Otrâ nodaïa. Dziedinâðanas sakramenti

1420

Saòemot sakramentus, kas ievada kristîgajâ dzîvç, cilvçks saòem Kristus jauno dzîvi. Taèu ðo dzîvi mçs nesam "mâla traukos" ( 2 Kor 4, 7). Tagad tâ vçl "ir apslçpta ar Kristu Dievâ" ( Kol 3, 3). Mçs vçl esam savâ zemes mâjoklî [1], kas pakïauts sâpçm, slimîbai un nâvei. Ðî jaunâ dzîve - Dieva bçrna dzîve - var tikt vâjinâta un pat zaudçta grçka dçï.

1421

Kungs Jçzus Kristus, mûsu dvçseles un miesas Dziedinâtâjs, kas atlaida grçkus paralizçtajam cilvçkam un ïâva tam atgût fizisko veselîbu [2], ir gribçjis, lai Viòa Baznîca Svçtâ Gara spçkâ turpinâtu Viòa dziedinâðanas un pestîðanas darbu arî savu locekïu vidû. Tâds ir abu dziedinâðanas sakramentu - Gandarîðanas un Slimnieku svaidîðanas sakramenta - mçríis.


4. artikuls. Gandarîðanas un Izlîgðanas sakraments

1422
980

"Tie, kas iet pie Gandarîðanas sakramenta, no Dieva þçlsirdîbas saòem piedoðanu par pârkâpumiem, kas izdarîti pret Viòu, un vienlaikus izlîgst ar Baznîcu, kuru tie grçkojot ir ievainojuði un kura ar savu mîlestîbu, savu piemçru un lûgðanâm lîdzdarbojas, lai viòi atgrieztos." [3]


I. Kâ sauc ðo sakramentu?

1423
1989

To sauc par atgrieðanâs sakramentu, tâdçï ka tas sakramentâli îsteno Jçzus aicinâjumu atgriezties [4], tajâ notiek atgrieðanâs pie Tçva [5], no kura attâlinâjâmies grçkojot.

1440

To sauc par Gandarîðanas sakramentu, tâdçï ka tajâ Dievs pieòem un svçtî grçcîgâ kristieða personiskâs un ekleziâlâs pûles atgriezties, noþçlot grçkus un gandarît.

1424
1456

To sauc par grçksûdzes sakramentu, tâdçï ka grçku atzîðana priestera priekðâ ir ðî sakramenta bûtisks elements. Ðis sakraments ir arî "atzîðanâs" ðî vârda visdziïâkajâ nozîmç: Dieva svçtuma un þçlsirdîbas pret grçcinieku atzîðana un slavçðana.

1449

To sauc par piedoðanas sakramentu, tâdçï ka ar grçku piedoðanu, kuru sakramentâ veic priesteris, Dievs dâvâ gandarîtâjam "piedoðanu un mieru". [6]

1442

To sauc par Izlîgðanas sakramentu, tâdçï ka tas dod grçciniekam Dieva mîlestîbu, kas izlîdzina. "Samierinieties ar Dievu." ( 2 Kor 5, 20) Tas, kas dzîvo no Dieva þçlsirdîgâs mîlestîbas, ir gatavs nekavçjoties atbildçt uz Kunga aicinâjumu: "Ej, vispirms izlîgsti ar savu brâli." ( Mt 5, 24)


II. Kâdçï pçc Kristîbas vajadzîgs Izlîgðanas sakraments?

1425
1263
2838

"Esat nomazgâti, [..] ðíîstîti, [..] un attaisnoti Kunga Jçzus Kristus vârdâ un mûsu Dieva Garâ!" ( 1 Kor 6, 11) Jâapzinâs, cik neizsakâmi liela ir Dieva dâvana, kura mums tiek sniegta sakramentos, kas ievada kristîgajâ dzîvç, lai saprastu, cik ïoti grçks ir nepieòemams tam, kurð ietçrpies Kristû. [7] Bet apustulis sv. Jânis raksta: "Ja mçs sakâm, ka mums nav grçka, mçs maldinâm paði sevi un mûsos nav patiesîbas." ( 1 Jò 1, 8) Un Kungs pats mums ir mâcîjis lûgties: "Un piedod mums mûsu grçkus!" ( Lk 11, 4), saistot mûsu savstarpçjo aizvainojumu piedoðanu ar grçku piedoðanu, kuru mums sniedz Dievs.

1426
405,978
1264

Pievçrðanâs Kristum, jaunâ piedzimðana Kristîbâ, Svçtâ Gara dâvana, Kristus Miesa un Asinis, ko saòçmâm kâ barîbu, darîja mûs svçtus un nevainîgus "Viòa priekðâ" ( Ef 1, 4), kâ pati Baznîca, Kristus Lîgava, Viòa priekðâ ir "svçta un neaptraipîta" ( Ef 5, 27). Tomçr jaunâ dzîve, kas saòemta kristîgâs iniciâcijas sakramentos, neatceï cilvçciskâs dabas trauslumu un vâjumu, ne arî noslieci uz grçku, kuru Tradîcija sauc par iekâri (lat. concupiscentia ), kas paliek kristîtajos, lai viòi ar Kristus þçlastîbas palîdzîbu tiktu norûdîti kristîgâs dzîves cîòâ. [8] Tâ ir atgrieðanâs cîòa svçtuma un mûþîgâs dzîves dçï, uz kuru Kungs mûs nemitçjas aicinât. [9]


III. Kristîto atgrieðanâs

1427
541
1226

Jçzus aicina uz atgrieðanos. Ðis aicinâjums ir valstîbas sludinâðanas bûtiska sastâvdaïa: "Laiks ir piepildîjies un Dieva valstîba ir pietuvojusies - noþçlojiet grçkus un ticiet Evaòìçlijam." ( Mk 1, 15) Baznîcas sprediíoðanâ ðis aicinâjums tiek vispirms adresçts tiem, kas vçl nepazîst Kristu un Viòa Evaòìçliju. Tâpçc Kristîbai ir galvenâ vieta pirmâs un fundamentâlâs atgrieðanâs norisç. Ar ticîbu Labajai Vçstij un ar Kristîbu [10] mçs atsakâmies no ïaunâ un iegûstam pestîðanu, tas ir, - tiek piedoti visi grçki un mçs saòemam jaunâs dzîves dâvanu.

1428
1036
853
1996

Kristus aicinâjums uz atgrieðanos turpina skançt kristieðu dzîvç. Ðî otrâ atgrieðanâs ir nepârtraukts uzdevums visai Baznîcai, kas " nes grçciniekus savâ klçpî,", kas tâtad "vienlaikus ir gan svçta, gan arî tâda, kam nepiecieðama ðíîstîðanâs, kas pastâvîgi cenðas gandarît un atjaunoties". [11] Ðie centieni, lai atgrieztos, nav vienîgi cilvçciska darbîba. Tâ ir "satriektâ[s] sirds" [12] virzîba, kuru pievelk un rosina þçlastîba [13], mudinot to atbildçt Dieva þçlsirdîgajai mîlestîbai, Dievam, kurð mûs iemîlçjis pirmais. [14]

1429

Par to liecina sv. Pçtera atgrieðanâs pçc tam, kad viòð trîskârt bija noliedzis savu Mâcîtâju. Jçzus skatiens, bezgalîgas þçlsirdîbas pilns, liek plûst grçku noþçlas asarâm [15] un - pçc Kunga augðâmcelðanâs - trîskârt apliecinât mîlestîbu pret Kungu [16]. Otrâ atgrieðanâs skar arî kopienu dzîvi kâ tâdu. Tas izpauþas Kunga aicinâjumâ kâdai vietçjai Baznîcai: "Atgriezies!" ( Atkl 2, 5. 16)


Sv. Ambrozijs par vienu un otru atgrieðanos saka tâ: "Baznîcâ ir gan ûdens, gan asaras: Kristîbas ûdens un Gandarîðanas asaras." [17]


IV. Iekðçjâ gandarîðana

1430
1098

Kâ tas jau bija pravieðu laikos, Jçzus aicinâjums uz atgrieðanos un gandarîðanu vispirms attiecas nevis uz ârçju darbu veikðanu, "maisu un pelniem", gavçni un miesas mçrdçðanu, bet gan - uz sirds atgrieðanos, iekðçjo gandarîðanu. Bez tâs gandarîðanas darbi paliek neauglîgi un melîgi; tam pretstatâ iekðçjâ atgrieðanâs mudina paust ðo nostâju redzamâs zîmçs, þestos un gandarîðanas darbos. [18]

1431
1451

Iekðçjâ gandarîðana ir krasa visas dzîves ievirzes maiòa, atgrieðanâs, pievçrðanâs Dievam no visas sirds, grçkoðanas pârtraukðana, novçrðanâs no ïaunâ, izjûtot pretîgumu pret ïaunajiem darbiem, kurus esam darîjuði. Tai paðâ laikâ tâ ietver arî vçlmi un apòemðanos izmainît dzîvi, cerot uz Dieva þçlsirdîbu un païaujoties uz Viòa þçlastîbas palîdzîbu. Ðo sirds atgrieðanos pavada atpestîjoðas sâpes un skumjas, kuras Baznîcas tçvi nosaukuði par animi cruciatus (dvçseles mokas), compunctio cordis (sirds pârdurðanu). [19]

1432
1989

Cilvçka sirds ir smaga un nocietinâta. Nepiecieðams, lai Dievs dotu cilvçkam jaunu sirdi. [20] Atgrieðanâs vispirms ir Dieva þçlastîbas darbs, kas liek mûsu sirdîm atgriezties pie Viòa: "Kungs, atgriez mûs pie sevis, un mçs atgriezîsimies!" ( Rdz 5, 21) Dievs mums dod spçku sâkt no jauna. Mûsu sirds, atklâdama, cik liela ir Dieva mîlestîba, ir satricinâta no grçka ðausmâm un smaguma un sâk bîties aizvainot Dievu ar grçku un bût atðíirta no Viòa. Cilvçka sirds atgrieþas, raugoties uz To, kuru caurdûra mûsu grçki. [21]


"Pievçrsîsim acis Kristus Asinîm un apzinâsimies, cik dârgas tâs bija Dievam, Viòa Tçvam, jo, izlietas mûsu pestîðanas labâ, tâs visai pasaulei atnesa grçku noþçlas þçlastîbu." [22]

1433
729
692,1848

Kopð Lieldienâm Svçtais Gars apsûdz pasauli grçkâ, jo tâ neieticçja Tam [23], kuru Tçvs bija sûtîjis. Bet tas pats Gars, kas ïauj atpazît grçku, ir arî Mierinâtâjs [24], kurð cilvçka sirdij dâvâ grçku noþçlas un atgrieðanâs þçlastîbu. [25]


V. Daþâdâs gandarîðanas formas kristîgajâ dzîvç

1434
1969

Kristieða iekðçjâ gandarîðana var izpausties ïoti daþâdos veidos. Svçtie Raksti un Baznîcas tçvi îpaði izceï trîs formas: gavçni, lûgðanu, þçlsirdîbas darbus, [26] kuros izpauþas attieksmes pârmaiòa pret sevi paðu, pret Dievu un pret lîdzcilvçkiem. Lîdztekus krasajai ðíîstîðanai, ko veic Kristîba vai moceklîba, kâ lîdzekli, lai iegûtu grçku piedoðanu, viòi iesaka pûles izlîgt ar tuvâko, grçku noþçlas asaras, rûpes par tuvâkâ pestîðanu [27], svçto aizlûgumu un mîlestîbas dzîvi, kas "apsedz grçku daudzumu" ( 1 Pçt 4, 8).

1435

Ikdienas dzîvç atgrieðanâs îstenojas, kad mçs veicam izlîguma þestus, rûpçjamies par nabagajiem, ievçrojam un aizstâvam taisnîbu un likumîbu [28], atzîstam savu vainu brâïu priekðâ, izsakâm brâlîgu aizrâdîjumu, pârskatâm savu dzîvi, izmeklçjam sirdsapziòu, sekojam garîgajai vadîbai, pieòemam cieðanas, pacieðam vajâðanas taisnîbas dçï. Visdroðâkais grçku noþçlas ceïð ir òemt ik dienas savu krustu un sekot Jçzum. [29]

1436
1394

Euharistija un gandarîðana. Ikdienas atgrieðanâs un gandarîðana savu avotu un uzturu rod Euharistijâ, jo tajâ ir klâtesoðs Kristus upuris, kas izlîdzinâja mûs ar Dievu; ar Euharistiju tiek baroti un stiprinâti tie, kas dzîvo no Kristus dzîves; tâ ir "pretinde, kas atbrîvo mûs no ikdieniðíâm vainâm un pasargâ mûs no nâvîgiem grçkiem". [30]

1437

Svçto Rakstu lasîðana, Stundu liturìija un lûgðana "Tçvs mûsu", ikviens patiess kulta vai dievbijîbas akts modina mûsos atgrieðanâs un gandarîðanas garu un palîdz saòemt grçku piedoðanu.

1438
540
2043

Gandarîðanas laiks un dienas liturìiskâ gada laikâ (Gavçòa laiks, katra piektdiena, kurâ tiek pieminçta Kunga nâve) ir svarîgâkie brîþi Baznîcas gandarîðanas praksç. [31] Ðie brîþi ir îpaði piemçroti garîgajiem vingrinâjumiem, gandarîðanas liturìijai, gandarîðanas svçtceïojumiem, labprâtîgai atturîbai - gavçnim un þçlsirdîbas darbiem, lai brâlîgi dalîtos ar citiem (karitatîvais darbs un misija).

1439
545

Atgrieðanâs un gandarîðanas ceïu Jçzus brîniðíîgi attçlojis lîdzîbâ par pazuduðo dçlu, kuras centrâ ir þçlsirdîgais tçvs [32] : aizrauðanâs ar valdzinoðu, bet maldîgu brîvîbu, tçva mâjas atstâðana; galçjâ nabadzîba, kâdâ atrodas dçls pçc tam, kad izðíiedis savu mantojumu; dziïð pazemojums, kïûstot par cûkganu, un, kas vçl ïaunâk, pârtikt no pâkðaugiem, ko çd cûkas; pârdomas par visu labo, kas zaudçts; grçku noþçla un apòemðanâs atzît sevi par vainîgu sava tçva priekðâ; atpakaïceïð; tçva augstsirdîba, sagaidot dçlu; tçva prieks - tâs visas ir iezîmes, kas raksturîgas atgrieðanâs procesam. Skaistie svârki, gredzens un svçtku mielasts - tie ir ðîs jaunâs, ðíîstâs, cienîgâs, prieka pilnâs dzîves simboli, - dzîves, kâdu dzîvo cilvçks, kas atgrieþas pie Dieva un savas ìimenes klçpî - Baznîcâ. Vienîgi Kristus Sirds, kas pazîst sava Tçva mîlestîbas dziïumus, varçja mums atklât Viòa þçlsirdîbas dzîles tik vienkârðâ un skaistâ veidâ.


VI. Gandarîðanas un Izlîgðanas sakraments

1440
1850

Grçks vispirms ir apvainojums Dievam, tiek pârrauta vienotîbas saikne ar Viòu. Vienlaikus tas rada zaudçjumu arî Baznîcas vienotîbai. Tâpçc atgrieðanâs rezultâtâ cilvçks saòem gan Dieva piedoðanu, gan arî izlîgst ar Baznîcu, ko liturìiski izsaka un îsteno Gandarîðanas un Izlîgðanas sakraments. [33]


Vienîgi Dievs piedod grçku
1441
270,431
589

Vienîgi Dievs piedod grçkus. [34] Jçzus ir Dieva Dçls, tâdçï Viòð saka par sevi: "Cilvçka Dçlam ir vara zemes virsû piedot grçkus" ( Mk 2, 10), un Viòð ðo dieviðío varu izmanto: "Tavi grçki tev tiek piedoti!" ( Mk 2, 5) [35] Vçl vairâk: saskaòâ ar savu dieviðío autoritâti Viòð ðo varu pieðíir cilvçkiem [36], lai tie to izmantotu Viòa vârdâ.

1442
983

Kristus ir gribçjis, lai visa Viòa Baznîca - gan savâs lûgðanâs, gan savâ dzîvç un darbîbâ - bûtu par zîmi un rîku piedoðanai un izlîgðanai, kuru Viòð ieguvis mums par savu asiòu cenu. Tomçr pielietot grçku atlaiðanas varu Viòð uzticçjis apustuliskajam kalpojumam. Tas ir saòçmis "samierinâðanas amat[a]" ( 2 Kor 5, 18) pienâkumu. Apustulis tiek sûtîts Kristus vârdâ, un caur viòu Dievs pats mudina un lûdz: "Samierinieties ar Dievu!" ( 2 Kor 5, 20)


Izlîgðana ar Baznîcu
1443
545

Savas atklâtâs dzîves laikâ Jçzus grçkus ne tikai ir piedevis, bet arî parâdîjis, kâds ir ðîs piedoðanas rezultâts: grçciniekus, kuriem Viòð bija piedevis, Jçzus no jauna iekïâva Dieva tautas kopîbâ, no kuras grçks tos bija attâlinâjis vai pat izslçdzis. Tam par acîmredzamu zîmi ir tas, ka Jçzus pieïauj, ka grçcinieki atrodas pie Viòa galda, vçl vairâk, Viòð pats sçþas pie viòu galda - þests, kas aizkustinoðâ veidâ vienlaikus izsaka gan Dieva sniegto piedoðanu [37], gan atgrieðanos Dieva tautas klçpî [38].

1444
981

Darot apustuïus lîdzdalîgus savâ varâ piedot grçkus, Kungs dod viòiem arî autoritâti samierinât grçciniekus ar Baznîcu. Ðî apustuïu uzdevuma ekleziâlâ dimensija îpaði tiek pausta svinîgajos vârdos, kurus Kristus saka Pçterim: "Es tev doðu debesu valstîbas atslçgas; un ko tu sasiesi virs zemes, tas bûs sasiets arî debesîs, un ko tu atraisîsi virs zemes, tas bûs atraisîts arî debesîs." ( Mt 16, 19) "Ðî saistîðanas un atraisîðanas vara, kas dota Pçterim, ir pieðíirta arî ar savu vadîtâju vienotajai apustuïu kolçìijai (Mt 18, 18, 28, 16-20)." [39]

1445
533

Darbîbas vârdi saistît un atraisît nozîmç: ko jûs izslçgsiet no savas kopîbas, tas tiks izslçgts arî no kopîbas ar Dievu; ko jûs atkal uzòemsiet savâ kopîbâ, to uzòems arî Dievs. Izlîgðana ar Baznîcu nav atdalâma no izlîgðanas ar Dievu.


Piedoðanas sakraments
1446
979
1856
1990

Gandarîðanas sakramentu Kristus iedibinâja visu savas Baznîcas locekïu, kas grçkojuði, labâ, vispirms to labâ, kuri pçc Kristîbas ir krituði smagâ grçkâ un tâ ir zaudçjuði Kristîbas þçlastîbu, kâ arî kaitçjuði Baznîcas vienotîbai. Viòiem Gandarîðanas sakraments sniedz jaunu iespçju atgriezties un atkal atrast attaisnoðanas þçlastîbu. Baznîcas tçvi ðo sakramentu nosaukuði par "otro [pestîðanas] plostu pçc zaudçtâs þçlastîbas plosta nogrimðanas". [40]

1447

Gadsimtu gaitâ konkrçtais veids, kâdâ Baznîca lietoja ðo no Kunga saòemto varu, ir daudz mainîjies. Pirmajos gadsimtos kristieðiem, kas pçc savas Kristîbas bija izdarîjuði seviðíi smagus grçkus (piemçram, elkdievîbu, slepkavîbu vai laulîbas pârkâpðanu), izlîgðana tika apvienota ar ïoti stingru gandarîðanas kârtîbu, pçc kuras grçciniekiem bija publiski jâgandara par saviem grçkiem, bieþi vien - ilgus gadus, iekams tie saòçma izlîgðanas dâvanu. Ðajâ "gandarîtâju biedrîbâ" (kas attiecâs tikai uz daþiem îpaði smagiem grçkiem) cilvçkus iekïâva ïoti reti un daþos reìionos - tikai reizi mûþâ. 7. gadsimtâ îru misionâri, Austrumu mûku tradîcijas iedvesmoti, atnesa uz Eiropas kontinentu "privâtâs" gandarîðanas praksi, kas neprasa publisku un ilgstoðu gandarîðanu pirms izlîgðanas ar Baznîcu. No tâ laika sakraments norisinâs lielâkâ slepenîbâ, starp gandarîtâju un priesteri. Ðî jaunâ prakse ïâva atkârtoti saòemt ðo sakramentu un tâ pavçra ceïu regulârai un bieþai ðî sakramenta pieòemðanai. Tâ ïâva vienâ un tai paðâ sakramentâlajâ svinçðanâ iekïaut gan smagu grçku, gan ikdieniðíu grçku piedoðanu. Tâ lielos vilcienos ir gandarîðanas forma, kâdâ Baznîca ðo sakramentu izpilda lîdz mûsu dienâm.

1448

Neraugoties uz izmaiòâm, kâdas ðî sakramenta kârtîba un svinçðana piedzîvojusi gadsimtu gaitâ, tajâ var saskatît vienu un to paðu pamatstruktûru. Tâ ietver divus vienlîdz bûtiskus elementus: no vienas puses - cilvçka rîcîbu, kurð, Svçtâ Gara vadîts, atgrieþas, proti: noþçlu, grçku izsûdzçðanu un gandarîðanu; no otras puses - Dieva darbu ar Baznîcas starpniecîbu. Baznîca, kas ar bîskapa un viòa priesteru starpniecîbu Jçzus Kristus vârdâ piedod grçkus un nosaka gandarîðanas veidu, arî lûdzas par grçcinieku un gandara kopâ ar viòu. Tâ grçcinieks tiek dziedinâts un atkal pieòemts Baznîcas kopîbâ.

1449
1481
234

Absolûcijas formula, kâda tiek lietota latîòu Baznîcâ, izsaka ðî sakramenta bûtiskos elementus: þçlsirdîbas Tçvs ir katras piedoðanas avots; Viòð veic grçcinieku izlîdzinâðanu caur sava Dçla Lieldienu noslçpumu un Svçtâ Gara dâvanu, ar Baznîcas lûgðanas un kalpojuma starpniecîbu:


"Dievs, þçlsirdîbas Tçvs, kas ar sava viendzimuðâ Dçla nâvi un augðâmcelðanos dâvâja pasaulei izlîgðanu un grçku atlaiðanai nosûtîja Svçto Garu, lai tev dâvâ caur Baznîcas priesteri piedoðanu un mieru. Un es tevi atbrîvoju no taviem grçkiem Dieva Tçva un Dçla, un Svçtâ Gara vârdâ." [41]


VII. Gandarîtâja darbîbas

1450

"Gandarîðana uzliek grçciniekam par pienâkumu labprâtîgi pieòemt visu sekojoðo: sirdî - noþçlu, uz lûpâm - atzîðanos, rîcîbâ - pilnîgu pazemîbu vai auglîgu gandarîðanu." [42]


Noþçla
1451
431

Gandarîtâja pirmâ darbîba ir noþçla. Tâ ir "dvçseles sâpes un riebums pret izdarîto grçku, apòemoties turpmâk vairs negrçkot". [43]

1452
1822

Kad noþçla nâk no mîlestîbas uz Dievu, kuru mîlam pâri visam, tad to sauc par "pilnîgu noþçlu" (noþçlu aiz mîlestîbas). Tâda noþçla dara tîru no ikdieniðíâm vainâm; tâ nes arî nâvîgo grçku piedoðanu, ja to pavada stingra apòemðanâs iet pie sakramentâlâs grçksûdzes, cik âtri vien iespçjams. [44]

1453

Noþçla, kuru sauc par "nepilnîgu" (lat. attritio ) arî ir Dieva dâvana, Svçtâ Gara ierosme. Tâ dzimst no apziòas par to, cik pretîgs ir grçks, vai arî to rada bailes no mûþîgâs pazudinâðanas un citiem sodiem, kuri draud grçciniekam (noþçla aiz bailçm). Ðâda apziòas atmoda var iesâkt iekðçjo pârveidoðanos, kuru pabeigs þçlastîbas darbîba, saòemot sakramentâlo piedoðanu. Tomçr pati par sevi nepilnîgâ noþçla nevar iegût smago grçku piedoðanu, bet tâ sagatavo piedoðanas saòemðanai Gandarîðanas sakramentâ. [45]

1454

Ðî sakramenta saòemðanai pienâkas sagatavoties ar sirdsapziòas izmeklçðanu Dieva Vârda gaismâ. Ðim nolûkam vispiemçrotâkie teksti ir jâmeklç dekalogâ, kâ arî evaòìçliju un apustuïu vçstuïu morâliskajâ katehçzç: Kalna sprediíî un apustuïu mâcîbâs. [46]


Grçku izsûdzçðana
1455
1424
1734

Grçku izsûdzçðana (sevis apsûdzçðana), pat raugoties tikai no cilvçciskâ redzes viedokïa, mûs atbrîvo un dara vieglâku mûsu izlîgðanu ar citiem. Atzîstoties grçkos, cilvçks raugâs acîs patiesîbai par izdarîtajiem grçkiem; viòð uzòemas par to atbildîbu un tâdçjâdi atkal atver sevi Dievam un kopîbai Baznîcâ, lai pavçrtu ceïu jaunai nâkotnei.

1456
1855

Atzîðanâs priesterim ir bûtiska Gandarîðanas sakramenta daïa: "Gandarîtâjiem jâatzîstas visos nâvîgajos grçkos, kurus viòi apzinâs pçc cîtîgas sirdsapziòas izmeklçðanas, pat ja tie ir ïoti slepeni un cilvçks ir grçkojis tikai pret abiem pçdçjiem no desmit bauðïiem [47], jo daþkârt ðie grçki dziïâk ievaino dvçseli un ir bîstamâki, nekâ tie, kas izdarîti, visiem zinot" [48] :

1505

"Kad Kristum ticîgie cenðas izsûdzçt visus grçkus, kas nâk atmiòâ, nav jâðaubâs, ka viòi tos visus uztic þçlsirdîgâ Dieva piedoðanai. Tie, kas rîkojas citâdâk un apzinîgi slçpj kâdus grçkus, neuztic dieviðíajai labestîbai to, ko tâ ar priesteru starpniecîbu varçtu piedot. 'Ja jau slimnieks sarkst par to, ka viòam jâatklâj savas brûces ârstam, tad medicîna nespçj ârstçt to, par ko nezina.'" [49]

1457
2042
1385

Saskaòâ ar Baznîcas bausli, "ikvienam ticîgajam, kas sasniedzis 'prâta gadus', ir pienâkums vismaz reizi gadâ atzîties visos savos smagajos grçkos". [50] Tas, kam uz sirdsapziòas ir nâvîgs grçks, nedrîkst saòemt svçto Komûniju, kaut arî viòð pârdzîvotu lielu noþçlu, pirms sakramentâlâs grçku piedoðanas [51], izòemot gadîjumu, ja viòam ir kâds nopietns iemesls, kâdçï jâsaòem Komûnija un viòam nav iespçjams izsûdzçt grçkus. [52] Bçrniem ir jâiet pie Gandarîðanas sakramenta pirms pirmâs svçtâs Komûnijas. [53]

1458
1783

Kaut arî atzîðanâs ikdieniðíos pârkâpumos (grçkos) nav pilnîgi nepiecieðama, tomçr Baznîca to dedzîgi iesaka. [54] Patieðâm, regulâra atzîðanâs ikdieniðíos grçkos palîdz mums audzinât savu sirdsapziòu, cînîties pret savâm sliktajâm nosliecçm, ïaut Kristum mûs dziedinât, iet uz priekðu Gara dzîvç. Bieþi saòemot ðajâ sakramentâ Tçva þçlsirdîbas dâvanu, mçs paði cenðamies bût þçlsirdîgi kâ Viòð. [55]

2468

"Tas, kurð atzîstas savos grçkos, jau darbojas kopâ ar Dievu. Dievs apsûdz tevi tavos grçkos; ja arî tu apsûdzi sevi, tad tu pievienojies Dievam. Cilvçks un grçcinieks pârstâv, tâ sakot, divas daþâdas realitâtes. Kad runa ir par 'cilvçku', tad to ir veidojis Dievs; kad runâ par 'grçcinieku' - cilvçks pats to ir veidojis. Iznîcini to, ko pats esi veidojis, lai Dievs varçtu glâbt to, ko Viòð veidojis. Kad tu sâc ienîst to, ko esi darîjis, tad sâkas tavi labie darbi, jo tu apsûdzi savus ïaunos darbus. Labo darbu sâkums ir atzîðanâs ïaunajos darbos. Tu dari patiesîbu un nâc pie Gaismas." [56]


Gandarîðana
1459
2412
2487
1473

Daudzi grçki rada zaudçjumu tuvâkajam. Jâdara viss iespçjamais, lai to labotu (piemçram, atdot nozagtâs lietas, atjaunot labo slavu tam, kurð ticis apmelots, izlîdzinât aizvainojumus). To prasa taisnîba pati par sevi. Taèu grçks pie tam ievaino un novâjina paðu grçcinieku, tâpat kâ viòa attiecîbas ar Dievu un tuvâko. Piedoðana atbrîvo no grçka, bet neatbrîvo no visâm grçka izraisîtajâm ïaunajâm sekâm. [57] Atbrîvotam no grçka, grçciniekam vçl nepiecieðams atgût pilnîgu garîgo veselîbu. Viòam tâtad jâdara vçl kas vairâk, lai izlabotu savus grçkus: "jâgandara" pienâcîgâ veidâ vai "jâizcieð" par saviem grçkiem. Ðo gandarîðanu sauc arî par "uzlikto gandarîjumu".

1460
2447
618

Uzliekot gandarîjumu, biktstçvam jâòem vçrâ gandarîtâja personiskais stâvoklis, kâ arî jâmeklç viòa garîgais labums. Tam, cik vien iespçjams, jâatbilst izdarîtâ grçka smagumam un dabai. Tâ var bût lûgðana, kâda upurdâvana, þçlsirdîbas darbi, kalpoðana tuvâkajam, labprâtîga atsacîðanâs no kaut kâ, kaut kâ uzupurçðana, bet îpaði - pacietîga krusta, kas mums jânes, pieòemðana. Tâdi gandarîðanas darbi palîdz mums kïût lîdzîgiem Kristum, kurð vienîgais izpirka mûsu grçkus [58] reiz un uz visiem laikiem. Tie palîdz mums kïût par augðâmceltâ Kristus lîdzmantiniekiem, jo "mçs [Viòam] lîdzi cieðam" ( Rom 4, 17) [59] :

2011

"Bet gandarîðana par mûsu grçkiem ir iespçjama tikai caur Jçzu Kristu: mçs paði ar saviem spçkiem vien neko nespçjam, bet ar 'Viòa palîdzîbu, kurð mûs stiprina, varam visu' [60]. Tâdçjâdi cilvçkam nav nekâ, ar ko viòð varçtu lielîties; bet visa mûsu slava ir Kristû, [..], kurâ mçs gandarâm, 'nesot grçku noþçloðanas cienîgus augïus' [61], kas Viòâ smeï spçkus, caur Viòu tiek dâvâti Tçvam un kurus, pateicoties Viòam, Tçvs pieòem." [62]


VIII. Ðî sakramenta kalpotâjs

1461
981

Tâ kâ izlîgðanas kalpojumu Kristus ir uzticçjis saviem apustuïiem [63], tad bîskapi, viòu pçcteèi, un priesteri, bîskapu lîdzstrâdnieki, turpina veikt ðo kalpojumu. Patieðâm, bîskapi un priesteri Ordinâcijas sakramentâ ir saòçmuði varu piedot visus grçkus "Tçva un Dçla, un Svçtâ Gara vârdâ".

1462
886
1567

Grçku piedoðana samierina gan ar Dievu, gan arî ar Baznîcu. Tâtad bîskaps, redzamâs vietçjâs Baznîcas galva, kopð seniem laikiem taisnîgi un pamatoti tiek uzskatîts par to, kam samierinâðanas vara un kalpojums piemît vispirmâm kârtâm: viòð ir tas, kurð nosaka gandarîðanas kârtîbu. [64] Priesteri, viòa lîdzstrâdnieki, îsteno ðo varu tâdâ mçrâ, kâdâ viòi to ir saòçmuði vai nu no sava bîskapa (vai arî kâda reliìiskâ ordeòa priekðnieka), vai nu no Romas pâvesta saskaòâ ar Baznîcas tiesîbâm. [65]

1463
982

Daþi îpaði smagi grçki tiek sodîti ar ekskomunikâciju (izslçgðanu no Baznîcas kopîbas), vissmagâko Baznîcas sodu, kas neatïauj saòemt sakramentus un pildît daþus Baznîcas pienâkumus [66], tâ ka tos piedot, saskaòâ ar Baznîcas tiesîbâm, var tikai pâvests, vietçjais bîskaps vai priesteri, kuri saòçmuði no viòiem ðâdu autoritâti. [67] Ja draud nâve, jebkurð priesteris, pat tâds, kuram nav varas uzklausît grçksûdzi, var piedot ikvienu grçku un atcelt ikvienu ekskomunikâciju. [68]

1464

Priesteriem jâmudina ticîgie iet pie Gandarîðanas sakramenta un jâbût gataviem svinçt ðo sakramentu ik reizes, kad kristieði to pamatoti lûdz. [69]

1465
983

Svinçdams Gandarîðanas sakramentu, priesteris izpilda Labâ Gana kalpojumu, kurð cenðas atrast pazuduðo avi; viòð dara to, ko darîjis labais samârietis, pârsiedams brûces; viòð ir kâ tçvs, kurð gaida savu pazuduðo dçlu un uzòem viòu, kad atgrieþas; kâ taisnîgais tiesnesis, kurð sprieþ taisnu tiesu, nevçrtçdams cilvçku pçc viòa personiskâ stâvokïa, un kura spriedums vienlaikus ir gan taisnîgs, gan þçlsirdîgs. Îsi sakot - priesteris ir grçciniekiem dâvâtâs Dieva þçlsirdîgâs mîlestîbas zîme un rîks.

1466
1551
2690

Biktstçvs nav kungs, bet gan Dieva dotâs piedoðanas kalps. Ðî sakramenta kalpotâjam savos nodomos un mîlestîbâ ir jâbût vienotam ar Kristu. [70] Viòam jâbût apveltîtam ar dzîves pieredzi un patiesâm zinâðanâm par kristîgu rîcîbu, viòam ar cieòu un smalkjûtîbu jâizturas pret paklupuðo; viòam jâmîl patiesîba, jâbût uzticîgam Baznîcas maìistçrijam un pacietîgi jâvada gandarîtâjs uz dziedinâðanu un pilnîgu briedumu. Viòam jâlûdzas un jâgandara par ðo cilvçku, uzticot to Dieva þçlsirdîbai.

1467
2490

Òemot vçrâ to, cik liels un delikâts ir ðis kalpojums, kâ arî cieòu pret cilvçkiem, ko tas prasa, Baznîca pasludina, ka ikvienam priesterim, kas uzklausa grçksûdzi, ir obligâts pienâkums turçt pilnîgâ slepenîbâ visu, kas attiecas uz grçkiem, kurus gandarîtâji tiem izsûdzçjuði; pretçjâ gadîjumâ draud ïoti smags sods. [71] Viòi nedrîkst arî izmantot ziòas, ko tie ieguvuði par gandarîtâju dzîvi. Ðo noslçpumu, kam nav izòçmumu, sauc par "sakramentâlo zîmogu", jo tas, ko gandarîtâjs priesterim izpaudis, paliek sakramenta "apzîmogots".


IX. Ðî sakramenta iedarbîgums

1468
2305

"Gandarîðanas sakramenta iedarbîgums slçpjas tajâ, ka mûsos tiek atjaunota Dieva þçlastîba un mçs atkal esam vienoti ar Viòu vispilnîgâkajâ draudzîbâ." [72] Ðî sakramenta mçríis un rezultâts tâtad ir izlîgðana ar Dievu. Tajos, kuri pieòem Gandarîðanas sakramentu ar noþçlas pilnu sirdi un patiesu dievbijîbu, "iestâjas sirdsapziòas miers, kuru pavada dziïð garîgs prieks". [73] Patieðâm, Izlîgðanas ar Dievu sakraments nes patiesu "garîgo augðâmcelðanos", tas atjauno Dieva bçrnu cieòu, un tie atgûst labumus, no kuriem visvçrtîgâkais ir draudzîba ar Dievu. [74]

1469
953
949

Ðis sakraments izlîdzina mûs ar Baznîcu. Grçks aizskar vai sagrauj brâïu vienotîbu. Gandarîðanas sakraments to izlabo vai atjauno. Ðajâ nozîmç tas ne tikai dziedina cilvçku, kurð tiek atgriezts Baznîcas kopîbâ, - ðim sakramentam ir arî dzîvinoðas sekas attiecîbâ uz Baznîcas dzîvi, kas cietusi viòas locekïa grçka dçï. [75] Grçcinieku, kas tiek atjaunots vai nostiprinâts svçto sadraudzîbâ, stiprina garîgo labumu apmaiòa starp visiem dzîvajiem Kristus Miesas locekïiem - vai tie vçl svçtceïotu virs zemes, vai arî jau atrastos debesu tçvijâ. [76]


"Jâatceras, ka izlîgðana ar Dievu rada, tâ sacît, citas izlîgðanas, kas aizver citas grçka radîtâs plaisas: gandarîtâjs, kas saòçmis piedoðanu, izlîgst pats ar sevi savas bûtnes dziïumos, kur viòð atgûst savu iekðçjo patiesîbu; viòð izlîgst ar saviem brâïiem, kurus viòð ir tâ vai citâdi aizvainojis un ievainojis; viòð izlîgst ar Baznîcu; viòð izlîgst ar visu radîbu kâ tâdu." [77]

1470
678,1039

Grçcinieks ðajâ sakramentâ, atdodams sevi Dieva þçlsirdîgajai tiesai, savâ ziòâ jau iepriekð piedalâs tiesâ, kuras spriedumam viòam bûs jâpakïaujas, noslçdzot ðîs zemes dzîvi. Jo tieði tagad, ðajâ dzîvç, mums tiek piedâvâta izvçle starp dzîvîbu un nâvi, un tikai pa atgrieðanâs ceïu mçs varam ieiet Dieva valstîbâ, no kuras izslçdz smagais grçks. [78] Gandarîðanâ un ticîbâ atgrieþoties pie Kristus, grçcinieks no nâves pâriet dzîvîbâ un "nenonâk tiesâ" ( 5, 24).


X. Atlaidas

1471

Atlaidu doktrîna un prakse Baznîcâ ir cieði saistîta ar Gandarîðanas sakramenta iedarbîgumu.


Kas ir atlaidas?

"Atlaida ir laicîgâ soda atlaiðana Dieva priekðâ par grçkiem, kuru vaina ir jau izdzçsta. Noteiktos apstâkïos to saòem kristietis, kurð ir attiecîgi noskaòots, pateicoties Baznîcas darbîbai, kura kâ pestîðanas augïu dalîtâja ar savu varu pieðíir un piemçro gandarîðanas augïus no Kristus un svçto, kuri par mums gandarîjuði, nopelnu krâtuves." [79]


"Atlaida ir daïçja vai pilnîga atkarîbâ no tâ, vai tâ daïçji vai pilnîgi atbrîvo no laicîgâ soda, kas pienâkas par grçkiem." [80] "Jebkurð ticîgais var iegût atlaidas [..] sev paðam vai arî piemçrot tâs miruðajiem." [81]


Grçka sodi
1472
1861
1031

Lai saprastu ðo doktrînu un ðo Baznîcas praksi, nepiecieðams saskatît, ka grçkam ir dubultas sekas. Smags grçks pârrauj mûsu vienotîbu ar Dievu, un lîdz ar to mçs nespçjam sasniegt mûþîgo dzîvi, kuras zaudçðana ir "mûþîgais sods" par grçku. No otras puses, jebkurð grçks, pat ikdieniðís, izraisa nekârtîgu piesaistîðanos radîbâm, un no ðîs piesaistîðanâs nepiecieðams ðíîstîties vai nu ðajâ dzîvç, vai nu pçc nâves, atrodoties stâvoklî, kuru sauc par ðíîstîtavu. Ðî ðíîstîðana atbrîvo no "laicîgâ soda" par grçku. Ðos abus soda veidus nedrîkst uzskatît par kâdu atriebîbu, ar kuru Dievs atmaksâtu cilvçkam, bet gan kâ no paðas grçka dabas izrietoðas sekas. Atgrieðanâs, kas ir dedzîgas mîlestîbas rezultâts, var aizvest lîdz pilnîgai grçcinieka ðíîstîðanai, tâ ka viòam vairs nav jâcieð nekâds sods. [82]

1473
2447

Grçka piedoðanas un vienotîbas ar Dievu atjaunoðanas rezultâtâ tiek atlaists mûþîgais sods par grçku. Taèu laicîgais sods par grçku paliek spçkâ. Kristietim, pacietîgi panesot visdaþâdâkâs cieðanas un pârbaudîjumus un, pienâkot pçdçjai stundai, dvçselei rimti uzlûkojot nâvi, ir jâcenðas pieòemt ðo laicîgo sodu par grçku kâ þçlastîbu; ar þçlsirdîbas un mîlestîbas darbiem, kâ arî ar lûgðanâm un daþâdiem gandarîðanas darbiem viòam jâcenðas pilnîgi atmest "veco cilvçku" un ietçrpties "jaunajâ cilvçkâ". [83]


Svçto komûnijâ-sadraudzîbâ
1474
946,959
795

Kristietis, kas cenðas ðíîstîties no sava grçka un sevi svçtdarît ar Dieva þçlastîbas palîdzîbu, nepaliek viens. "Katra Dieva bçrna dzîve Kristû un ar Kristu apbrînojamâ veidâ ir saistîta ar visu kristîgo brâïu dzîvi Kristus Mistiskâs Miesas pârdabiskajâ vienîbâ kâ vienâ mistiskâ personâ." [84]

1475

Svçto komûnijâ-sadraudzîbâ "starp ticîgajiem - gan tiem, kam jau pieder debesu tçvija, gan tiem, kas tiek attîrîti ðíîstîtavâ, gan tiem, kas vçl atrodas svçtceïojumâ virs zemes, pastâv nepârtraukta mîlestîbas saikne un bagâtîga apmaiòa ar visiem labumiem." [85] Ðajâ apbrînojamajâ apmaiòâ viena locekïa svçtums pârçjiem nâk par labu, ietekmçjot daudz vairâk, nekâ viena locekïa grçka citiem nodarîtais kaitçjums. Tâdçjâdi palîdzîbas meklçðana svçto komûnijâ-sadraudzîbâ ïauj gandarîtâjam âtrâk un iedarbîgâk ðíîstîties no soda par grçkiem.

1476
617

Ðos svçto sadraudzîbas garîgos labumus mçs saucam arî par Baznîcas dârgumiem, "kas nav kâdu uzkrâtu labumu kopums, kâ tas notiek ar gadsimtu gaitâ uzkrâtajâm materiâlajâm bagâtîbâm, bet kam piemît bezgalîga un neizsmeïama vçrtîba, ar kâdu Dieva priekðâ tiek vçrtçti Kristus, mûsu Kunga, gandarîðana un nopelni, kas upurçti, lai visa cilvçce tiktu atbrîvota no grçka un nonâktu pilnîgâ vienotîbâ ar Tçvu. Tieði Kristû, mûsu Pestîtâjâ, pârpilnîbâ rodami Viòa nestâs pestîðanas gandarîjuma augïi un nopelni". [86]

1477
969

"Bez tam pie ðiem dârgumiem pieder arî patiesi milzîgâ, neizmçrojamâ un vienmçr jaunâ vçrtîba, kâda Dieva priekðâ ir Vissvçtâkâs Jaunavas Marijas un visu svçto lûgðanâm un labajiem darbiem. Iedami Kristus pçdas, viòi ar Kristus þçlastîbu sevi svçtdarîja un veica darbu, kas Tçvam labpatîk, tâ ka, darbodamies paði savas pestîðanas labâ, viòi ir lîdzdarbojuðies arî savu brâïu pestîðanâ Mistiskâs Miesas vienîbâ." [87]


Dieva Atlaida - iegûstama no Dieva caur Baznîcu
1478
981

Dieva atlaidu pieðíir Baznîca, kas saskaòâ ar varu saistît un atraisît, kuru tai dâvâjis Jçzus Kristus, iestâjas kâda kristieða labâ un atver viòam Kristus un svçto nopelnu bagâtîbu krâtuvi, lai ticîgais no þçlsirdîbas Tçva saòemtu laicîgâ soda, kâds tam pienâkas par viòa grçkiem, atlaiðanu. Tâdçjâdi Baznîca vçlas ne tikai palîdzçt ðim kristietim, bet arî rosinât viòu veikt dievbijîbas, gandarîðanas un mîlestîbas darbus. [88]

1479
1032

Tâ kâ svçto komûnijas-sadraudzîbas locekïi ir arî miruðie ticîgie, kas tiek ðíîstîti, tad mçs spçjam tiem palîdzçt, izpelnot viòiem atlaidas, - tâ, lai viòi tiktu atbrîvoti no laicîgâ soda, kas tiem pienâkas par viòu grçkiem.


XI. Gandarîðanas sakramenta svinçðana

1480

Gandarîðanas sakraments, tâpat kâ visi citi sakramenti, ir liturìiska darbîba. Tâ svinçðanas sastâvdaïas parasti ir sekojoðas: priestera sveiciens un svçtîba, Dieva Vârda lasîðana, lai apgaismotu sirdsapziòu un modinâtu noþçlu; pamudinâjums atgriezties; grçku izsûdzçðana, tos atklâjot priesterim; gandarîjuma uzlikðana un pieòemðana; grçku atlaiðana; pateicîbas lûgðana un gandarîtâja atlaiðana ar priestera svçtîbu.

1481
1449

Bizantijas liturìijâ pastâv vairâkas grçku atlaiðanas formulas, kam ir aizlûguma raksturs un kas brîniðíîgi izsaka piedoðanas noslçpumu: "Dievs, kas ar pravieða Nâtana starpniecîbu piedeva Dâvidam, kad viòð bija izsûdzçjis savus grçkus, un Pçterim, kad viòð rûgti raudâja, un netiklei, kad tâ savâs asarâs mazgâja Viòa kâjas, un muitniekam, un pazuduðajam dçlam, lai Tas pats Dievs piedod jums caur mani, grçcinieku, ðajâ un nâkamajâ dzîvç un lai Viòð nesoda jûs, kad jûs stâsieties Viòa briesmîgâs tiesas priekðâ, - Viòð, kas ir svçtîts mûþîgi mûþos. Amen." [89]

1482
1140

Gandarîðanas sakraments var norisinâties arî kopîgu svinîbu ietvaros, kur gandarîtâji kopîgi sagatavojas grçku sûdzçðanai un kopîgi pateicas par saòemto piedoðanu. Ðî personiskâ grçksûdze un individuâlâ piedoðanas pieðíirðana tiek iekïautas Dieva Vârda liturìijâ ar lasîjumiem un sprediíi, kopîgu sirdsapziòas izmeklçðanu, kopîgu lûgumu pçc grçku piedoðanas, kopîgu lûgðanu Tçvs mûsu un kopîgâm pateicîbas lûgðanâm. Ðî kopîgâ svinçðana skaidrâk izsaka gandarîðanas ekleziâlo raksturu. Gandarîðanas sakraments, lai arî kâds bûtu tâ svinçðanas veids, pçc savas dabas vienmçr ir liturìiska, tâtad ekleziâla un publiska darbîba. [90]

1483
1401

Galçjas nepiecieðamîbas gadîjumos var kopîgi svinçt izlîgðanu ar vispârçju grçksûdzi un vispârçju grçku piedoðanu. Tâda galçja nepiecieðamîba var rasties, kad sagaidâmas tûlîtçjas nâves briesmas un priesterim vai priesteriem nav pietiekami daudz laika, lai uzklausîtu katra gandarîtâja grçksûdzi. Galçja nepiecieðamîba var bût arî tad, kad, òemot vçrâ gandarîtâju skaitu, nepietiek priesteru, lai varçtu pienâcîgi un, veltot nepiecieðamo laika daudzumu, uzklausît katru atseviðío grçksûdzi, tâ ka gandarîtâji ne savas vainas dçï bûtu spiesti ilgi palikt bez sakramentâlâs þçlastîbas un svçtâs Komûnijas. Tâdâ gadîjumâ ticîgajiem, lai grçku piedoðana tiem bûtu spçkâ esoða, ir jâbût nodomam izsûdzçt savus smagos grçkus pie pirmâs izdevîbas. [91] Spriest par to, vai pastâv vajadzîgie priekðnoteikumi vispârçjai grçku piedoðanai, nâkas diecçzes bîskapam. [92] Liels ticîgo pieplûdums lielos svçtkos vai svçtceïojumos nav iemesls ðâdai galçjai nepiecieðamîbai. [93]

1484
878

"Pilnîga individuâla grçksûdze, kurai seko absolûcija jeb grçku piedoðana, parasti ir vienîgais veids, kâ ticîgie tiek samierinâti ar Dievu un Baznîcu, izòemot gadîjumus, kad no ðâdas grçksûdzes viòus atbrîvo fiziska vai morâla neiespçjamîba." [94] Tas nav bez nopietna iemesla. Kristus darbojas katrâ no saviem sakramentiem. Viòð personiski pievçrðas katram grçciniekam: "Dçls, tavi grçki tev tiek piedoti!" ( Mk 2, 5); Viòð ir dziedinâtâjs, kas noliecas pâr katru slimo, kam Viòð ir nepiecieðams [95], lai tiktu dziedinâts; Viòð tos paceï un ieved brâïu kopîbâ. Tâdçï personiskâ grçksûdze ir visnozîmîgâkais veids, kâdâ panâkam izlîgðanu ar Dievu un ar Baznîcu.


Kopsavilkums

1485

Lieldienu vakarâ Kungs Jçzus parâdîjâs saviem apustuïiem un teica viòiem: "Saòemiet Svçto Garu! Kam jûs grçkus piedosiet, tiem tie ir piedoti; kam aizturçsiet, tiem tie ir aizturçti." ( 20, 22-23)

1486

Grçki, kas izdarîti pçc Kristîbas, tiek piedoti ar îpaðu sakramentu, ko sauc par atgrieðanâs, grçksûdzes, Gandarîðanas jeb Izlîgðanas sakramentu.

1487

Tas, kurð grçko, aizskar Dieva godu un Viòa mîlestîbu, pats savu cilvçcisko cieòu, kas viòam piemît kâ cilvçkam, kas aicinâts bût par Dieva bçrnu, un Baznîcas, kuru kâ dzîvam akmenim jâveido ikvienam kristietim, garîgo labklâjîbu.

1488

Ticîbas acîm raugoties, neviens ïaunums nav smagâks par grçku un nav nekâ ïaunâka par grçka sekâm gan grçciniekiem paðiem, gan Baznîcai un visai pasaulei.

1489

Atgrieðanâs vienotîbâ ar Dievu pçc tam, kad grçka dçï tâ bijusi zaudçta, sâkas ar Dieva, kas ir pilns þçlsirdîbas un norûpçjies par cilvçka pestîðanu, þçlastîbas pieòemðanu. Ðî vçrtîgâ dâvana ir jâlûdz gan sev, gan citiem.

1490

Ðî virzîba atpakaï pie Dieva, kuru sauc par atgrieðanos un noþçlu, sevî ietver sâpes par izdarîtajiem grçkiem un novçrðanos no tiem, kâ arî stingru apòemðanos turpmâk vairs negrçkot. Tâtad atgrieðanâs skar gan pagâtni, gan nâkotni; to uztur cerîba uz Dieva þçlsirdîbu.

1491

Gandarîðanas sakraments sastâv no trim darbîbâm, kuras veic gandarîtâjs, un no priestera pieðíirtâs grçku piedoðanas (absolûcijas). Gandarîtâjs veic sekojoðas darbîbas: noþçlo grçkus, tos izsûdz jeb atklâj priesterim, kâ arî apòemas gandarît un izpildît gandarîjuma darbus.

1492

Noþçlu jâiedvesmo motîviem, kas sakòojas ticîbâ. Ja noþçlu izraisîjusi pârdabiskâ mîlestîba pret Dievu, tad to sauc par "pilnîgu"; ja tâ balstîjusies uz citâdiem iemesliem, to sauc par "nepilnîgu".

1493

Tam, kas vçlas izlîgt ar Dievu un Baznîcu, jâizsûdz priesterim visi smagie grçki, kuri vçl nav izsûdzçti un kurus tas atceras pçc rûpîgas sirdsapziòas izmeklçðanas. Ikdieniðíu vainu izsûdzçðanu, kaut arî tâ nav nepiecieðama, Baznîca dedzîgi iesaka.

1494

Biktstçvs (priesteris, kas uzklausa grçksûdzi) iesaka gandarîtâjam veikt daþus darbus kâ "gandarîjumu", lai labotu grçka izraisîto nodarîjumu un lai tiktu atjaunoti ieradumi, kas atbilst Kristus mâceklim.

1495

Vienîgi priesteris, kas grçku piedoðanas varu saòçmis no Baznîcas autoritâtes, var Kristus vârdâ piedot grçkus.

1496

Gandarîðanas sakramenta garîgâs sekas ir:


- izlîgðana ar Dievu, kâ rezultâtâ gandarîtâjs atgûst þçlastîbu;


- izlîgðana ar Baznîcu;


- mûþîgâ soda, kas pienâkas par nâvîgajiem grçkiem, atlaiðana;


- atbrîvoðana, vismaz daïçja, no laicîgâ soda par grçkiem, kas ir grçku sekas;


- sirdsapziòas miers un garîgais iepriecinâjums;


- pieaug garîgie spçki kristîgajai cîòai.

1497

Individuâla un pilnîga smago grçku izsûdzçðana, kam seko grçku piedoðana (absolûcija), ir vienîgais parastais lîdzeklis, lai izlîgtu ar Dievu un Baznîcu.

1498

Ar atlaidâm ticîgie var iegût paði sev un dvçselçm ðíîstîtavâ laicîgâ soda - grçku seku - atlaiðanu.


5. artikuls. Slimnieku svaidîðana

1499

"Ar slimnieku svçto svaidîðanu un priesteru lûgðanâm visa Baznîca uztic slimniekus Kungam, kas ir cietis un ticis pagodinâts, lai Viòð atvieglinâtu slimo cieðanas un tos glâbtu; vçl vairâk, Baznîca viòus mudina, lai tie, aiz brîvas gribas pievienojoties Kristus cieðanâm un nâvei, sniegtu savu ieguldîjumu Dieva tautas labâ." [96]


I. Ðî sakramenta pamati pestîðanas plânâ


Slimîba cilvçka dzîvç
1500
1006

Slimîba un cieðanas vienmçr ir bijuðas viena no vissmagâkajâm cilvçka dzîves problçmâm. Bûdams slims, cilvçks piedzîvo savu nespçku, savu ierobeþotîbu un to, ka viòð nav bezgalîga bûtne. Katra slimîba var mums likt uzlûkot nâvi.

1501

Slimîba var novest pie mokoðâm bailçm, pie noslçgðanâs sevî un daþreiz pat lîdz bezcerîbai un kurnçðanai pret Dievu. Tâ var novest cilvçku arî lîdz lielâkam personîbas briedumam, palîdzçt viòam atðíirt dzîvç bûtisko no nebûtiskâ, lai viòð spçtu pievçrsties bûtiskajam. ïoti bieþi slimîba izraisa Dieva meklçjumus, atgrieðanos pie Viòa.


Slimnieks Dieva priekðâ
1502
164
376

Vecâs Derîbas cilvçks slimîbu pârdzîvo Dieva priekðâ. Dieva priekðâ viòð izlej þçlabas par slimîbu [97], kas uzbrukusi, un lûdz atveseïoðanos Viòam, dzîvîbas un nâves Kungam [98]. Slimîba kïûst par atgrieðanâs ceïu [99], un Dieva sniegtâ piedoðana iesâk dziedinâðanu [100]. Izraçlis piedzîvo, ka slimîba ir cieði saistîta ar grçku un ïaunumu un ka uzticîba Dievam, saskaòâ ar Viòa likumu, liek atgriezties dzîvîbai: "Jo, es, Kungs, esmu tavs dziedinâtâjs." ( Izc 15, 26) Pravietis redz, ka cieðanas var arî kïût par gandarîjumu citu cilvçku grçku piedoðanai. [101] Visbeidzot, Isajs sludina, ka Dievs liks pienâkt tâdiem laikiem Sionâ, kad Viòð piedos ikvienu vainu un izdziedinâs katru slimîbu. [102]


Kristus-Dziedinâtâjs
1503
549
1421
2288

Kristus lîdzcietîba pret slimniekiem un daudzâs visdaþâdâko slimîbu dziedinâðanas, kuras Viòð veica [103], ir skaidri saskatâma zîme tam, ka Dievs ir apmeklçjis savu tautu [104] un ka Dieva valstîba ir tuvu klât. Jçzum bija ne tikai dziedinâðanas, bet arî grçku atlaiðanas vara [105] : Viòð ir nâcis izdziedinât cilvçku visu - miesu un dvçseli; Viòð ir Dziedinâtâjs, kurð nepiecieðams slimajiem. [106] Viòa lîdzcietîba pret visiem, kas cieð, iet tik tâlu, ka Viòð sevi pielîdzina viòiem: "Es biju slims, un jûs mani apmeklçjât." ( Mt 25, 36) Viòa îpaðâ mîlestîba uz slimajiem gadsimtu gaitâ nav mitçjusies mudinât kristieðus îpaðu uzmanîbu veltît visiem tiem, kas cieð savâ miesâ vai dvçselç. No ðîs mîlestîbas cçluðâs nenogurdinâmâs pûles atvieglinât viòu likteni.

1504
695
1116

Bieþi Jçzus prasa no slimniekiem, lai viòi ticçtu. [107] Lai izdziedinâtu, Viòð lieto zîmes: siekalas un roku uzlikðanu [108], dubïus un mazgâðanu [109]. Slimnieki cenðas Viòam pieskarties [110], "jo no Viòa izgâja spçks un visus izdziedinâja" ( Lk 6, 19). Tâdçjâdi sakramentos Kristus turpina mums "pieskarties", lai mûs dziedinâtu.

1505
440
307

Redzot tik daudz cieðanu, Kristus ir aizkustinâts un ïauj slimniekiem ne tikai sev pieskarties, bet viòu postu dara par savçjo: "Viòð òçma uz sevis mûsu vâjumus un nesa mûsu kaites." ( Mt 8, 17) [111] Ne visus slimniekus Viòð dziedinâja. Viòa sniegtâs dziedinâðanas bija zîme Dieva valstîbas atnâkðanai. Tâs vçstîja par daudz dziïâku izdziedinâðanu: par uzvaru pâr grçku un nâvi caur Kristus Pashu. Bûdams piesists krustâ, Kristus òçma uz sevis visu ïaunuma jûgu [112] un uzòçma uz sevis "pasaules grçku" ( 1, 29), - slimîba ir tikai tâ sekas. Ar savâm cieðanâm un nâvi uz krusta Kristus ir pieðíîris cieðanâm jaunu jçgu: turpmâk tâs var mûs darît lîdzîgus Viòam un savienot mûs ar Viòa cieðanâm, kas nesa pestîðanu.


"Dziediniet slimos..."
1506
859

Kristus aicina savus mâcekïus sekot Viòam, òemot uz sevis savu krustu. [113] Sekodami Jçzum, tie iemanto jaunu skatîjumu uz slimîbu un slimniekiem. Jçzus viòus iesaista savâ nabadzîgajâ un kalpoðanai lemtajâ dzîvç. Viòð dara tos par lîdzdalîbniekiem savâ lîdzcietîbas un dziedinâðanas kalpojumâ: "Un viòi izgâja un aicinâja uz gandarîðanu. Daudzus ïaunos garus viòi izdzina ârâ, daudzus slimniekus svaidîja ar eïïu un darîja veselus." ( Mk 6, 12-13)

1507
430

Augðâmcçlies Kungs atjauno ðo sûtîbu ("Manâ vârdâ [..] slimajiem viòi uzliks rokas, un tiem kïûs labi": Mk 16, 17-18) un apstiprina to ar zîmçm, kuras Baznîca izpilda, piesaukdama Viòa vârdu. [114] Ðîs zîmes îpaðâ veidâ pauþ to, ka Jçzus patiesi ir "Dievs, kas glâbj". [115]

1508
798
618

Svçtais Gars daþiem cilvçkiem dod îpaðu dziedinâðanas harizmu [116], lai paustu augðâmceltâ Kristus þçlastîbas spçku. Taèu pat visneatlaidîgâkâs lûgðanas nepanâk visu slimîbu izdziedinâðanu. Tâ sv. Pâvilam no Kunga jâuzzina, ka: "Tev pietiek manas þçlastîbas, jo spçks nespçkâ kïûst pilnîgs" ( 2 Kor 12, 9) un ka cieðanâm, kas jâpanes, var bût ðî jçga: "Savâ miesâ papildinu to, kas pietrûkst no Kristus cieðanâm, par labu Viòa Miesai, kas ir Baznîca." ( Kol 1, 24)

1509
1405

"Dziediniet slimos!" ( Mt 10, 8) Baznîca ðo uzdevumu ir saòçmusi no Kunga un cenðas to izpildît, gan rûpçjoties par slimniekiem, gan aizlûdzot par tiem. Viòa tic Kristus, dvçseïu un miesas Dziedinâtâja, dzîvinoðajai klâtbûtnei. Ðî klâtbûtne ir îpaði iedarbîga sakramentos, it seviðíi Euharistijâ - Maizç, kas dâvâ mûþîgo dzîvi [117] un kuras saikni ar fizisko veselîbu licis saprast sv. Pâvils [118].

1510
1117

Tomçr apustuliskâ Baznîca pazîst kâdu îpaðu ritu, kas tiek veikts slimnieku labâ un par kuru liecina sv. Jçkabs: "Jûsu vidû kâds ir nevesels? Lai viòð aicina Baznîcas priesterus un lai tie aizlûdz par viòu, svaidîdami viòu ar eïïâm Kunga vârdâ. Ticîbas pilna lûgðana slimnieku glâbs, un Kungs viòu piecels. Un ja viòð bûtu grçkojis, tad grçki viòam tiks piedoti." ( Jk 5, 14-15). Tradîcija ðajâ ritâ atpazîst vienu no septiòiem sakramentiem. [119]


Slimnieku svaidîðanas sakraments
1511

Baznîca tic un apliecina, ka viens no septiòiem sakramentiem ir îpaði domâts slimnieku stiprinâðanai, tas ir Slimnieku svaidîðanas sakraments:


"Ðî svçtâ slimnieku svaidîðana ir mûsu Kunga Jçzus Kristus iedibinâta kâ patiess un îpaðs Jaunâs Derîbas sakraments, kuru netieði minçjis sv. Marks [120], bet ticîgajiem to ieteicis un darîjis zinâmu apustulis Jçkabs, Kunga brâlis." [121]

1512

Kâ Austrumu, tâ Rietumu liturìiskajâ tradîcijâ kopð senatnes pastâv liecîbas par slimnieku svaidîðanu ar svçtîto eïïu. Gadsimtu gaitâ Slimnieku svaidîðanas sakramenta pieðíirðana arvien vairâk un vairâk tikusi rezervçta tiem, kas jau bijuði uz nâves sliekðòa. Ðî iemesla dçï tas saukts par "pastaro svaidîðanu". Neskatoties uz ðâdu attîstîbas virzienu, liturìija nekad nav aizmirsusi lûgt Kungam, lai slimnieks atgûst veselîbu, ja tas kalpo viòa pestîðanai. [122]

1513

Apustuliskâ konstitûcija "Sacram Unctionem infirmorum" (1972. gada 30. novembris), sekojot Vatikâna II koncila norâdîjumiem [123], ir noteikusi, lai turpmâk romieðu ritâ tiktu ievçrota sekojoðâ kârtîba:


"Slimnieku svaidîðanas sakraments tiek pieðíirts dzîvîbas briesmâs esoðiem slimniekiem, svaidot viòu pieri un rokas ar eïïu - olîveïïu vai ar citu augu eïïu, kas svçtîta saskaòâ ar attiecîgo ritu, izrunâjot tikai vienu reizi ðâdus vârdus: 'Savâ lielajâ þçlsirdîbâ lai Kungs Dievs tev palîdz, dâvâjot ar ðo svçto svaidîðanu Svçtâ Gara þçlastîbu, un tevi, atbrîvotu no grçkiem, lai þçlîgi glâbj un pieceï.'" [124]


II. Kas saòem un kas pieðíir ðo sakramentu?


Smagas slimîbas gadîjumâ
1514

Slimnieku svaidîðana "nav tikai mirstoðo sakraments, tâpçc arî laiks to saòemt ir noteikti pienâcis jau tad, kad ticîgais sâk atrasties nâves briesmâs slimîbas vai vecuma dçï". [125]

1515

Ja slimnieks, kas saòçmis svaidîðanu, atgûst veselîbu, viòð var, no jauna smagi saslimstot, atkal saòemt ðo sakramentu. Vienas un tâs paðas slimîbas laikâ ðo sakramentu var atkârtot, ja slimîbas gaita pasliktinâs. Ir piemçroti saòemt Slimnieku svaidîðanu pirms kâdas svarîgas íirurìiskâs operâcijas. Tas pats attiecas arî uz veciem cilvçkiem, kad viòu spçki izsîkst.


"...lai viòð aicina Baznîcas priesterus"
1516

Vienîgi bîskapi un priesteri var sniegt Slimnieku svaidîðanas sakramentu. [126] Ganîtâju uzdevums ir izskaidrot ticîgajiem, kâdu labumu tiem sniedz ðis sakraments. Ticîgajiem jâpamudina slimnieki aicinât priesteri, lai saòemtu ðo sakramentu. Slimniekiem tam cienîgi jâsagatavojas ar draudzes gana un visas draudzes atbalstu, kura tiek aicinâta îpaði palîdzçt slimniekiem ar savâm lûgðanâm un brâlîgo uzmanîbu.


III. Kâ jâsvin ðis sakraments?

1517
1140
1524

Slimnieku svaidîðanas, tâpat kâ visu pârçjo sakramentu, svinçðana ir liturìiska un ir saistîta ar Baznîcas kopienu [127], vai tas notiktu ìimenç vai slimnîcâ, vai baznîcâ, vai vienam slimniekam, vai veselai slimnieku grupai. Ïoti piemçroti to svinçt ir Euharistijas, tas ir, Kunga Pashas piemiòas, laikâ. Ja apstâkïi ir tam labvçlîgi, tad vispirms var svinçt Gandarîðanas sakramentu, tad - Slimnieku svaidîðanas sakramentu, kuram seko Euharistijas svinçðana. Tâ kâ Euharistija ir Kristus Pashas sakraments, tai vienmçr vajadzçtu bût pçdçjam ðîszemes dzîves svçtceïojuma sakramentam, "ceïamaizei" "pârieðanai" mûþîgajâ dzîvç.

1518

Vârdi un sakraments veido nedalâmu vienîbu. Vârda liturìija, pirms kuras notiek gandarîðanas akts, uzsâk svinçðanu. Kristus vârdi, apustuïu liecîba modina slimnieka un kopienas ticîbu, lai lûgtu Kungam Viòa Gara spçku.

1519

Sakramenta svinçðana galvenokârt ietver sekojoðus elementus: "Baznîcas priesteri" [128] klusumâ - uzliek rokas; viòi lûdzas par slimniekiem Baznîcas ticîbâ [129] ; tâ ir ðî sakramenta îpaðâ epiklçze; tad viòi svaida ar eïïu, ko, ja iespçjams, svçtîjis bîskaps.


Ðîs liturìiskâs darbîbas norâda, kâdu þçlastîbu ðis sakraments pieðíir slimniekiem.


IV. Kâdas sekas ir ðî sakramenta svinçðanai

1520
733

Îpaða Svçtâ Gara dâvana. Pirmâ þçlastîba, kuru sniedz ðis sakraments, ir stiprinâjums, dvçseles miers un izturîba, lai pârvarçtu grûtîbas, kas pavada smagu slimîbu vai vecuma nespçku. Ðî þçlastîba ir Svçtâ Gara dâvana, kas atjauno païâvîbu un ticîbu uz Dievu, kâ arî stiprina cîòâ pret ïaunâ gara kârdinâjumiem: kârdinâjumiem ïauties izmisumam un bailçm nâves priekðâ. [130] Ðî Kunga palîdzîba ar Svçtâ Gara spçku ir vçrsta uz to, lai izdziedinâtu ne tikai slimnieka dvçseli, bet arî miesu, ja tâda ir Dieva griba. [131] Bez tam, "ja viòð bûtu grçkojis, tad grçki viòam tiks piedoti" ( Jk 5, 15). [132]

1521
1535
1499

Vienots ar Kristus cieðanâm. Ar ðî sakramenta þçlastîbu slimnieks saòem spçku un dâvanu bût cieðâk vienotam ar Kristus cieðanâm: viòð ir savâ ziòâ iesvçtîts, lai nestu augïus, kïûstot lîdzîgs Pestîtâjam, kas cieta cilvçku pestîðanas labâ. Cieðanas, pirmgrçka sekas, iegûst jaunu jçgu: tâs kïûst par lîdzdalîbu Jçzus veiktajâ atpestîðanas darbâ.

1522
953

Ekleziâlâ þçlastîba. Ticîgie, kas saòem ðo sakramentu, "labprâtîgi iesaistîdamies Kristus cieðanâs un nâvç, sniedz savu ieguldîjumu Dieva tautas labâ". [133] Baznîca, svinçdama ðo sakramentu svçto komûnijâ-sadraudzîbâ, aizlûdz par slimnieku. Un slimnieks, savukârt, ar ðî sakramenta þçlastîbu veicina Baznîcas svçtdarîðanu un palîdz visiem cilvçkiem, kuru labâ Baznîca cieð un caur Kristu sevi upurç Dievam Tçvam.

1523
1020
1294
1020

Sagatavoðanâs pçdçjai pârejai. Ja Slimnieku svaidîðanas sakraments tiek pieðíirts visiem tiem, kas ir smagi slimi un nespçcîgi, tad vçl jo vairâk tas domâts tiem, kas ir pienâkuði "pie ðîszemes dzîves robeþas" [134] ; tâpçc ðo sakramentu sauc arî par "aizgâjçju sakramentu" [135]. Slimnieku svaidîðana pabeidz mûsu pielîdzinâðanu Kristus nâvei un augðâmcelðanâs noslçpumam, kas aizsâkâs ar Kristîbu. Tâ ir pçdçjâ no svçtajâm svaidîðanâm, kas iezîmç visus kristîgâs dzîves posmus: svaidîðana, saòemot Kristîbas sakramentu, iezîmçja mûsos jauno dzîvi; svaidîðana Iestiprinâðanas sakramentâ stiprinâja mûs ðîs dzîves cîòâm. Ðî pçdçjâ svaidîðana mûsu dzîves noslçgumâ ir kâ stiprs vairogs pçdçjâm cîòâm pirms ieieðanas Tçva mâjâs. [136]


V. Ceïamaize, pçdçjais kristieða sakraments

1524
1392

Tiem, kas gatavojas ðîs dzîves noslçgumam, Baznîca bez Slimnieku sakramenta sniedz arî Euharistiju kâ ceïamaizi. Kristus Miesas un Asiòu pieòemðanai îsi pirms aizieðanas pie Tçva ir îpaða jçga un nozîmîba. Tâ ir mûþîgâs dzîves sçkla un augðâmcelðanâs spçks saskaòâ ar Kunga vârdiem: "Kas çd manu Miesu un dzer manas Asinis, tam ir mûþîgâ dzîve, un es viòu piecelðu pastarâ dienâ." ( 6, 54) Euharistija, miruðâ un augðâmceltâ Kristus sakraments, tad ir sakraments pârieðanai no nâves dzîvîbâ, no ðîs pasaules - pie Tçva. [137]

1525
1680

Lîdzîgi tam, kâ Kristîba, Iestiprinâðana un Euharistija ir sakramenti, kas ievada kristîgajâ dzîvç un veido vienu veselumu, tâpat var sacît, ka Gandarîðana, Svçtâ svaidîðana un Euharistija, kas kristîgâs dzîves noslçgumâ sniedz stiprinâjumu pçdçjam ceïojumam, ir "sakramenti, kas sagatavo debesu Tçvijai" jeb sakramenti, kas noslçdz ðîszemes svçtceïojumu.


Kopsavilkums

1526

"Jûsu vidû kâds ir nevesels? Lai viòð aicina Baznîcas priesterus un lai tie aizlûdz par viòu, svaidîdami viòu ar eïïâm Kunga vârdâ. Ticîbas pilna lûgðana slimnieku glâbs, un Kungs viòu piecels. Un ja viòð bûtu grçkojis, tad grçki viòam tiks piedoti." ( Jk 5, 14-15)

1527

Slimnieku svaidîðanas sakramenta mçríis ir pieðíirt îpaðu þçlastîbu kristietim, kurð pârdzîvo slimîbai un vecumam piemîtoðâs grûtîbas.

1528

Piemçrotais laiks Svçtâs svaidîðanas saòemðanai noteikti ir pienâcis tad, kad ticîgais atrodas nâves briesmâs slimîbas vai vecuma dçï.

1529

Ikreiz, kad kristietis smagi saslimst, viòð var saòemt Slimnieku svaidîðanas sakramentu, - tieði tâpat, kâ tad, ja pçc ðî sakramenta saòemðanas viòa stâvoklis pasliktinâs.

1530

Tikai bîskapi un priesteri var sniegt Slimnieku svaidîðanas sakramentu; viòi tam izmanto bîskapa svçtîtu eïïu vai, ja nepiecieðams, eïïu, kuru svçtîjis pats ðî sakramenta izpildîtâjs - priesteris.

1531

Ðî sakramenta svinçðanâ bûtiskais ir slimnieka pieres un roku (romieðu ritâ) vai citu íermeòa daïu (Austrumos) svaidîðana ar eïïu; to pavada priestera, kurð sniedz sakramentu, liturìiskais aizlûgums, kurâ viòð lûdz îpaðo þçlastîbu, kas piemît ðim sakramentam.

1532

Slimnieku svaidîðanas sakramentam piemîtoðâs îpaðâs þçlastîbas rezultâtâ:


- slimnieks ir vienots ar Kristus cieðanâm viòa paða un visas Baznîcas labâ;


- stiprinâjums, miers un izturîba, lai kristîgi paciestu slimîbas vai vecuma cieðanas;


- grçku piedoðana, ja slimnieks nav varçjis to saòemt Gandarîðanas sakramentâ;


- veselîbas atgûðana, ja tas atbilst garîgajai pestîðanai;


- sagatavoðana pârejai uz mûþîgo dzîvi.


[1] Sal. 2 Kor 5, 1.
[2] Sal. Mk 2, 1-12.
[3] Vatikâna II koncils, Dogm. konst. Lumen gentium, 11: AAS 57 (1965), 15. lpp.
[4] Sal. Mk 1, 15.
[5] Sal. Lk 15, 18.
[6] Gandarîðanas rits ( Ordo Pœnitentiæ), 46. 55 (Typis Polyglottis Vaticanis, 1974), 27. un 37. lpp.; Rîgas metropolijas kûrija, Rîga, 1978, 31. lpp.
[7] Sal. Gal 3, 27.
[8] Sal. Tridentas koncils, 5. sesija, Dekr. De peccato originali, 5. kanons: DS 1515.
[9] Tridentas koncils, 6. sesija, Dekr . De iustificatione, 16. kanons: DS 1545; Vatikâna II koncils, Dogm. konst. Lumen gentium, 40: AAS 57 (1965), 44. un 45. lpp.
[10] Sal. Apd 2, 38.
[11] Vatikâna II koncils, Dogm. konst. Lumen gentium, 8: AAS 57 (1965), 12. lpp.
[12] Sal. Ps 51, 19.
[13] Sal. 6, 44; 12, 32.
[14] Sal. 1 Jò 4, 10.
[15] Sal. Lk 22, 61-62.
[16] Sal. 21, 15-17.
[17] Sv. Ambrozijs, Epistula exta collectionem, 1 [41], 12: CSEL 82/3, 152 (PL 16, 1116).
[18] Sal. Jl 2, 12-13; Is 1, 16-17; Mt 6, 1-6. 16-18.
[19] Sal. Tridentas koncils, 14. sesija, Doktrîna De sacramento Pœnitentiæ, 4. nod.: DS 1676-1678; tas pats, 14. sesija, kanoni De Pœnitentiæ, 5. kanons: DS 1705; Romas katehisms ( Catechismus Romanus ), 2, 5, 4: izd. P. Rodriguez (Vatikâns / Pamplona, 1989), 289. lpp.
[20] Sal. Ez 36, 26-27.
[21] Sal. 19, 37; Zah 12, 10.
[22] Sv. Klements no Romas, Vçstule korintieðiem, 7, 4: SC 167, 110 ( Funk, 1, 108).
[23] Sal. 16, 8-9.
[24] Sal. 15, 26.
[25] Sal. Apd 2, 36-38; Jânis Pâvils II, Enc. Dominum et Vivificantem, 27-48: AAS 78 (1986), 837. un 868. lpp.
[26] Sal. Tb 12, 8; Mt 6, 1-18.
[27] Sal. Jk 5, 20.
[28] Sal. Am 5, 24; Is 1, 17.
[29] Sal. Lk 9, 23.
[30] Sal. Tridentas koncils, 13. sesija, Dekr . De ss. Eucharistia, 2. nod.: DS 1638.
[31] Sal. Vatikâna II koncils, Konst. Sacrosanctum Concilium, 109-110: AAS 56 (1964), 127. lpp.; KTK, no 1249.-1253. kanonam; ABKK, no 880.-883. kanonam.
[32] Sal. Lk 15, 11-24.
[33] Sal. Vatikâna II koncils, Dogm. konst. Lumen gentium, 11: AAS 57 (1965), 15. lpp.
[34] Sal. Mk 2, 7.
[35] Sal. Lk 7, 48.
[36] Sal. 20, 21-23.
[37] Sal. Lk 15.
[38] Sal. Lk 19, 9.
[39] Vatikâna II koncils, Dogm. konst. Lumen gentium, 22: AAS 57 (1965), 26. lpp.
[40] Tridentas koncils, 6. sesija, Dekr . De iustificatione, 14. nod.: DS 1542; sal. Tertuliâns, De pœnitentia, 4, 2: CCL 1, 326 (PL 1, 1343).
[41] Gandarîðanas rits ( Ordo Pœnitentiæ), 46. 55 (Typis Polyglottis Vaticanis, 1974) 27. un 37. lpp.; Rîgas metropolijas kûrija, 1978, 31. lpp.
[42] Romas katehisms ( Catechismus Romanus ), 2, 5, 4: izd. P. Rodriguez (Vatikâns / Pamplona, 1989), 289. lpp.; sal. Tridentas koncils, 14. sesija, Doktrîna De sacramento Pœnitentiæ, 3. nod.: DS 1673.
[43] Tridentas koncils, 14. sesija, Doktrîna De sacramento Pœnitentiæ, 4. nod.: DS 1676.
[44] Sal. Tridentas koncils, 14. sesija, Doktrîna De sacramento Pœnitentiæ, 4. nod.: DS 1677.
[45] Sal. Tridentas koncils, 14. sesija, Doktrîna De sacramento Pœnitentiæ, 4. nod.: DS 1678; tas pats, Kanoni de sacramento Pœnitentiæ, 5. kanons: DS 1705.
[46] Sal. Rom 12-15; 1 Kor 12-13; Gal 5; Ef 4-6.
[47] Sal. Izc 20, 17; Mt 5, 28.
[48] Tridentas koncils, 14. sesija, Doktrîna De sacramento Pœnitentiæ, 5. nod.: DS 1680.
[49] Tridentas koncils, 14. sesija, Doktrîna De sacramento Pœnitentiæ, 5. nod.: DS 1680; sal. sv. Hieronims, Commentarius in Ecclesiastem, 10, 11: CCL 72, 338 (PL 23, 1096).
[50] KTK, 989. kanons; sal. Tridentas koncils, 14. sesija, Doktrîna De sacramento Pœnitentiæ, 5. nod.: DS 1683; tas pats, 14. sesija, Kanoni De sacramento Pœnitentiæ, 8. kanons: DS 1708.
[51] Sal. Tridentas koncils, 13. sesija, Dekr . De ss. Eucharistia, 7. nod.: DS 1647; turpat, 11. kanons: DS 1661.
[52] Sal. KTK, 916. kanons; ABKK, 711. kanons.
[53] KTK, 914. kanons.
[54] Sal. Tridentas koncils, 14. sesija, Doktrîna De sacramento Pœnitentiæ, 5. nod.: DS 1680; KTK, 988. kanona § 2.
[55] Sal. Lk 6, 36.
[56] Sv. Augustîns, In Iohannis evangelium tractatus, 12, 13: CCL 36, 128 (PL 35, 1491).
[57] Sal. Tridentas koncils, 14. sesija, Kanoni De sacramento Pœnitentiæ, 12. kanons: DS 1712.
[58] Sal. Rom 3, 25; 1 Jò 2, 1-2.
[59] Sal. Tridentas koncils, 14. sesija, Doktrîna De sacramento Pœnitentiæ, 8. nod.: DS 1690.
[60] Sal. Flp 4, 13.
[61] Sal. Lk 3, 8.
[62] Tridentas koncils, 14. sesija, Doktrîna De sacramento Pœnitentiæ, 8. nod.: DS 1691.
[63] Sal. 20, 23; 2 Kor 5, 18.
[64] Sal. Vatikâna II koncils, Dogm. konst. Lumen gentium, 26: AAS 57 (1965), 32. lpp.
[65] Sal. KTK, 844. kanons un no 967.-969. kanonam; ABKK, 722. kanona § 3-4.
[66] Sal. KTK, 1331. kanons; ABKK, 1431.un 1434. kanons.
[67] Sal. KTK, no 1354.-1357. kanonam; ABKK, 1420. kanons.
[68] Sal. KTK, 976. kanons; par pareizu grçku atlaiðanu, sk. ABKK, kanons 725.
[69] Sal. KTK, 986. kanons; ABKK, 735. kanons; Vatikâna II koncils, Dekr. Presbyterorum ordinis, 13: AAS 58 (1966), 1012. lpp.
[70] Sal. Vatikâna II koncils, Dekr. Presbyterorum ordinis, 13: AAS 58 (1966), 1012. lpp.
[71] Sal. KTK, 983. un 984. kanons un 1388. kanona § 1; ABKK, 1456. kanons.
[72] Romas katehisms ( Catechismus Romanus ), 2, 5, 18: izd. P. Rodriguez (Vatikâns / Pamplona, 1989), 297. lpp.
[73] Tridentas koncils, 14. sesija, Doktrîna De sacramento Pœnitentiæ, 3. nod.: DS 1674.
[74] Sal. Lk 15, 32.
[75] Sal. 1 Kor 12, 26.
[76] Sal. Vatikâna II koncils, Dogm. konst. Lumen gentium, 48-50: AAS 57 (1965), no 53.-57. lpp.
[77] Jânis Pâvils II, Ap. pamud. Reconciliatio et pœnitentia, 31, § V: AAS 77 (1985), 265. lpp.
[78] Sal. 1 Kor 5, 11; Gal 5, 19-21; Atkl 22, 15.
[79] Pâvils VI, Ap. konst. Indulgentiarum doctrina, normas, 1: AAS 59 (1967), 21. lpp.
[80] Pâvils VI, Ap. konst. Indulgentiarum doctrina, normas, 2: AAS 59 (1967), 21. lpp.
[81] KTK, 994. kanons.
[82] Sal. Tridentas koncils, 14. sesija, Kanoni De sacramento Pœnitentiæ, 12. un 13. kanons: DS 1712-1713; tas pats, 25. sesija, Dekr . De purgatorio : DS 1820.
[83] Sal. Ef 4, 24.
[84] Pâvils VI, Ap. konst. Indulgentiarum doctrina, 5: AAS 59 (1967), 11. lpp.
[85] Pâvils VI, Ap. konst. Indulgentiarum doctrina, 5: AAS 59 (1967), 12. lpp.
[86] Pâvils VI, Ap. konst. Indulgentiarum doctrina, 5: AAS 59 (1967), 11. lpp.
[87] Pâvils VI, Ap. konst. Indulgentiarum doctrina, 5: AAS 59 (1967), 11. un 12. lpp.
[88] Sal. Pâvils VI, Ap. konst. Indulgentiarum doctrina, 8: AAS 59 (1967), 16. un 17. lpp.; Tridentas koncils, 25. sesija, Dekr . De indulgentiis : DS 1835.
[89] Eyhologion to mega (Atçnas, 1992), 222. lpp.
[90] Sal. Vatikâna II koncils, Konst. Sacrosanctum Concilium, 26-27: AAS 56 (1964), 107. lpp.
[91] Sal. KTK, 962. kanona § 1.
[92] Sal. KTK, 961. kanona § 2.
[93] Sal. KTK, 961. kanona § 1, 2.
[94] Gandarîðanas rits ( Ordo Pœnitentiæ), Prœnotanda 31 (Typis Polyglottis Vaticanis, 1974), 21. lpp.; Rîgas metropolijas kûrija, Rîga, 1987, 19. lpp.
[95] Sal. Mk 2, 17.
[96] Vatikâna II koncils, Dogm. konst. Lumen gentium, 11: AAS 57 (1965), 15. lpp.
[97] Sal. Ps 38.
[98] Sal. Ps 6, 3; Is 38.
[99] Sal. Ps 38, 5; 39, 9. 12.
[100] Sal. Ps 32, 5; 107, 20; Mk 2, 5-12.
[101] Sal. Is 53, 11.
[102] Sal. Is 33, 24.
[103] Sal. Mt 4, 24.
[104] Sal. Lk 7, 16.
[105] Sal. Mk 2, 5-12.
[106] Sal. Mk 2, 17.
[107] Sal. Mk 5, 34. 36; 9, 23.
[108] Sal. Mk 7, 32-36; 8, 22-25.
[109] Sal. 9, 6-15.
[110] Sal. Mk 3, 10; 6, 56.
[111] Sal. Is 53, 4.
[112] Sal. Is 53, 4-6.
[113] Sal. Mt 10, 38.
[114] Sal. Apd 9, 34; 14, 3.
[115] Sal. Mt 1, 21; Apd 4, 12.
[116] Sal. 1 Kor 12, 9. 28. 30.
[117] Sal. 6, 54. 58
[118] Sal. 1 Kor 11, 30.
[119] Sal. sv. Inocents I, Vçst. Si instituta ecclesiastica : DS 216; Florences koncils, Dekr . Pro Armenis : DS 1324-1325; Tridentas koncils, 14. sesija, Doktrîna De sacramento extremæ Unctionis, 1.-2. nod.: DS 1695-1696; tas pats, 14. sesija, Kanoni De extrema Unctione, 1. un 2. kanons: DS 1716-1717.
[120] Sal. Mk 6, 13.
[121] Tridentas koncils, 14. sesija, Doktrîna De sacramento extremæ Unctionis, 1. nod.: DS 1695. Sal. Jk 5, 14-15.
[122] Tridentas koncils, 14. sesija, Doktrîna De sacramento extremæ Unctionis, 2. nod.: DS 1696.
[123] Sal. Vatikâna II koncils, Konst. Sacrosanctum Concilium, 73: AAS 54 (1964) 118. un 119. lpp.
[124] Pâvils VI, Ap. konst. Sacram Unctionem infirmorum : AAS 65 (1973), 8. lpp.; sal. KTK, 847. kanona § 1 un Slimnieku garîgâ aprûpe, Rîgas metropolijas kûrija, Rîga, 1975, 26. un 27. lpp.
[125] Vatikâna II koncils, Konst. Sacrosanctum Concilium, 73: AAS 56 (1964), 118. un 119. lpp.; sal. KTK, 1004. kanona § 1., 1005. un 1007. kanons; ABKK, 738. kanons.
[126] Sal. Tridentas koncils, 14. sesija, Doktrîna De sacramento extremæ Unctionis, 3. nod.: DS 1697; tas pats, 14. sesija, Kanoni De extrema Unctione, 4. kanons: DS 1719; KTK, 1003. kanons; ABKK, 739. kanona § 1.
[127] Sal. Vatikâna II koncils, Konst. Sacrosanctum Concilium, 27: AAS 56 (1964), 107. lpp.
[128] Sal. Jk 5, 14. -
[129] Sal. Jk 5, 15.
[130] Sal. Ebr 2, 15.
[131] Florences koncils, Dekr . Pro Armenis : DS 1325.
[132] Sal. Tridentas koncils, 14. sesija, Kanoni De extrema Unctione, 2. kanons: DS 1717.
[133] Vatikâna II koncils, Dogm. konst. Lumen gentium, 11: AAS 57 (1965), 15. lpp.
[134] Tridentas koncils, 14. sesija, Doctrina De sacramento extremæ Unctionis, 3. nod.: DS 1698.
[135] Turpat.
[136] Sal. Tridentas koncils, 14. sesija, Doktrîna De sacramento extremæ Unctionis, Proœmium: DS 1694.
[137] Sal. 13, 1.