ostenderunt, utpote quae sponsae vice Christi donum acceptum in
semetipsa fecundat ad utilitatem cunctorum hominum et universi mundi
creati. Maxime omnium enim Ecclesia apta est, quae divinum Verbum
percipiat, ob idque eadem ab origine continetur sui ipsius
communicatione, quam in Christo et in Spiritu Sancto Trinitas
beatissima peregit. Christum esse mediatorem unicum id quoque secum
fert, ut Ecclesia mediatrix originalis exsistat.
Hinc illud effici potest, quod in mysterio Ecclesiae etiam Sacrae
Scripturae, quas Sponsae Christi Spiritus dono dedit, tamquam locum
inveniunt suae interpretationi aptissimum. Hoc mysterium in Maria
potissimum elucescit, nam in illa Verbum caro factum est de Spiritu
Sancto; itemque Sacrae Scripturae munus sunt a Spiritu Ecclesiae
datum, cuius in sinu conscriptae sunt, aspirante Spiritu, qui etiam
interpretationi praeest.
Ideo in Ecclesia Verbum exceptum resonat et proclamatur, ut in loco
interpretationis proprio et peculiari. Quae in proposito quoque
aliqui Patres suggesserunt, revelationem per se postremi apostoli
obitu sane conclusam esse affirmantes, Verbum tamen Dei adhucdum
plus umquam vivere et vigere in cordibus fidelium contendentes (cf.
Jr 55, 10-11). Quod Verbum non est monumentum temporis acti, sed
etiamnunc aequalis est nobis, cunctis hominibus quovis temporum
tractu.
Ut hinc plane elucescit, Solummodo in Spiritu potest quis Verbum
divini trinitariam compagem et intellegere et excipere.Aliter alias
enim per totam salutis historiam operatur Spiritus Sanctus. Digna
autem est, quae altius in Synodo investigetur, haec amplitudo, quam
pneumatologicam vocare lubet.
Propterea fit, ut genuinus scripturarum sensus, quemadmodum oratores
quidam admonuerunt, in fide Ecclesiae inveniatur, quae quidem ad
divinum Verbum relata velut mediam obtinet aciem. Propter hanc
causam, illud “ignorantia scripturarum ignorantia Christi est”,
quibusdam Patribus blandissime suadentibus, alterum quoque apportat:
“Ignorare Ecclesiam ignorare Christum est”.
Ideoque a fide omnino abhorret quaevis Christi et Ecclesiae
separatio in scripturis excipiendis atque interpretandis: “Recta
interpretatio ab Ecclesia effecta necessaria est iam in primo
occursu cum Verbo Dei habendo”.
Quibus igitur auxiliis theologicis et pastoralibus prodesse possumus
arctissimae colligationi intellegendae, qua inter se Verbum Dei et
Ecclesiae mysterium coniunguntur, fallaces dissensiones aut
defectiones vincentes?
3. DE DIVINO VERBO, LITURGIA, AUSCULTATIONE
9. De Verbo Dei ac de convocatione
Naturam historicam saluti, quam divinum Verbum operatur, inhaerentem
considerando, facilius intellegimus, Illud non posse redigi ad merum
librum sacras scripturas complectentem, quamvis scripturis reapse
monumentum tradatur et norma inderogabilis huius Verbi, eaeque suum
culmen -multivoci concentus vice- in Christo Verbo incarnato
attingant. (Io 1,14).
In hoc verum proposito complures Patres instanter monuerunt,
potissimum oportere, ut relatio inter divinum Verbum et liturgiam
praesertim eucharisticam intercedens instituatur et collustretur.
Ut ex historia salutis elucescit, in convocatione liturgica divinum
Verbum locum invenit primigenium, cum in ipsa mutuus occursus
tamquam sua sponte oriatur.
Omnia, quae ad liturgiam pertinent, in psalmis, in lectionibus, in
ipsa eucharistici mysterii celebratione, divino Verbo sunt imbuta,
idemque se ad cunctos fideles advertit eosque convolvit, quo magis
in dies se ipsius efficacia inexhausta sinant transformari.
Circumfusus liturgiae aër maximeque Eucharistiae litatio leniter
suadet, ut divini Verbi qualitas intime sacramentalis pulchre
intellegatur. Hinc efficitur, quanti sit liturgia in sacris
scripturis interpretandis. Nam ad divinum Verbum in celebrationibus
liturgicis accedentes, normam intepretationis adhibemus consentaneam
et propriam, quoniam naturae ipsissimae scripturarum admovemur, quae
sunt Verbum, quod Deus hominibus convertit, ut ab ipsis in fide
excipiatur.
Quo distinctius autem dicamus, ut aliqui Patres admonuerunt, tota
Ecclesiae vita, cuius imago et exemplar optimum in liturgia
conspicitur, est locus unus, ubi Dei Verbum sacris scripturis
traditum commode et genuine intellegi valeat. Nam divinum Verbum
velut “anima omnis liturgiae” est et in liturgia “narratio biblica
fit eventum salutis actuale”.
Ita dicimus, esse Ecclesiam, praesertim per anni liturgici
curriculum, quasi vitae domicilium, in quo “Dei Verbum religiose
auditum et fidenter proclamatum” (cf. DV 1) interpretationi
subicitur.
Illud quoque perbelle affirmatum est: «divini Verbi celebratio fit
locus privilegiarius ut occurramus Iesu Christo, qui centrum est et
plenitudo omnis liturgicae celebrationis».
Quomodo possumus prodesse toti populo Dei, ut detegat momentum
divini Verbi peculiare in amplissima vita, quae evolvitur in
liturgia Ecclesiae? Quae consectaria descendunt in theologiam et in
spiritualitatem, cum liturgia consideretur tamquam locus
originarius, ut obvii divino Verbo fiamus? Quae consectaria
deveniunt in exegesin et in hermeneuticen? Quae relatio instituitur
inter Dei Verbum et liturgiam, quatenus est “oeconomia salutis”
sacramentali ratione in actum conversa?
10. Homo est ens in Verbum audiendum vocatum
Hac sententia, agnoscentes, Dei Verbum esse vivum idque seque
offerre in liturgica celebratione conveniendum, necessario ad eum
revocamur, ad quem verbum advertitut audiendum et excipiendum, unde
in nobis in fide genuina oboeditio nascatur.
In Verbo sane (atque in Eucharistia) Christus nobis confirmat, Se
totum esse nostrum; nos autem vocamur, ut vicissim respondentes
confiteamur, nos Illius esse omnino peculiares (Benedictus XVI).
Sinceram auscultationem postulat Verbum et haud levem admissionem.
Quod quidem in propatulo ponit amplitudinem anthropologicam quae ad
Deum in Suo Se Verbo revelantem praesertim pertinet; ut nonnulli
Patres adverterunt. Ut ex hisce videre licet, homo a Verbo
convocatur et invitatur, qui in corde fiat auditor sincerus. Quod
tamen fieri nequit, si homo, abnuens patefieri Deo, qui pulat ad
ostium, ut domum ingrediatur ( cf. Lc 24 ; Ap 3, 20), suo termino
angusto mavult adhaerere.
Haec qualitas humana peculiaris, per quam homo in auditionem,
receptionem, responsionem divino Verbo praestandam vocatur, non est
dubium, quin moribus et institutis nostrae aetatis adversetur, cum
nunc homines plerumque evagationem animi persequantur et proximum
audire funditus dedidicerint.
11. Ecclesia mater et magistra docet, quomodo Verbo auscultemus
In hac prorsus parte patet, quantum officium minime neglegendum
Ecclesiae immineat, ut educet in auditum divino Verbo praestandum;
Ecclesia enim in radice sua est Sponsa auscultans, quae recipit et
fecundat Verbum sibi a Sponso donatum. Ob hanc causam Ecclesia valet
provocationem suscipere huius temporis, cum homines plerumque alia
agentes inepti fiunt, qui invitatum Domini admittant in libertatem
vindicantis.
Plus umquam hodie Ecclesia debet fieri auscultationis magistra. Ut
in aula evenit, oportet exprimamus habitum Ecclesiae in audiendum
proclivem: “Loquere, Domine, quia audit ecclesia tua”. Quantumvis
homo in evagationem animi distrahatur, quantumvis vivat in culturis,
quae impediunt et suffocant desiderium in transcendentia, tamen
probe novit Ecclesia, hominem esse figmentum Dei, idcirco factum, ut
divinum Verbum et audiat et excipiat.
Audiendi habitus non est hominis optio, sed ipsius entis
constitutio. Ecclesia igitur, cum hominem in auditum divini Verbi
invitat, illum revocat in qualitatem sui entis constitutivam. Homo a
nihilo per virtutem divini Verbi efficacem in vitam tractus, nequit
perfectionem attingere, nisi Verbum audiat et recipiat, ut illi
oboedientiam praestet.
Considerationes, quas evolvimus, plenae sunt consectariis
pastoralibus. Cum dicimus Dei Verbum esse in centro collocandum, id
significamus, necesse esse, ut hominem educemus in auditum
praebendum, ut semetipsum reciperet seque intellegat egere Verbo
audiendo; necesse esse, ut opitulemur homini, qui detegat se Verbum
esurire. Quo tamem pacto possumus hoc munus explere, ut Ecclesia
fiat auscultationis mater et magistra?
12. De Verbo et vocatione
Consectarium huius cogitationis, est ut divinum Verbum, qua tale, se
manifestum faciat, hominem compellando et invitando per vocationem,
ut sui perfectionem attingat, suos terminos excedens, ut insumat in
se consilium a Deo delineatum. Itaque in bono lumine collocari debet
qualitas imprimis vocationalis, quae rectae considerationi divini
Verbi proprie adhaeret. Verbum Dei vocat et hominem propterea
demutat in “identitatem responsorialem”, ut quidam suggesserunt.
Paucitas et difficultas vocationum saepe oriuntur e difficultate in
audiendo. Unde sua sponte sequitur necessitas, ut Ecclesia actionem
spiritualem et pastoralem idoneam instituat, ut compages humana prae
Deo vocante probe delineata extollatur.
13. Deus loquitur idemque hominum necessitates audit
Stupentes saepe in coetu synodali perspeximus, Deum ipsum pronum
esse in audiendum, eumque nos auscultare docere. Mutos enim
loquentes divinum Verbum efficit; Dominus audit homines clamantes ad
Se, cum quaerant pacem, iustitiam, veritatem. Ideo fit, ut,
discipuli divini Verbi effecti, audire etiam addiscamus. In Sacris
Scripturis, ut perbelle nonnulli patres observaverunt, Deum
deprehendimus, qui loquitur sane, idemque audit. In hac vero parte,
aliqui oratores in mentem id revocaverunt, necesse esse, ut in corde
hominis excolamus hunc habitum in divinum Verbum audiendum et
recipiendum proclivem. Ipsa Ecclesia discat audire et Deum, ut Eius
Verbum hominibus afferat; et homines, eodem divini auditus sensu, ut
huius mediationis beneficio ad Deum hominum invocationes apportet.
Se Dominus in cor nostrum convertit et intima nostrae vitae
alloquitur, ut invocationes et petitiones exaudiat, maxime cum
salute ac redemptione nos egere confitemur. Ecclesia igitur in
praedicando et nuntiando postulat homines loquentes extra, intus
audientes.
Qua via possumus altius in hunc Ecclesiae auscultatum, ut eos
audiamus, qui vocis sunt expertes, utque nos ipsos in auditum
educemus?
14. De divino Verbo atque egenis
Hic emergit se potenter imago pauperum, puerorum et simplicium
corde, ex Patrum monitione. Pauperes sunt imago princeps, unde
discimus, quem statum obtinentes, quam optime receptionem et
responsum praebeamus prompte et sincere invitatui, quo compellamur a
Domino in Verbo ipsius. “Pauperes alte inhiant Verbo Dei; propter
hanc causam oportet, eos Ecclesia cottidie frequentare”. Pauperes
sane et egeni non modo mundum, sed et ipsam Ecclesiam provocatione
percellunt. Nam peculiari ratione Verbum esuriunt.
Ecclesiae incumbit onus, ut huic necessitati respondeat viribus
unitis omnium, qui praesto sunt, ut responsum idoneum in pastorali
Ecclesiae actione reperiatur. Quomodo possumus esse magis in dies
Ecclesia, quae cum de divino Verbo vivat, ob idipsum vocem commodet
iis, qui vocis sunt expertes?
15. De Verbo, Silentio et Oratione
Cum ageretur de auscultatione, saepe in coetu synodali apparuit,
quam necesse silentium esset, ut locum Sermoni Dei vivo in corde
nostro concederemus. Sic enim docet auctor Imitationis Christi:
Verbo crescente verba deficiunt. Non defuerunt in aula, qui
significanter id in mentem revocarent, non dari hospitium divini
Verbi verum, nisi ad ipsum accedatur in corde orante et
contemplante. Nequit homo velut medius neque in alterius favorem
inclinatus ad divinum Verbum accedere. In ipso sacrarum Scripturarum
accessu, una oratio est habitus accommodatus.
Ideo aliquot Patres necesse esse confirmaverunt, ut in scripturis
diu immoremur, donec in cordibus fidelium radices immittant.
Exemplum Mariae secuti, quae facta Filii servabat et in corde
conferebat, nos ipsi debemus immorari in sacra pagina, cuius
versiculos revelatae veritatis si forte eloquentissimos bene
fecerimus memoriae mandantes.
In hac Verbi ruminatione etiam merita extollemus quibusdam precibus
adhaerentia, in his Rosarium est (et Angelus Domini, in quo memoria
fit divinae Verbi Incarnationis; aut via crucis, in qua meditamur de
Verbo in silentium redacto, quod mutum factum est moriens ob amorem
nostri), quo recitando versiculi memoriae tradi possunt.
Ut leniter affirmaverunt, hac ratione Maria in corde suo tamquam
Bibliothecam Verbi collegerat; quod quidem optamus pro nobis ac
fidelibus cunctis.
Maria vere est clavis, qua usi accedamus in thesauros scripturae.
Neque in aula defuerunt testimonia animos moventia, quibus
didicimus, quo pacto communitas ecclesialis, cum persecutiones
fierent et paucitas sacerdotum urgeret, fidem in Verbo servaverit
rosarium assidue precando.
Quid tangibili ratione proponere possumus, ut populus Dei in Verbo
permaneat et crescat? Quonam pacto fidelium formationem reapse
instituamus?
17. De Verbo Dei atque fide
Ad summam, auditus et lectio Verbi in fide effici debent, ut homines
credentes decet. Verbum destinatum suum non consequitur, nisi cum in
fide excipitur et fecundatur. Neque illud umquam oblivioni detur,
praedicationis esse, ut in fidem cieat excitetque. Inter verba
Verbum semper Dei quaerendum est. Nam si in verbis constiterimus,
periculum erit, ne Verbum Dei verum non inveniamus eiusque auctorem
genuinum -Spiritum Sanctum dico- non agnoscamus. Dum Verbum
ingredimur, nostros terminos revera excedimus, ut introeamus in
amplitudinem universalem.
Sola fides novit verum responsum praebere convocationi, quam divinum
Verbum nostrae vitae proponit. Auditus autem in fide novit in verbis
Verbum invenire: in homine Iesu agnoscit Dei Filium fides; in
hominum verbis circumscriptis Dei Verbum aeternum fides invenit,
quod potens est, ut nostram vitam convertat. Verbum Dei, quoties
nuntiatur, sibi proponit habitum fidei in nobis colendum, quia sola
fides novit hospitio accipere praesentiam Christi efficacem in
hodierno, quem vivimus, cum temporis tractu Illius conformes
efficiamur.
In prospectu divini Verbi, oportet reciperemus veram fidei
paedagogiam, quae secum ferat evolutionem habitus audiendi Verbi
legendique in fide. Quo tamen modo possumus profundiorem facere
genuinam fidei vitam, quae in oboeditione fidei delineetur?
Possumusne hac via deservire dissensionibus vincendis quae in
christianorum vita separant lectionem doctam et lectionem
spiritualem inter se? Potestne inde oriri nova relatio inter
exegesin et theologiam?
17. De divino Verbo et sanctitate
Fides igitur non extrinsecus adicitur accessui in Verbum Dei.
Quinimmo, fides est omnino necessaria ut intellegamus Deum
semetipsum communicantem in scriptura et in traditione (DV 5). Ita
magni momenti est illud commemorare, aliquos oratores imitando,
exegesin divini Verbi purissimam inveniri in hominibus, qui verbum
in fide susceperint. Ideo in aula complura testimonia data sunt
eaque aliquando commoventia de Dei Verbo vita ipsa percepto. In dies
magis oportet, sanctitas in Ecclesia agnoscatur esse interpretatio
viva divini Verbi, quippe que de Illo testimonium praebeat.
Aliqui tetigerunt charismatum momentum, utpote quae dona sint a
Spiritu sancto Ecclesiae tradita, quibus faventibus credentes ipsum
Dei Verbum vivere valeant semper nova effingendo in variis
temporibus hominumque culturis.Satis est cogitare de diversis vitae
consecratae formis in Ecclesiae, quae velut “Verbi exegesis” vivendo
elaboratae sunt, ut aliqui Benedicti XVI verbis usi admonuerun.
Ideoque oportet instemus Verbo Dei, quod etiamnunc caro fit in
credentium vita, maximeque in testimoniis, quae de caritate
perhibent. Omnes enim vocamur, qui fiamus vivum Evangelium, “caro et
sanguis” factum.
Ad summam, ille vere audit, qui vivit in occursu personali Christi,
ut in eo “se totum Christo tradat, ut ab Ipso se sinat converti, quo
pressius Illi adhaereat, sine condicione, in fide; sic crescit verus
apostolatus et sequela Christi fidelis, quocumque Ille nos ducat”.
Quomodo possumus reconiungere efficaciter scripturae exegesin cum
sanctitate? Quomodo autem possumus augere in populo Dei sanctitatem,
cuius radices in dies magis immittantur in auditum et in
celebrationem divini Verbi?
II. DE DIVINO VERBO, SACRA SCRIPTURA ET TRADITIONE
4. DE EVENTU, OCCURSU, INTERPRETATIONEQUE
18. Verbum Dei est eventus in historia
Instrumentum Laboris (n. 15) itemque complures interventiones in
aula habitae, hoc in propatulo posuerunt, Verbum Dei non simpliciter
sacra Scriptura definiri; quamvis saepe in sermone omnium dierum
nomina idem significantia esse videantur. Hinc oritur consectarium
pastorale non neglegendum. Doctrina in Constitutione Dei Verbum
formulata diserte affirmat, divinum Verbum traditum esse ratione
inseparabili et in verbo scripto et inspirato (in sacris scripturis)
et in viva Ecclesiae traditione (n. 9). Eadem Constitutio dogmatica
per ipsum historiae conceptum deservit indoli dynamicae revelationis
intellegendae, ut deprehendatur qualitas “viva” divini Verbi, quod
non sola littera clausum continetur.
Aliqui patres synodales, in hoc prospectu historico-salutifico, id
urgere voluerunt, quod Dei Verbum intrinsecus possidet characterem
eventus qui in historia fiat, cuius norma Scripturis sacris
continetur et transmissio fidelis vivae Ecclesiae Traditioni
commissa est. Nonnulli pr citationem prologi Ioannis (Io 1, 14)
Verbum, Logos Dei, caro factum est et habitavit in nobis illud
collustraverunt, divinum Verbum factum esse humanam praesentiam in
hominibus communicantem et agentem.
Nam siquidem in historia Deus se revelat et cum hominibus communicat
veritatem salutarem, ergo Deus semetipsum communicare nequit, nisi
imprimis cum obvius nobis fiat in occursu.
Saepe ad hanc rationem in mentem revocatum est exordium Litterarum
Encyclicarum Summi Pontificis Benedicti XVI, Deus Caritas est, quae
incipiunt: “Ad initium, cum quis christianus fit, nulla est ethica
voluntas neque magna quaedam opinio verumtamen congressio datur cum
eventu quodam, cum Persona quae novum vitae finem imponit eodemque
tempore certam progressionem” (DCE 1).
Propter idipsum intellegimus, cur divinum Verbum fiat persona nos
semet offerens in occursu, ut provocet nostram libertatem
rationemque nostram moveat. Illud hospitio recipi potest vere tunc
tantum, cum in fide recipitur: gratia est occursus, cuius beneficio
ratiocinium nostrum cietur, ut dilatet mensuram suam et capiat
novitatem revelationis; nos compellat ut responsum libertatis
edamus, sequelae, in quam invitamur, adhaerentes.
Quid consequitur ex eo, quod saepe nomine divini Verbi non nisi sola
scriptura sacra intellegatur? Quas praecautiones in re pastorali
exigit hoc? Quomodo potest actio pastoralis Ecclesiae promovere
characterem historicum et exsistentialem, qui proprie pertinet ad
occursum cum Christo, Dei Verbo carne facto? Occursus cum Christo,
Dei Verbo carne facto, exigit operam rationis libertatisque. Quid
inde consequitur in actione pastorali, cum integra persona humana
sit convolvenda cum facultatibus cognitionis et deliberationis,
quibus pollet?
19. De interpretatione media inter Sacram Scripturam et vitam
credentis in Ecclesia
Illud quoque iteratis verbis confirmatum est: si naturae divini
Verbi historicae et exsistentiali instamus, non ob id imminui
momentum sacrarum Scripturarum. Quinimmo, Sacrae Scripturae mutae
manent vel adeo ad arbitrium interpretationis compelluntur, quoties
homo non patefit Deo qui velut in occursu sibi obvius in vita fiat.
In hanc partem, probe commemoratum est documentum editum a
Pontificia Commissione Biblica de sacrae scripturae interpretatione,
cum docet: "Recta interpretatio ab Ecclesia effecta necessaria est
iam in primo occursu cum Verbo Dei habendo" (n.70). Tam in
qualitatem vitae ecclesialis quam in studia biblica consectaria
huius adfirmationis redundant.
Occurus, cum fiat per Ecclesiam et testes fidei genuinos, in homine
effingit adfinitatem exsistentiae idoneam, quae in apertum deferat,
quantum profunda vitae scripturae testimonium attingere valeat. Ita
sacra scriptura se exhibet esse velut testimonium scriptum,
normativum, inspiratum eius eventus originarii, cuius participes
hodie efficimur in vita Ecc1esiae: nam "simultas temporum Christi
cum homine cuiusvis aetatis fit in ipsius corpore quod est Ecclesia"
(VS 25; cf. FR 11).
Profundior fieri debet qualitas testimonialis, quae inhaeret
relationi inter vitam Ecclesiae et Sacram Scripturam, in ingenti
vivae Traditionis fluxu: nam, ut dixerunt, "testimonium hominum, qui
sunt participes eventus Christi atque testimonium scripti Verbi,
alterum alterum invicem appellant".
Profunda ratio testimonialis connectit inter se sacrum textum
(verbum testimoniis traditum) et occursum atque testimonium
christianum; quod quidem plenum est consectariis pastoralibus.
Permamentia in genuina experientia ecclesiali facultatem dat
instituendi rectam interpretationem textus biblici in lectione
revera credente. Viam autem non spemendam interpretati o reperire
potest in necessitudine intecedente inter Verbum Dei, quatenus est
norma normans, et vitam Ecclesiae, quatenus sola est idonea, quae
sensum et veritatem sacri textus et intellegat et temporis decursu
profundiorem efficiat. Ita processus hermeneuticus intellegitur
utpote qui radices immittat in viva Ecclesiae traditione, quam
Spiritus deducit in omnem veritatem.
Idem Spiritus, qui auctores sacros inspiraverat, hodie animat
Ecclesiam; in eodem igitur Spiritu scriptura legi debet (cf. DV 8).
Verbum Dei testimonio omatum et occursus cum Christo hodie in
Ecclesia habendus, testium ope, aptos faciunt homines, qui
"characteres inconfusibiles" maximque peculiares personae Christi
germanos detegant eosque percipiant non tamquam rem praeteriti
temporis, verum enimvero talem, quae pertingat homines in praesenti
vita Ecclesiae, in ipsa compage sacramentali et in vivaci
alacritate, qua semper actio Spiritus animat Christi corpus dona et
charismata donando: "Ecclesia, in sua doctrina, vita et cultu,
perpetuat, cunctisque generationibus transmittit omne quod ipsa est,
omne quod credit" (DV8)
Quid secum fert in actione pastorali detectio circularitatis inter
Verbum Dei, scriptum et traditum, atque Ecclesiae vitam
subsistentis, cum Ecclesia intellegatur esse locus genuinus, ubi
experientia fiat auditionis et lectionis scripturae sacrae in fide?
Quomodo obvii fiamus quaestioni, quae oritur de exegesi et
hermeneutica scripturae sacra e in fide Ecclesiae, ut inde maior
fiat experientia ecclesialis et intellegentia scripturarum
spiritualis?
20. De Verbo Dei in provocationibus, quibus nostra aetate,
lacessitur
Verbum Dei, quemadmodum nonnulli Patres confirmaverunt, etiamnunc
est pro homine significativa atque illectiva. Salutare est Verbum,
quod praesens fit in hominum historia et, revelatum ad nostram
salutem, profundo sensu pollet. Pastorum est in cunctis ordinibus
Ecclesiae, ut obvii fiant culturae nostrae aetatis, quae cum
plerumque abnuat, imminuat, censura deleat vim revelationis
salutarem et desiderium salvationis, interea recurvatur in se suaque
hominis experientia, quam obnoxiam devincit rationi relativae.
Prae aberrationibus, quibus labitur homo huius temporis, testimonium
perhibens de ruina humanitatis, quae vivat tamquam Deus non daretur,
Verbum nos compellit, ut intellegamus vim Evangelii sanandi vulnera
hominis, qui saepissime, cum se sibi vindicaverit ex divina gratia,
ianuas sibi reseravit novae servitutis. Ideo in porrigendo Dei
Verbo, non debemus deesse officio adiuvandi homines, ut detegant
prominentiam et pertinentiam, quibus revelatio in anthropologia
pollet.Ipsi fideles, idipsum detegentes, praestantius momentum
tribuent divino Verbo in vita sua praesenti.
Quibus viis possumus adiuvare fideles, ut experiundo probent vim,
quam divinum Verbum habet, ut vitam nostram mutet; ut ipsi quaesitis
humani cordis respondeant? Quid sibi vult in re pastorali, officium
acceptandi provocationes culturarum, quae evangelii salutis
chritianorum virtutem obtundere contendunt? Quomodo possumus
opitulari fidelibus, ut videant, Verbum Dei obvium venire hominibus,
ut vulnera eorum sanet?
5. DE UNITATE, PRIMATU ET RATIONE CIRCULARI
21. De divini Verbi unitate ac primatu
Patres in orationibus vestigia classica presserunt in delineandis
terminis praecipuis quibus relatio inter verbum Dei et Ecclesiam
continetur. Intium sumendo e Constitutione Dei Verbum cap. 2,
saepius disputatum est de necessitudine inter Sacram Scripturam,
Traditionem, Magisterium intercedente. Altissima illa summa de
Scriptura, Traditione, Magisterioque, qualis in Constitutione Dei
Verbum compaginatur, eget, non est enim infitiandum, profundiore
studio ut apud theologos, ita in vita communitatum christianarum.
Aliqui oratores observaverunt, his decennis maiore attentionis
studio textum biblicum investigatum esse; alii vero aleam quoque et
periculum in apertum detulerunt, ne viva Ecclesiae traditio in
secundas partes detrudatur.
Si enim magisterium Ecclesiae nequit in eodem loco atque Scriptura
et Traditio poni, tamen non desinit esse elementum necessarium pro
recta divini Verbi interpretatione, a qua discindi non potest.
Ceteroquin, ut admonuerunt, non Biblia Ecclesiam faciunt, cum potius
Biblia supponant Ecclesiam, ex qua dependeat genuina ispsorum
interpretatio. Biblia fiunt Sacra Scriptura in Ecclesia, cui fidem
et venerationem praestare debet, verus interpres.
22. De Scripturae, Traditionis, Magisteriique unitate
In hac parte commemorare debemus, secundum septem primos
Constitutionis Dei Verbum numeros, adesse primatum divinae
Revelationis eiusque transmissionis “in praedicatione orali,
exemplis et institutionibus (quibus Apostoli) tradiderunt quae sive
ex ore, conversatione et operibus Christi acceperant, sive a Spiritu
Sancto suggerente didicerant”(DV 7).
Id quoque saepe confirmatum est: unicum revelationis depositum
Ecclesiae concreditum esse, quae in ministerio vivo successorum
Apostolorum, illud non modo tradit, verum etiam interpretatur
“Authentice...docens nonnisi quod traditum est” (DV 10). Ideo Verbum
Dei “vivit in unitate invincibili, quae dispari ratione nos sinit
videre Traditionem, Scripturam sacram, Magisterium, unius vice
fontis unde hauriamus veritatem revelationis omni tempore in
historia Ecclesiae”.
Loco principiorum in Scriptura cum Christo legenda adhibendorum
proposita sunt: Spiritus Sanctus, apostolica traditio, communio cum
Corpore Ecclesiae, confessio fidei Ecclesiae (analogia fidei),
cohaerentia Scripturae universae (analogia Scripturae). In operando
autem mentio fit insuper etiam liturgiae, sanctorum testium, studii
in fide peragendi, exgesis canonicae, contextus, promovendae
unitatis, interioris dispositionis (docilitate, oratione, humilitate
insignitae).
23. Quid Spiritus sanctus operetur in Scripturae Traditionis
Magisterii triplici conexione
Propterea, dum agnoscitur primatus, qui sine controversia divino
Verbo convenit, insuperabilis tamen circulus confirmari debet, qui
scripturam, traditionem, magisterium percurrens, ita efficit, ut
Ecclesia veritatem salutarem in Christo revelatam perinde asservet
et profundiorem reddat.Ita non extrinsecus videntur inter se conecti
Dei Verbum et Magisterium, cum potius eadem ratione implicentur, qua
Spiritus Sanctus in historia salutis agit. Divinus enim Spiritus
tunc maxime operatur, cum Verbum aeternum Dei fit caro in ventre
Beatae Virginis Mariae; divinus Spiritus spondet et repromittit, ut
Traditio decursu historiae vivat; Spiritus Sanctus, quem Christus
resurgens donat discipulis post resurrectionem, efficit, ut in Iesu
Nazareno Unigenitum agnoscamus Patris.
Magisterium denique Ecclesiae, eiusdem Spiritus virtute favente,
intellectionem salutaris veritatis in saecula tuetur et praestat.
Hic oportet profundiorem sensum efficiamus huius rationis
circularis, praesertim ut vitemus, ne in studiis atque in vita
Ecclesiae hic nexus elementorum percipiatur tamquam extrinsecus
adiectus et iuxtapositus. Mutua illa pertinentia, qua Scriptura,
Traditio, Magisterium inter se nexu devinciuntur, consdicio
significatur necessaria, ut Ecclesia potest tempore profundius
descendere et crescere in alta divinae revelationis intellectione.
6. DE EUCHARISTIA, HOMILIA, COMMUNITA
24. De Scriptura et Eucharistia
Respectum quoque Scripturae Sacrae ad Eucharistiam saepe in aula
Patres tetigerunt. Iam prius adumbravimus, quis locus primigenius
sacris conveniret scripturis, ut spatio idoneo ad Deum conveniendum,
qui semetipsum in Christo donaret. Huius autem spatii imago
praecipua in Eucharisti celebranda delineatur. Tamen secum ipsa
Synodus deliberat, quonam pacto magis provehat in fidelibus huius
relationis perceptionem conexam et copulatam.
Scriptura sane vim praesentem et spiritualem virtutem possidet
maxime in sancto sacrificio. Haec summa efficacia tunc autem
expletur, cum Verbum auditur, intellegitur, amatur, interiore homine
captatur ; quod quidem exigit, ut homo ea familiaritate uti valeat,
quae solum crescit divinum Verbum constanter legendo.
In hoc prospectu omitti nequit relatio Scripturae Eucharistiaeque
necessaria. Amorem enim Dei Biblia evolvunt per diuturnum amorem,
quo Ille suum populum dilexit, cuius vertex in supremo Iesu amore
assurgit et completur. Ideo fit, ut Eucharistia adiuti, facilius
intellegamus Biblia, sicut Bibliis Eucharistiam complectimur.
Lenissime in aula aliqui Patres commemoraverunt conversionis iter,
quod in ipsa Eucharistia agnovit illum Verbi Deum.
Ex unitate inter Verbi Deum atque mysterium Eucharistiae profecti,
in difficultatem inducimur discutiendam, quae, saepius in
disputatione observata, oritur e quadam velut iuxtapositione partium
Missae sacrificii, liturgiae Verbi ac liturgiae Eucharisticae,
iuxtapositione, quam Adhortatio Sacramentum Caritatis (n. 44-45) iam
agitaverat. Earum relationi media interseritur actio Spiritus
Sancti, qui in utraque parte, ut in Verbo ita in oblatione
eucharistica, operatur. Pater quidam ad hoc locutus est de
dimensione epicletica perinde ad Verbum atque ad Eucharistiam
pertinente. Eodem vero Spiritu progreditur unitas intima et mutua
colligatio qua Verbum et eucharisticum Sacramentum inter se
devinciuntur.
Quomodo possumus actione liturgica pastorali profunda et adaequata
subsidium offerre, ut fideles commodius percipiant intimam unitatem
celebrationis et internam relationem quae inter Scripturam ac
sacramentum eucharisticum intercurrit?
25. De Dimensione Verbi sacramentali
Pariter circa respectum divini Verbi ad Eucharistiam, aliqui
oratores in aula in apertum detulerunt suadenter opus esse, ut de
charactere quodam sacramentali divini Verbi et sacrae Scripturae
verba faciamus. Ex analogia specierum divini sacrificii, etiam
scriptura ac vox divinum Verbum proclamans, “signa” sunt divini
mysterii tramites. Non enim ex materie signi, verum in Spiritu, qui
solus in fide operatur, Mysterium apprehendere possumus
Ut species eucharisticae communicant sub “velamine” signi, ita et
aeternum Dei Verbum se communicat in verbis humanis angustis finibus
redimitis. Ita et Eucharistia et Sacra Scriptura locum habent in
obtutu divinae Revelationis sacramentali (FR 13), quem sola fides et
agnoscere et accipere et vivere valet.
26. De Verbo eiusque ratione eschatologica
Ratio Verbi sacramentalis adicitur rationi eschatologicae quae
elucet in unitate divini Verbi in celebratione et eucharistico
mysterio proclamati. Evangelii proclamatio in Eucharistia, Spiritus
Sancti virtute, Christum resurgentem communicat et gloriam Dei
conspicuam efficit, ut momentum revelationis novissimum exstet, ubi
Verbum Dei definitivum proclamatur.
Episcopi, presbyteri, diaconi evangelium in liturgia proclamantium,
est ut conscii fiant, quantum sit onus sibi pro suo munere
commissum. Evangelii enim proclamatio deservire debet ut ii, qui
celebrationi intersint, Dei Filium Iesum manifestum accipiant loco
verticis historiae eum intellegentes.
Celebratio enim Eucharistica per se anticipat divinam gloriam in
novissimis manifestandam, sicut in Adhortatione Sacramentum
Caritatis (n. 30-31) scriptum legimus. Itemque divinum Verbum ibi
proclamatum indolis eschatologicae participat.
27. De Verbi celebratione
Verbi sacramentique unitas tanta est, ut in vita fidelium omitti
nequeat. Quod quidem angorem acuit quoties consideramus alicubi
propter vel sacerdotum paucitatem vel persecutiones saevas
communitati christianorum nonnisi per intervalla Eucharisticam
celebrationem offerri posse. In hac parte aliqui Patres in apertum
detulerunt, quanti sit Verbi celebratio in communitate ecclesiali
numquam neglegenda.
Propter Verbi celebrationem nonnullae communitates ecclesiales,
quamvis Eucharistia destitutae fidem in mysterium Christi celebrant
aluntque suo testimonio. Verbi celebratio absque sacerdote locus est
privilegiarius, ubi Christo occurramus. Sacramentum caritatis in n.
75 ad eiusmodi celebrationes invitat, virtute enim Spiritus Sancti
operante, divinum Verbum proclamatum et celebratum fructus edit in
cordibus et in vita accipientium.
28. Quanta sit Homilia
Pariter in Verbi et Eucharistiae necessitudine nonnulli Patres
momentum Homiliae in Sancta Missa de Verbo proclamato habendae
extulerunt; quodquidem dignum est, quod altius investigetur quo
evidentiores praescriptiones fiant. Homilia enim locum obtinet
insignem et necessarium, cum inter onera sit maxima ab episcopo,
presbytero, diacono pro suis gradibus fidelibus praestanda, quorum
magna pars divinum Verbum nonnisi die dominico audire potest.
Aliqui Patres suaserunt, ut Homilia praeparetur in studio, oratione
et meditatione, ut tribus quaesitis responsum detur: quid lectiones
proclamatae dicant; quid mihi ipsi dicant; quid equidem pastoris
vice fidelibus enuntiare debeam, ratione habita adiunctorum, quibus
communitatis vita degatur.
In hac parte aliqui oratores renovationem a Concilio peractam
memoratam voluerunt cum adhortatio inde provenisset ad homilias
maxime in enarratione et Sacrae Scripturae applicatione definitas
habendas.
Necessitas etiam memorata est, ut predicationis genus nimis moribus
insistens, praedicationi cedat magis kerygmaticae, quam vocant. Nam
predicatio solis moribus contenta fidem salutarem non gignit, cum
necesse sit kerygma nuntiare in contione missionali, quae magis
fidei evocandae deserviat.
Quid Synodus in hac parte praecipere potest? Potestne prodesse
Directorium homileticum generale si forte apparandum, quod subveniat
paredicatoribus in arte praedicandi?
29. De arte velut specie praedicationis analogica
Ut aliqui sodales memoraverunt, divini Verbi proclamatio quodammodo
amplificatur non solis homiliis, verunt etiam ceteris
communicationis formis magis puchro et artificio devinctis. Id
praesertim de liturgia byzantina disserentes oratores proposuerunt,
suum testimonium afferentes; ibi enim divini Verbi communicatio per
hymnos et imagines potissimum fit. Propter idipsum momentum sacrorum
modulaminum in liturgia consideratum est, dummodo sint apta,
decora,a textibus Sacrae Scripturae manifeste deducta. Itemque
Verbum Dei necessariam communicationem invenit in imaginibus, ut
iconae sunt. Eiusmodi artis expressiones non merae sunt
illustrationes textus biblici, sed velut fenestra in caelum aperta,
per quam mutuum Dei hominisque colloquium conseritur.
Quomodo possumus provehere artem, variis expressionibus semper magis
in divinum Verbum radices immittentem, ne mera Biblia pauperum
evadat, verum altior indagatio, speculum genuinum fidei et colloqui
cum Deo fiat, qui semetipsum nobis in Filio donat?
30. De Verbo Dei, celebratione atque communitate
In liturgia celebranda, in divino Verbo proclamando, fideles
vocantur, qui se detegant esse vivam communitatem, Verbo et vitae
Pane enutritam. Spiritus Sanctus efficit, ut inter Scripturam et
communitatem concinnitudo et consensus oriatur. Observanda erit sane
intima necessitas, qua ducta communitas Dei Verbo admovetur, sed
eodem tempore regenda erit suis finibus libertas illa sua sponte
vagans, quae experimenta privata extollit et immodicum mirabilium
desiderium provehit.
Genuina Verbi et Panis vitalis celebratio impedit, quominus
communitas christianorum in semetipsm recidat. Ut vero fines
angustos excedamus privatae experientiae, oportet patefiamus
mysterio in eo nos attrahi sinentes, ut intimas lectiones devitemus,
quae peculiares exsistunt in sectis nimis fundamentorum studiosis.
Spiritu igitur Sancto vivificante, communitates Verbi ancillae
fiunt, quibus onus est paresertim commissum, ut mundo circum se
divinum Sermonem offerant.
In hac parte nonnullae interventiones in aula institerunt extensioni
communitariae servandae, quo aptius Verbum audiatur et participetur;
ibi enim singuli facilius convolvuntur mysterio in Sacra Scriptura
tradito.
Huius rationis exemplar invenimus optimum in eucharistica liturgia,
ideoque nonnulli suaserunt, ut parvae communitates aedificentur
auditui et participationi biblicae potissimum deditae. Hae
communitates ipsis familiis constare possunt vel intra fines
paroeciae vel in variis experientiis in motibus ecclesialibus
novisque coetibus orientibus. Loci sunt autem peculiares, in quibus
experiundo quis vivat Verbum, quod illud sibi proponit, ut in nobis
et inter nos fraternum amorem accrescat.
7. DE EXEGESI, THEOLOGIA DIVINAQUE LECTIONE
31. De exegesi et theologia
“Ideoque Sacrae Paginae studium sit veluti anima Sacrae Theologiae”
(DV, 24). Ad hoc propositum Patres in aula nonnullas dubitationes
ciere dignas altiore indagatione. His enim decennis Bibliorum
studium ingenter progressum est; mentionem in aula Patres fecerunt
de institutis biblicis ab ordinibus religiosis excitatis, neque
nomina desunt peritorum, qui non absque discidiis inter fidem
scientiae et fidem Ecclesiae magisterio servandam medii vixerunt.
Benedictus XVI Pontifex Maximus in celebratione quinquagesimi
anniversarii ab obitu Pii XII Papae, confirmavit insigne fuisse
documentum Divino Afflante Spiritu, quod, cum primum in
investigationem biblicam apportavisset notitiam rationum tunc
temporis in textibus enodandis adhibitarum, viam aperuit, quam
postea Concilium Vaticanum II amplius elaboravit et renovavit.
Nihilo tamen secius haud raro in interventionibus inter
disceptationem discidia orta sunt inter exegesin biblicam et
theologiam, in quibus elucere vidimus difficultatem percipiendi
nexum illum, quo sensus historicus litteralis et sensus spiritualis
plenus Scripturae inter se conectuntur. Eo usque perventum est, ut
aliqui de divortio de facto inter exegesin, theologiam biblicam
atque theologiam dogmaticam verba fecerint. Non dissimils dissensio
invenitur aliquando etiam in relatione inter exegesin et Eccleasiae
magisterium intercedente. Ilud tamen numquamest oblivioni dandum -ut
admonuerunt nonnulli-, sensum Scripturarum esse propter ipsam
naturam theologicum.
Confirmatur sane hoc tempore necessitas enodandi sensum Scripturarum
secundum sensum Ecclesiae, ita ut interpretatio Verbi in Bibliis
scripti in viva Traditione fiat, Patrum hereditate provehenda.
Ceteroquin, dubium non est, quin Spiritus Dei nos inducat, ut
meditemur de viis semtisque novis, quas divinum Verbum percurre
contendit in hominibus nostrae aetatis, ut exspectationes atque
provocationes recipiat, quas Verbo homines qui nunc sunt opponunt.
Unde nova opera impendenda oritur. Studium igitur est ordinandum
necessario secundum mentem Magisterii et quod pertinet ad
cognitionem et usum rationis viaeque scientiarum propriae, et quod
attinet ad interpretationis processum, cuius exitus pervenire debet
in plenitudinem sensus spiritualis sacro textui inhaerentis.
Vincendum est igitur discrimen, quo investigatio exegetica et
elaboratio theologica inter se separantur, ut mutua acquiratur
cooperatio: adhibeat theologus elementa biblica data absque
cavillatione; nolit tamen exegeta investigationem suam sola littera
circumscribere, sed operam det potius in theologia inspirati textus
agnoscenda et communicanda. A theologo id maxime expetitur, ut sibi
onus suscipiat evolvendi theologiam Scripturae Sacrae, qua favente,
lecturi facilius intellegant et provehant veritatem biblicam in
fidei vita et in colloquio inter culturas fovendo, in recogitando de
inclinatione modernae anthropologiae, de dubitationibus moralibus,
de rationis fideique nexu, de dialogo inter religiones
instituendo...Praeterea id quoque communitas a peritis exspectat, ut
instrumenta idonea sibi suppeditentur, quibus opitulantibus,
ministri divini Verbi populo Dei valeant Scripturarum alimoniam
praebere. In hunc finem, vota facimus, ut dialogus impensus inter
exegetas, theologos, pastores instituatur.
Propterea necesse est hodie Scripturam Sacram in fide legi, ut uno
credentis conspectu omnes textus questiones comprehendantur. Opus
est non modo ut praetereamus litteram, verum etiam ut aspiciamus
textum esse signum in quo Verbum revelatum ospitium quadri suum.
Ideo fit, ut exegesis nequeat redigi in meram philologiam neutram in
partem inclinantem. Hoc viget ut in studiis biblicis, ita et in
seminariis, in quibus sacerdotes formantur, quibus panis Verbi erit
pro populo frangendus.
Ad hoc oportet altius in dubitationes istas descendamus. Quomodo
possumus discidium vincere, quo interposito saepe viri docti
separantur, cum alii in textus nodos, alii in divini Verbi sensum
theologicum potius dirigantur? Quomodo possumus favere cooperationi
inter exegetas et theologos? Quonam pacto possumus adiuvare peritos,
ut intellegant, respectum ad Ecclesiae magisterium intus et in cute
ipsius studii ad Verbum Dei pertinentis situm esse?
Quod autem attinet ad relationem inter exegesin, theologiam,
magisterium, aliqui patres postulaverunt, ut quaestiones specificae
discuterentur, ut est inspiratio (cum suis consectariis in
hermeneuticen redundantibus) et inerrantiae Sacrarum Scripturarum
notio. Qui conceptus quomodo sunt hodie intellegendi?
32. De Sacra scriptura et lectione divina
In lectione et studio revera credentibus sunt accensenda etiam
instrumenta quae informant in accessum Bibliorum spiritualem.
Instrumentum Laboris luculenter repetentes, memorabimus hic omnes
interventiones, quae in aula momentum Lectionis divinae extulerunt.
Pro genuina Verbi lectione “meminerint autem orationem concomitari
debere Sacrae Scripturae lectionem, ut fiat colloquium inter Deum et
hominem; nam ‘illum alloquimur, cum oramus; illum audimus, cum
divina legimus oracula’” (DV 25).Quod quidem S. Augustinus
confirmat: “Oratio tua locutio est ad Deum: quando legis, Deus tibi
loquitur; quando oras, Deo loqueris”.
Lectio divina est lectio personalis aut communitaria alicuius loci
plus minusve longi de Scriptura deprompti et accepti utpote, quod
Dei Verbum sit, cuius velut prolongatio continuatur in Spiritu inter
meditationem, orationem, contemplationem (cf PCB, Interpretazione
della Bibbia nella Chiesa, 4C2).
Haec forma orationis desiderium purificat et inclinationem producit
divinae voluntati consentaneam. Benedicto XVI cordi stat, ut lectio
divina diffundatur eamque ipse proponit, ut punctum decretorium fiat
in fidei renovatione (cf L’Osservatore Romano, 7 aprilis 2006).
Tamen lectio divina haud facilis est : eget enim apta paedagogia
initiationis, ut quis intellegat, qua de re agatur et auxilium
capiat, in sensu variis gradibus elucidando et fideliter
sapienterque applicando ratione creativa.
III. DE VERBO DEI, MISSIONE AC DIALOGO
Transeamus nunc ad tertiam partem, de Verbo Dei, Missione ac Dialogo
dicturi. Sodalis unus dixit: «sacra Synodus de Verbo agenda est
Synodus missioni impertita». Alter autem suggessit, ut nomen tertiae
partis sic immutaretur: «Verbum Dei EST missio Ecclesiae», pro
inscriptione quae nunc sonat:«Verbum Dei IN Missione Ecclesiae».
haud raro in aula sodales asseruerunt Verbum Dei esse «animam totius
actionis pastoralis», id loco destinati consequendi sibi
proponentes. In interventione libera aliquis nostrum locutus est de
Verbo tamquam «animahumanizationis». His declaratur plena missionis
amplitudo: ad intra, sane, sed etiam et praesertim ad extra, in
dialogo efficaci cum hominibus cunctis (cf. Mt 28, 19-20).
Rem evolvam tribus punctis, triplici divisione vicissim dispertitis.
Imprimis agam de rebus ipsis, quae sunt: testimonium, kerygma,
catechesis.
8. TESTIMONIUM, KERYGMA, CATECHESIS
33. De testimonio
Patres dilucide aspexerunt caput quaestionis in interpretatione
textus biblici esse experientiam de Christo in Ecclesiae traditione
praesente. Qui cum obvius fiat, vim donat amandi, cuius origo in
fide est sita.
Quod quidem non solis peritis aut Antistitibus praeservatur. Plus
quam studia, pauperum et sanctorum testimonia nos patefaciunt in
Verbi pulchritudinem et vim. Eos nolimus nimiis cautionibus
impedire, quominus fiant ‘Verbi amatores’. In lumine collocatae sunt
etiam familia et communitas, tamquam loci, ubi testimonium quis
possit ipsa vita experiri. Verbum Dei a communi audiendum virtutem
habet, ut exsuscitet novam Ecclesiae generationem. Verbum biblicum
debet incorporari in testibus credibilibus: homines qui nunc sunt
praesertim movet testimonium ab hominibus datum, quorum vitas
occursus personalis Christi revera converterit.
34. De kerygmate
Saepe in Synodo audivimus, proclamationem divini Verbi esse
conveniendam velut in foco suo naturali; quod est kerygma. Id autem
haud raro alienum ab hominibus nostrae aetatis factum est. Kerygma,
clavis simile, Scripturis virtutem adicit, ut missionem expleant
suam. Ita vitabimus triplicem aleam: ne deferamur in nimium morum
studium, ne attrahamur in mysticismum (praesertim excessum
privatarum revelationum spectantes), ne concludamur in exegesi
multiplicibus scientiarum litterarumque rationibus contenta,
colluvie dubitationum et coniecturarum obruta, quae difficilius
plerumque actu adhiberi potest. His insuper, propter kerygma valemus
sensum integrum tribuere Veteri Testamento, quoniam Christus
“mortuus est, secundum Scripturas”, et resurrexit “secundum
Scripturas” (1 Co 15,3-4; cf. Io 5,39).
35. De Catechesi
Clavis catechesis est in Scripturarum intepretatione christiana:
inde tantum accipit compagem theologicam et anthropologicam, quibus
ad unitatem redigatur. Aliquis dixit: “consilium catecheticum quod a
Bibliis non proficiscatur, in Biblia minus ducat, respuendum est”.
Biblia non sunt merum instrumentum doctrinae aut fulcimen rerum
tradendarum, verum sunt totius catechesis fons genuinus. Iam non
dicimus, uti Verbo Dei, sed servire Verbo Dei, ut decet discipulos.
Patres admodum institerunt necessitati evolvendi auditionis habitum:
audiamus Verbum Dei, audiamus Christum, audiamus pauperes. Via demum
privilegiaria itinerarium Emmaus versus secuta est: ad hunc locum
complures sese rettulerunt. Paedagogia inde oritur quadripertita:
auditio vitae, diuturna maturatio in lumine Scripturarum, fractio
panis, testimonium communitati credentium participandum.(Lc 24,
13-32).
Dolenter denotavimus exiguum momentum pueris concessum, quamvis ipsi
sint blandissime appellati “causa nostrae Ecclesiae genetica”, sed
etiam “pauperum pauperrimi”. Alii contra habitum Iesu in acceptionem
proclivis illustraverunt. Complures sodales utilitatem observaverunt
addiscendi memoriter locos biblicos insignes, puerili captui
aptatos.
Pro adultis in optatis est, ut parochi offerant sessiones
formationis permanentis et gradualis super Verbo, intra terminos
experientiae communitatum ecclesialium aut coetuum meditationis.
Status de experientiis novis delineatus est: de “Bibliodramate”, de
theatro, de variis artificiis, quae ratione obliqua et symbolica non
mentem tantum, sed corpus tangunt integramque personam. Ibi quoque
provehendus est usus addiscendi memoriter locos Scripturae.
Experientia commovente Ecclesiarum silentium (ut ita dicamus), quas
vetitum, ne libri imprimerentur, minime delevit, docemur posse,
memoriae beneficio, traditionem vivam et diuturnam oretenus
sustineri. Ad culturam biblicam fidelium prolatandam, aliqui
suggesserunt, ut kalendariorum usus foveatur, in quibus singuli die
sua citatione ornati explicationem et applicationem loci biblici
proponant.
Synodus benigne accipit testimonia a catechistis perhibita, qui,
maxime in Africa, praefecti communitatibus ruralibus, praestiterunt,
ut Ecclesia diffunderetur et dilataretur. Aeque divino Verbo atque
moribus institutisque suarum Gentium enutriti, pulchre norunt
compellare spiritus hominum etiamnunc obsignatos consuetudinibus
Evangelio adversantibus, ut sunt ultio et feticismus (si barbarae
voci venia est). Synodus excusse sperat, fore ut levis catechistarum
compages omni nisu retineatur et, si opus est, melior efficiatur,
quamvis, cum complures homines iam de vicis in urbes migrent, id
difficiliorem faciat delectum iuniorum, qui in seniorum vices
substituantur. Idem valet de Delegatis Verbi similibusque insitutis,
quorum ope in America Latina semen genuinarum communitatum
ecclesialium seritur, quae evolutionis socialis et vocationum in
sacrum ordinem fermentum sunt non subrogabile.
9. DE DIALOGO, CULTURA ET OPERA IMPENDENDA
Secundum caput de missione summa offerre vult de sensu divini Verbi
prolatati, in diversitatem maxime attendendo. In Scripturis Ecclesia
offert mundo velut grammaticam, ut Dei verba diversimode expressa
discernamus, nempe in rerum natura, in culturis, in rebu gestis.
Ideo fit, ut cardo Ecclesiae non in ipsa vertatut, cum eadem sibi
potius missionem commissam esse credat omnes homines
attingentem.hinc oriuntur tria verba clavium similia: dialogus,
cultura, opera impendenda.
Evangelium, dicunt optimo iure, nihil humanae libertati adimit, aut
respectui culturis praestando, aut cuivis boni speciei in
religionibus collocatae. Quod pertinet ad dialogum, caput rerum est,
ut nosmetipsos interlocutores esse consideremus, ut propositiones
absque voluntatis impositione fiant. Christifidelis pariter loqui et
audire, donare et accipere paratus esse debet.
Quinque capita servata voluimus, quibus sane non tota absolvitur
quaestio: Dei Verbum in colligatione cum oecumenismo, dialogum inter
christianos et Iudaeos institutum, dialogum cum ceteris
religionibus, differentes culturas, operam in hominum societate
navandam.
36. Verbum Dei est colligatio oecumenica
Synodus agnoscit merita traditionis protestanticae, quae amplissime
contulit experientiae biblicae evolvendae. Nam a Reformationis
pertinaci voluntate faciliorem accessum in Scripturam reddendi sua
bona omnes confessiones christianae carpere potuerunt; quod quidem
deserviat saltem memoriae praeteriti temporis sanandae.
Tamen, neglectis quibusdam fructibus fraterni amoris editis a
conventibus et dialogis oecumenicis, nunc temporis persentimus
quamdam aegrimoniam, ob quam compellamur in conversionem
profundiorem agendam pro oecumenismo spirituali. Synodus diligenter
advertit de Divini Verbi ratione sacramentali. Scripturas simul
audientes in antecessu introducimur in unitatem, imperfectam forte
sed veram. Sine dubitatione radices divisionum inter christianos in
discidia super textibus biblicis immittuntur; tamen Biblia tamquam
campum se offerunt idoneum ut separationis scandalum superemus. Quod
quidem maxime consequemur lectionem divinam simul exercentes et
spiritualitatem Mariae imitantes. Aliqui sodales locuti sunt de
difficili captu fidelium prae exclusione christianorum qui, cum
ceteris confessionibus sint addicti, a mensa Eucharistica arcentur.
Id quidem melius erit enodandum in fundamento theologico ut eodem
tempore potestas Divini Verbi unificativa in lumine collocetur. Ipsa
theologia inde fructus carpet copiosos, saepius hos conceptus, e
simultatibus fortasse natos, muniens ac renovans Dei Verbo uni et
unificanti adhaerens. Synodus omnes nisus consalutat, qui fiunt ut
instrumenta Bibliis in sermones convertendis et diffundendis apta in
commune collocentur utque celebrationes interconfessionales
instituantur.
In omnibus continentibus diligenter observatum est de violentia et
periculis fundamentalismi, quem vocant, et de sectis pessime
grassantibus. Optima viarum in dialogum habendum Scripturae
interpretatio esse videtur.
37. De Verbo Dei ut fonte unde dialogus christianorum cum Iudaeis
scatet
Dialogus christianorum cum Iudaeis, fratribus nostris maioribus,
intima Ecclesiae tangit et ipsum fidei mysterium. Iesus cum duodecim
apostolis Iudaeus natione fuit. Terra Sancta est prima Ecclesiae
scaturigo. Ideo relatio christianorum cum Iudaeis omnes
christifideles movet neque solum dialogi peritos compellat. Hinc
oriuntur mores tangibiles: ut de Iudaeis semper tempore praesenti
loquamur; ut populum iudaeorum superstitem fuisse rem ordinis
spiritualis credamus; ut momentum iudaicae pietatis universale
accipiamus; ut theologiam substitutionis devitemus; ut in Vetere
Testamento more christianorum legendo locum concedamus iudaeorum
interpretationi; ut participes fiamus expectationis novissimorum
apud iudaeos florentis.
Propter sanguinem effusum et dolorem provocatum ob res publicas
regendas et persuasiones tutandas, sunt christiani qui difficulter
Testamentum Vetus legnat, adeo usque ut illud reiciant; ut hanc
difficultatem solvamus, interpretationem catholicam communem,
concretam et definitam instituere adlaborandum erit.
38. De Verbo Dei in dialogo inter religiones
Transeamus nunc ad dialogum inter religiones, cuius fundamenta in
textibus conditorum apertissimis inveniuntur; in his sunt
meditationes, disputationes, discussiones. Omnibus grandibus
religionibus elementum commune inest: observantiam dicimus Librorum
Sacrorum. Inde proficiscentes examen conscientiae agere possumus,
quo pacto Bibliis utamur, quaerentes.
Oportet Biblia cognita faciamus fidelibus ceterarum religionum eos
apte docentes rationem nostrae interpretationis, ne locum
concedamus, iis, qui opinantur christianam pietatem “religionibus
Libri” accensendam esse; cum contra nobis Biblia sint imprimis
liber, in quo Hominem certum quendam convenimus.
Distinctius vero dicemus, adesse quidem elementa communia et
insignia, quae proficuo dialogo cum Muslimis habendo faveant; eorum
enim religio in Bibliis quodammodo radices insitas habet: inde enim
proveniunt refragatio mentis saecularis liberalisque, humanae vitae
defensio, confirmatio momenti religionis in hominum societate idonee
agnoscendi. Plus umquam hodie cum illis est dialogus habendus, ut
simul pro hominibus omnibus promoveamus iustitiam socialem, bonus
mores provehamus, pacem libertatemque tutemur. Tamen asperitates
oriuntur prudentia et verbis aptis egentes in dialogo sincero ac
vero, fallacias depellentes vitandae. Aliqui sodales suaserunt ut
“Forum de Verbo Dei” fiat, ut christiani et muslimi simul
convenientes una disputent et meditentur. Ceteroquin propter
insignia elementa communia etiam cum religionibus Asiae centralis et
orientalis dialogum proficuum instituere possumus; inter plurima
observatum volumus sacri numinis sensum acutissimum virtutem
religioni in mundo saeculo plane favente tributam, meditationis
consuetudinem.
In dialogo inter religiones habendo, mutua observantia est regula
aurea, cum proselytismus sit omnino proscribendus. Sint licet
disputationes doctrinales arduae et nodosae, tamen cooperatio in
caritate certe confoveri licet.
39. Verbum Dei culturas attingit
Ecclesia non tantum veritates suas suosque valores diffundit,
culturas ab interno renovans, sed ab ipsis positiva elementa trahit
quae in ipsis adsunt.
Plures Patres synodales de inculturatione disseruerunt et unus eorum
christologicam rationem inculturationis illustravit. Cum caro factum
est, secundum divini amoris propositum, Verbum aeternum in culturam
quamdam intravit. Pariter culturam propriam assumit, tentationi
obnoxium, peccati influxum subit. Attamen eodem tempore culturam
penetrat et ipsam transformat, eventus paschalis virtute, refellens
quod a sua imagine difforme est. Revelat inculturationem Verbi Dei
non esse processum modernum neque iter facultativum. Phaenomenon
ipsum apparet in primo gressu biblicorum textuum.
Multi Patres synodales, praesertim ex Africa, Asia et America
Latina, indicaverunt culturarum traditionalium magni pretii
contributionem. Primis saeculis syriani monachi Verbum Dei
diffuderunt in medias magnas regiones Asiae, Persiae et Indiarum
usque ad sinenses terras. Dialogum instituerunt et inculturationem.
Pro certo est illos relationem habuisse cum aliis religionibus:
zoroastriana, buddhista, manichaea, taoista, confuciana, indica et
islamica, pariterque cum aliquibus moderatoribus religionum
tribalium in regionibus turca, hunna et mongola. Monachi linguas
mutuaverunt, culturas, religiones et mores indigenarum. Recenter
Synodus Africana religionem traditionalem et locorum culturas
recuperavit: hoc valet, praesertim ad neophytarum exodum
praecavendum, speciatim iuvenum, ad religionem traditionalem. In
culturis Indiae et orientalis Asiae vigent, ab immemorabili, modi
religiosae vitae qui extollunt valores uti sunt renuntiatio,
austeritas, silentium, oratio, contemplatio et coelibatus; apud
induistas numerantur ritus uti sunt sacrificia, processiones, cultus
imaginum, ablutiones, festa; apud confucianistas familiae valores,
ordinis socialis ratio, senum et progenitorum observantia, omnia
haec proxima sunt nostrae valorum culturae. Quidam episcopi locuti
sunt de fructibus obtentis in hermeneutica biblica enucleanda,
respectu habito ad amplam culturam et historiam populorum Asiae,
quae, non seclusis, methodis scientiae biblicae exegeseos, utilia
afferunt ad sensum spiritualem efferendum e textibus biblicis
consentaneum cum populis asiaticis. Relate ad culturas locales,
speciatim in America et Oceania, rurali nota considerata, diversis
rationibus ad Biblia accedunt: traditione orali, cosmogoniis,
intellegentia de Deo, sensu redemptionis et crucis, vita communi.
Attamen in omnibus his casibus, sicut multi notaverunt, oportet
prudentes simus in elementis accipiendis, quae fidem et adorationem
attingunt; diversimode discrimen incumbit syncretismi, falsae
opinionis, omnia sub una nota submittendi.
Verbum Dei locum essentialem pariter obtinet cum culturis modernis
quarum est et debet fermentum esse. Dialogus liber habendus est cum
scientia et arte. Hoc tempore novarum technicarum artium certe
difficultates variae sunt: indifferentia, strepitus, omnimodae
distractiones, egoismus, suipsius hominis divinus cultus, atheismus
vel agnosticismus in considerandis homine, mundo universo et rebus
gestis; quibus accedit, ut ipsae imagines biblicae ex communi
hominum opinione delapsae evanescant. Unde oritur necessitas, ut
christifideles dialogum fidei rationisque impensum confoveant, ut
operam navent ubicumque in foro et in negotiis, ut testimonium
verbis et actis christianorum pietati perhibeant. Ideo eluxit
necessitas non iam prolatanda philosophiae studia funditus renovandi
in scholis catholicis superioris gradus doctrinae impertiendae
dicatis.
40. Verbum Dei ad agendum incitat
Plures Patres synodales putaverunt Scripturas legendas esse in
ambitu cuiusvis contextus vitae, idest relate ad diversas
condiciones humanas, ita ut personas et opera convertere valeant.
Cum Verbum nos regat, valemus mala condemnare quae vim et
iniustitiam in nostro mundo provocant. Coniunctio maior inter
studium Scripturae et studium Doctrinae Socialis Ecclesiae
sustinenda elata est. Ad hoc quod attinet, argumenta sunt optio
praeferentiae pro pauperibus et seclusis, promotio iustitiae,
aequalitas essentialis et dignitas omnium personarum, universalis
bonorum destinatio, laboris humanus et socialis sensus, sacralis
vitae dignitas, relatio inter Ecclesiam et Statum, orationes
christianorum in societate actionis... Se referens ad novissimam
naturae ruinam episcopus quidam exclamavit: “Mundus altare nostrum
est et nos nostri comitatus cum innumeris desolatis gentibus panem
fregimus”. Tunc, satis est nunquam acta humani sensus separare a
suis biblicis rationibus.
10. VERSIO, COMMUNICATIO, PROCLAMATIO
41. Versio
Argumentum frequentius tractatum a Patribus synodalibus fuit
necessitas Biblia vertendi in omnes linguas, non exceptis illis quae
scriptione carent, ita ut Ecclesiae potiores cooperationi incitentur
ut hoc opus practice fieri possit.
42. Communicatio
Cum actio legendi expeditiorem modum perdiderit, necesse est maxime
uti modernis communicationis mediis. Nobis sucurrit interrete,
itaque accessus ad Sacram Scripturam pervulgatus est. Synodus
necesse est audiat, scrutetur et sustentet proposita transmissionis
et insertionis Sacrae Scripturae in has novas vias communicandi,
quae Verbo Dei servire maxime possunt. Sub hoc respectu nisus omnes
agendi sunt ut spatium in dies auctum inter populos divites et
populos pauperes tandem impleatur.
Auditus Verbi denuo incitatus fovet diversa incepta ad ingrediendas
novas res in arte theatri, litteris, musica, mediis interretialibus,
iconographia, et aliis quae, etiam in media celebratione, Verbum Dei
sustentent participandum.
Cum Scriptura sit epistola quam Deus nobis mittit, cumque tota
Biblia de Christo loquantur, primum criterium servandum est de
nuntii unitate, ita ut omnes partes Bibliorum suam dignitatem
obtineant atque vacui timores vincantur et omissiones nuntium
debilitantes vitentur. Sub hoc respectu, optari videtur recognitio
ad longum tempus lectionarii, cooperantibus fortasse fratribus
orientalibus.
Aliqui Patres synodales congressum internationalem circa Verbum Dei
suggerendum putaverunt.
43. Proclamatio
Ad proclamationem liturgicam Verbi plures Patres synodales suaserunt
creandum proprium ministerium vel, saltem, illustrandum et augendum
lectoratum in Ecclesia atque instituendas scholas de liturgica
lectione apprehendenda. Praeterea aliqui optaverunt diffundendam, si
casus fert, lectio continuatam totius Scripturae ita ut unitas
Scripturae elucescat.
CONCLUSIO
44. Scriptura divinitus inspirata
«Omnis Scriptura divinitus inspirata est et utilis ad docendum, ad
arguendum, ad corrigendum, ad erudiendum in iustitia, ut perfectus
sit homo Dei, ad omne opus bonum instructus» (2Tm 3, 16-17).
Periodus prima Synodi de Verbo Dei in vita et missione Ecclesiae
omnes profunde ditavit sive propter interventionum digntitatem coram
coetu synodali adunato sive propter communionem, quae inter
participantes viguit. Verbum Dei se patefecit in sua spirituali
virtute, quae animos et corda illuminat et adunat.
Nondum possumus conclusiones definire, sed iam nunc, rerum exercitio
peracto, fas est pastoralia proposita innuere, quae quoddam novum
ver pro missione illucescens foveant.
Omnes Patres Synodales persentiunt Evangelium in hodiernis adiunctis
nuntiandum esse, dum plurimae novae occasiones in communicandis
notitiis incitant ad nova quaeque audenda, ut Christus et Scripturae
sanctae innotescant et amentur, ad unitatem Chistianorum fovendam et
iustitiam pacemque in mundo instaurandas.
Christus praesens in medio nostrum omnes nos episcopos, peritos,
adiutores et auditrices commendavit ut in primis discipuli simus,
qui toto corde credant et omnia quae Spiritus hodie dicit Ecclesiae
auscultemus.
Incepta nostra laeto animo pergamus, coniuncti cum Maria et omnibus
Sanctis, illa innixi spe, quae a Sacra Scriptura, Spiritu Sancto
revelante, manat.
Paradisi pontem et ianuam inveniens
in interiorem hunc Librum
ego accessi et intravi.
Dum oculi mei ipsi foris manserunt,
spiritus meus in intimum penetravit.
Experiri potui
quod numquam scriptum est:
Clara est summitas haec,
pura, sublimis, splendens.
Ipsa obtinuit a Libro nomen Eden:
omnium bonorum summam.
(S. Ephraem, Hymni de Paradiso, Hymnus V).
QUAESTIONES CIRCULIS MINORIBUS PROPONENDAE
1. Quomodo fideles nostri adiuvari possunt ut melius comprehendant
Verbum Dei esse Christum, Verbum Dei Incarnatum? Quomodo profundius
intellegitur ratio dialogica in Revelatione pro theologia et vita
Ecclesiae?
2. Quae sunt consectaria celebrationis liturgicae prout est locus
originarius et culmen Verbi Dei?
3. Quomodo educandae sunt omnes personae cuiusvis culturae ad vivum
auditum Verbi Dei in Ecclesia?
4. Quae est via monstranda ad Lectionem Divinam?
5.Estne necesse ut Compendium quoddam exaretur ad praedicatores
melius sustentandos in ministerio Verbi Dei nuntiandi?
6. Nonne ratio quaedam datur ad Lectionarium revisendum et denuo
seligendas lectiones Veteris et Novi Testamenti?
7. Quo in loco et qua ratione consideratur Verbum Dei prout
ministerium inspirat?
8. Quomodo intima necessitudo inter Verbum Dei et Eucharistiam
melius intellegenda est?
9. Quae viae percurrendae sunt ad Biblia vertenda et diffundenda
inter quam plurimas culturas, praesertim inter pauperes?
10. Quomodo relationes et cooperatio inter exegetas, theologos et
pastores foveri possunt?
11. Quomodo profundius attingi possunt sensus Scripturae eiusque
interpretatio, aequo respectu habito litterae, Spiritus, vivae
traditionis et magisterii Ecclesiae?
12. Quomodo considerari potest promotio facienda ab Ecclesiae
Magisterio cuiusdam Congressus mundialis dicandi Verbo Dei?
13. Quomodo maior nisus fieri possunt pro unitate inter Christianos
et dialogo cum Iudaeis circa Verbum Dei?
14. Qui sensus adest in opera pastorali biblice imbuenda?
15. Quae sunt argumenta a Magisterio Ecclesiae melius enucleanda
(Inerrantia, pneumatologia, ratio inter Inspirationem et Scripturam
et Traditionem et Magisterium)?
16. Quomodo conciliari possunt dialogus inter religiones et
dogmatica veritas de Christo, prout est unicus Mediator?
17. Quomodo intellegentia Verbi Dei instituenda est aliis mediis ac
textu biblico (arte, poësi, interrete, etc).
18. Quod auxilium offerre potest philosophia ad intellegentiam et
explicationem Verbi Dei et Sacrae Scripturae?
19. Quaenam sunt criteria Verbi Dei interpretandi quibus genuina
inculturatio nuntii evangelici sustentari potest?
N.B. Cum elenchus hic completus non sit, aliae quaestiones libere
pertractari possunt.
[00290-07.06] [NNNNN] [Testo originale:latino]
Quindi sono seguiti gli interventi liberi.
AVVISI
- BOLLETTINO
- CONFERENZE STAMPA
- BRIEFING PER I GRUPPI LINGUISTICI
- POOL PER L’AULA DEL SINODO
- NOTIZIARIO TELEFONICO
- ORARIO DI APERTURA DELLA SALA STAMPA DELLA SANTA SEDE
BOLLETTINO
Il prossimo Bollettino N. 25, con gli interventi “in scriptis”, sarà a
disposizione dei giornalisti accreditati domani, giovedì 15 ottobre
2008. Il successivo Bollettino N. 26, sui lavori della Diciottesima
Congregazione Generale di venerdì 16 ottobre 2008, con i Rapporti dei
Circoli minori, sarà a disposizione dei giornalisti accreditati a
conclusione della Congregazione Generale
CONFERENZE STAMPA
Alla Seconda Conferenza Stampa sui lavori della XII Assemblea Generale
Ordinaria del Sinodo dei Vescovi di domani, giovedì 16 ottobre 2008, ore
12.45 interverranno:
- S.Em.R. Card. William Joseph LEVADA, Prefetto della Congregazione per
la Dottrina della Fede (CITTÀ DEL VATICANO), Presidente Delegato della
XII Assemblea Generale Ordinaria del Sinodo dei Vescovi
- S.Em.R. Card. George PELL, Arcivescovo di Sydney (AUSTRALIA),
Presidente Delegato della XII Assemblea Generale Ordinaria del Sinodo
dei Vescovi
- S.Em.R. Card. Odilo Pedro SCHERER, Arcivescovo di São Paulo (BRASILE),
Presidente Delegato della XII Assemblea Generale Ordinaria del Sinodo
dei Vescovi
- S.Em.R. Card. Peter Kodwo Appiah TURKSON, Arcivescovo di Cape Coast,
Presidente dell'Associazione delle Conferenze Episcopali dell'Africa
occidentale (A.C.E.A.O.) (GHANA), Presidente della Commissione per
l’Informazione della XII Assemblea Generale Ordinaria del Sinodo dei
Vescovi
- S.E.R. Mons. Diarmuid MARTIN, Arcivescovo di Dublin (IRLANDA), Membro
della Commissione per l’Informazione della XII Assemblea Generale
Ordinaria del Sinodo dei Vescovi
- S.E.R. Mons. Luis Antonio G. TAGLE, Vescovo di Imus (FILIPPINE),
Membro della Commissione per l’Informazione della XII Assemblea Generale
Ordinaria del Sinodo dei Vescovi
Alla Terza Conferenza Stampa sui lavori della XII Assemblea Generale
Ordinaria del Sinodo dei Vescovi di venerdì 24 ottobre 2008, ore 12.45
interverranno:
- S.E.R. Mons. Gianfranco RAVASI, Arcivescovo titolare di Villamagna di
Proconsolare, Presidente del Pontificio Consiglio della Cultura (CITTÀ
DEL VATICANO), Presidente della Commissione per il Messaggio della XII
Assemblea Generale Ordinaria del Sinodo dei Vescovi
- S.E.R. Mons. Santiago Jaime SILVA RETAMALES, Vescovo titolare di Bela,
Vescovo ausiliare di Valparaíso (CILE), Vice Presidente della
Commissione per il Messaggio della XII Assemblea Generale Ordinaria del
Sinodo dei Vescovi
Alla Quarta Conferenza Stampa sui lavori della XII Assemblea Generale
Ordinaria del Sinodo dei Vescovi di sabato 25 ottobre 2008, ore 12.45
interverranno:
- S.Em.R. Card. Marc OUELLET, P.S.S., Arcivescovo di Québec (CANADA),
Relatore generale della XII Assemblea Generale Ordinaria del Sinodo dei
Vescovi.
- S.E.R. Mons. Laurent MONSENGWO PASINYA, Arcivescovo di Kinshasa,
Presidente della Conferenza Episcopale (REPUBBLICA DEMOCRATICA DEL
CONGO), Segretario Speciale della XII Assemblea Generale Ordinaria del
Sinodo dei Vescovi
- S.E.R. Mons. Filippo SANTORO, Vescovo di Petrópolis (BRASILE), Membro
della Commissione per l’Informazione della XII Assemblea Generale
Ordinaria del Sinodo dei Vescovi.
Le Conferenze Stampa sono presiedute da R.P. Federico LOMBARDI, S.I.,
Direttore della Sala Stampa della Santa Sede, Segretario ex-ufficio
della Commissione per l’Informazione della XII Assemblea Generale
Ordinaria del Sinodo dei Vescovi
BRIEFING PER I GRUPPI LINGUISTICI
Si comunica la seguente variazione nei luoghi di briefing degli Addetti
Stampa indicati nel Bollettino N. 2: il Gruppo linguistico francese si
riunirà non più presso la Radio Vaticana ma presso la Sala Stampa della
Santa Sede, in un locale che verrà indicato di volta in volta.
Il nono briefing per i gruppi linguistici avrà luogo venerdì 17 ottobre
2008 alle ore 13.10 circa.
Si ricorda che i Signori operatori audiovisivi (cameramen e tecnici) e i
fotoreporter sono pregati di rivolgersi al Pontificio Consiglio delle
Comunicazioni Sociali per il permesso di accesso (molto ristretto).
Martedì 21 ottobre 2008 gli Addetti Stampa verranno accompagnati nei
Briefing dai seguenti Padri sinodali:
Gruppo linguistico italiano:
- S.Em.R. Card. Angelo BAGNASCO, Arcivescovo di Genova, Presidente della
Conferenza Episcopale (ITALIA)
Gruppo linguistico inglese:
- S.E.R. Mons. Terrence Thomas PRENDERGAST, S.I., Arcivescovo di Ottawa
(CANADA), Membro della Commissione per l’Informazione della XII
Assemblea Generale Ordinaria del Sinodo dei Vescovi
Gruppo linguistico francese:
- S.E.R. Mons. Joseph AKÉ, Vescovo di Yamoussoukro (COSTA D'AVORIO),
Membro della Commissione per l’Informazione della XII Assemblea Generale
Ordinaria del Sinodo dei Vescovi
Gruppo linguistico spagnolo:
- S.Em.R. Card. Oscar Andrés RODRÍGUEZ MARADIAGA, S.D.B., Arcivescovo di
Tegucigalpa, Presidente della Conferenza Episcopale (HONDURAS)
Gruppo linguistico tedesco:
- S.E.R. Mons. Kurt KOCH, Vescovo di Basilea (SVIZZERA)
POOL PER L’AULA DEL SINODO
Il settimo “pool” per l’Aula del Sinodo sarà formato per la preghiera di
apertura della Diciottesima Congregazione Generale di venerdì mattina,
17 ottobre 2008.
Nell’Ufficio Informazioni e Accreditamenti della Sala Stampa della Santa
Sede, (all’ingresso, a destra) sono a disposizione dei redattori le
liste d’iscrizione al pool.
Si ricorda che i Signori operatori audiovisivi (cameramen e tecnici) e
fotoreporters sono pregati di rivolgersi al Pontificio Consiglio per le
Comunicazione Sociali per la partecipazione al pool per l’Aula del
Sinodo.
Si ricorda che i partecipanti al pool sono pregati di trovarsi alle ore
08.30 nel Settore Stampa, allestito all’esterno di fronte all’ingresso
dell’Aula Paolo VI, da dove saranno chiamati per accedere all’Aula del
Sinodo, sempre accompagnati da un ufficiale della Sala Stampa della
Santa Sede, rispettivamente dal Pontificio Consiglio per le
Comunicazioni Sociali.
NOTIZIARIO TELEFONICO
Durante il periodo sinodale sarà in funzione un notiziario telefonico:
- +39-06-698.19 con il Bollettino ordinario della Sala Stampa della
Santa Sede;
- +39-06-698.84051 con il Bollettino del Sinodo dei Vescovi,
antemeridiano;
- +39-06-698.84877 con il Bollettino del Sinodo dei Vescovi,
pomeridiano.
ORARIO DI APERTURA DELLA SALA STAMPA DELLA SANTA SEDE
La Sala Stampa della Santa Sede, in occasione della XII Assemblea
Generale Ordinaria del Sinodo dei Vescovi, resta aperta secondo il
seguente orario:
- Giovedì 16 ottobre: ore 09.00 - 21.00
- Venerdì 17 ottobre: ore 09.00 - 16.00
- Sabato 18 ottobre: 09.00 - 19.00
- Domenica 19 ottobre: ore 10.00 - 13.00
- Da lunedì 20 ottobre a sabato 25 ottobre: ore 09.00 - 16.00
- Domenica 26 ottobre: ore 09.00 - 13.00
Il personale dell’Ufficio Informazioni e Accreditamenti è a disposizione
(nell’ingresso a destra):
- Lunedì-Venerdì: ore 09.00-15.00
- Sabato: ore 09.00-14.00
Eventuali cambiamenti saranno comunicati appena possibile, tramite
annuncio nella bacheca della Sala dei giornalisti presso la Sala Stampa
della Santa Sede, nel Bollettino informativo della Commissione per
l’informazione della XII Assemblea Generale Ordinaria del Sinodo dei
Vescovi e nell’area Comunicazioni di servizio del sito Internet della
Santa Sede. |