"Aequo nos animo sequi iuberis: des palmas manicis silens
oportet, ni vis scandala forte suscitare". Perfricans oculos professor
Aulus, se somno reputans adhuc teneri, |
5 |
verba incredulus audit imputantis
custodis facinus quidem nefandum. Infamis vitio datur libido: nam fertur
violasse inermem alumnam, quam pro munere litteras docebat |
10 |
Cur confinxerit Ida crimen istud, quare perniciem velit
parare pupula immerito procax magistro, quaerit sollicito stupore mersus.
Casus praeteritos, tributa puncta, |
15 |
|
poenas impositas, notas inustas
intento recolit miser cerebro: at mens conscia criminis remota fundamenta
nequit videre tanti.
|
|
| Nil certaminis aureum nomisma |
20 |
permultis vicibus probe
impetratum, nil volumina de metris vetustis, nil verbis labor impiger
novandis, nil spectacula perbene adparata, nil tot lustra scholae pie
dicata, |
25 |
nil aures iuvenum datae querellis, nil solamina tristibus
levandis, nil fulcimina segnibus fovendis, nil prorsus valet ad reum
tuendum: |
|
obscurat bene facta prisca cuncta
mendax indicium recens puellae. |
30 |
Multis nil iuvat adfuisse amicis, quorum quemque suus
premebat angor: transisse ut peregrinus hac videtur, qui vestigia non
reliquit ulla. |
35 |
|
Acta litterulis scatent diurna: accusant alii, refutat
unus, plerique in dubio haesitant inani.
Lento cognitor oscitans tenore Aulum interrogat intimis
frementem
|
40 |
fibris et rabidum fel evomentem. "Curnam commoda multa
nuptiarum contemnis vidui statum eligendo? An mavis vacuam esse mansionem,
ut pusis pateat cubile parvis?" |
45 |
Demordet labra dentibus professor, iram
ne calidam foris revelet. Indagator enim reum lacessit omnem praeteriens
modum malignus, forsan quod meminit scholae repulsas. |
50 |
Nec spes
causidicus facit novellus: semper credere iudices puellis; ergo, si sapiat,
magister Aulus se sontem fateatur, ut paciscat (1) poenas aedibus in suis
luendas. |
55 |
Rumores fluitant per ora vulgi: "Virtutis specie occulebat
ille spurcati ingenium helluonis atrum". "Sane tempus erat scelestum
homullum tandem supplicio affici molesto". |
60 |
|
"Est virguncula laude digna
habenda, per quam denique veritas refulsit".
Nequiquam ex aliis opem magistris sperat: quin etiam tacent
inertes. Praeses invidiae diu repressae
|
65 |
laxat ore rubro micans habenas.
Testes discipuli velint fideles Auli candidulam indolem explicare; at
cautus metus impedit parentum ne grates referant seni innocenti.
|
70 |
Clausus carcere squalido misellus tormentis cruciatur
indecoris: fastiditur enim velut leprosus, veris ludibrio est ibi
scelestis: impingunt colaphos genis macellis, |
75 |
sputis commaculant nigros
ocellos, nocturnam requiem negant iacenti, furcam vel laqueum truces
minantur. Neque ullus cohibet malos satelles: custos furciferos enim
veretur, |
80 |
|
insontes nihili facit protervus.
Corruptos stomachus cibos recusat, angusto spatio caput
vacillat, et purum aëra spiritus reposcit; at peior laniat dolor vagantem
|
85 |
|
per casus animum prioris aevi.
Nec vero melius trahit dierum longorum seriem calumniatrix.
Iam dormire nequit serena: nocte Ida concubia adsilit madescens,
|
90 |
sudore
et lacrimis repente obortis. Rectum consilium capit fatendi coram iudice
machinam dolosam: "Accepissem utinam editos libellos eius munere fervido
legendos! |
95 |
Cur exclusa theatrico labore sum spectare alias coacta mimas?
Cur me neglegit evidenter unam? Cur se denegat impudenter Idae? Cur gerras
bibit Helviae et Camillae? |
100 |
|
Nescit me quoque carmina adprobare? Unam me
reputat stilo carere?"
Verum falsiloquae relationis sero paenituit levem puellam:
nuper desierat cor immerentis
|
105 |
| captivi grave palpitare curis. |
|