LATINITAS
Opus Fundatum in Civitate Vaticana

      Qui in audiendi vim animo perattento (Anglice: attentive concentration) inquirunt eamque technologicis instrumentis metiuntur, ita concludunt: animi attentio ultra duodecim minuta non perdurat, scilicet sat diu perseverare non potest. Hoc confirmant Americana studia effecta circa eos qui societatibus negotiis peragendis operam dant pariterque complures Athenaeorum professores. Asserit magister quidam: «Alumni ultra decem minuta aures attentas praebere non valent. Brevi tempore defatigantur, mente sua ab argumento proposito aberrant, colloquium inter se de aliis rebus nectunt. Ut animorum intentionem foveat, necesse est professor inter eos descendat, narratiunculas iniciat vel imaginum proiectiones proponat» (Alberoni). Quod – ita plurimi opinantur – gignitur a fracta cogitatione (Italice: pensiero frantumato), quam aetas nostra electronica affert. Etenim ab infantia pueri multis rebus ad ludendum utuntur et continuo mutant res tractandas, sive taedio sive curiositate adducti. Televisionis imagunculas Disneyanas sine intermissione spectant quae quidem adsidue mutant (hanc permutationem Anglici zapping vocant); ex libris imagines percipiunt, sed textum neglegunt; cantiuncularum modos auscultant magis consuetudine inducti quam vera voluptate veroque studio capti. Eadem levitate et celeritate interretis telematici imagines spectant, at perraro in iis insistunt vel in eas mentes intendunt. Caret ideo disserendi vel argumentandi ars (cogitatio logica), dilatatur contra cogitatio fracta, quae cum ad paucas tantum et singulas res considerandas inducat, ad rerum universitatem neglegendam impellit.

      Postremis his annis pluries in Italia factum est ut rei publicae rectores, recentibus populi suffragiis creati, exeuntes substituerent et statim maturitatis examinibus aliquid novi afferrent ut etiam studia ratione quadam renovarent. Quapropter, quae olim fuerunt examina de omnibus et singulis disciplinis coram professoribus externis, nunc fiunt examina ad paucas disciplinas tantum coram iudicibus mixtis prius, deinde tantum coram internis. Qui sunt exitus? Alumni fere omnes probati evadunt ipsique examinis facilitate atque iudicum indulgentia compulsi, minus studia colunt. Munus ingenia seligendi praemiaque pro cuiusque merito tribuendi, iam non est magni momenti. Et publica maturitatis probatio coram professoribus domesticis apparet comparanda postremae interrogationi anni scholastici.

      Novus Publicae Instructionis Minister Italicus aliquas novitates de rebus scholasticis praenuntiavit. Quaedam immutationes antea inductae retractandae sunt: experimenta de tutore et portfolio intermittenda; initium curriculi scholastici e quinto ad sextum aetatis annum differendum; maturitatis examen severius reddendum; debita institutiva solvenda ante examen subeundum; optimi alumni multis variisque praemiis donandi; certamina de excellentia promovenda inter alumnos et singula instituta. Haec promittuntur: exspectantur facta.

      Adsiduo labore et ardenti contentione Tony Blair, primus minister Anglicus, de instructionis publicae reformatione legem pertulit, secundum quam scholae publicae se convertere possunt in opera fundata sui iuris: sumptus necessarii suppeditari possunt a societatibus privatis, a sodalium religiosorum Congregationibus nec non a parentum associationibus. Quae lex, quamquam non directo, selectionem (verbum hoc multis in nationibus interdicitur cum sermo est de studiis) iterum inducit. Studiorum crisis etiam lippis et tonsoribus patet. Dimidia pars puerorum primam classem elementariam frequentantium minimo sub modulo manet. Adulescentes etiam diplomate donati in scribendo minime curant orthographiae errores: re vera eiusmodi disciplina inde ab initio studiorum elementariorum neglegitur. Laureandi saepe theses ab interreti telematico ex toto transcriptas exhibent. Quod Studiorum Universitas Oxoniensis aperte denuntiavit et insuper proposuit ut laureandi iure iurando profiterentur se in thesibus exarandis nulla fraude usos esse.

      Scholastici Chilienses, qui a mense Maio studiorum reformationem petunt, mense Augusto in scholis superioribus tres per hebdomades ab opere se abstinuerunt. Vi illata et manibus in res et homines deductis, multi, dum tumultuarentur, in vincula sunt coniecti. Accusantur rei publicae rectores - quorum praeses est Michaela Bachelet - quod studiorum immutatio, post populi sufragia promissa, differtur. Ratio scholastica adhuc vigens, a praecedentibus legislationibus creata, iniqua videtur pauperum ordini.

ANTONIVS TAGLIERI