Ad perpetuam rei memoriam. — « Quoniam superbi insurrexerunt adversum me, et fortes quaesierunt animam meam et non proposuerunt Deum ante conspectum suum » (Ps 54, 5).

Sacrificii vitae exemplum, a Venerabili Dei Servo Iosepho Rossi ad imaginem Iesu pastoris boni confectum, bene Psalmistae invocatio absolvit. Cum autem gregem sibi concreditum apostolico zelo duxisset, numquam eum deseruit ne tenebrosioribus quidem horis, pro eo suum effundens sanguinem.

Varalli Pombiae die III mensis Novembris anno MCMXII e familia penitus christiana modesto loco ortus, Baptismo sequenti die X mensis Novembris in templo paroeciali ablutus est.

Anno MCMXXV Seminarium dioecesanum Novariense est ingressus, studiorum diligentia, orationis spiritu, humilitate atque animi lenitate antecellens. Die XXIX mensis Iunii anno MCMXXXVII presbyteratu auctus, insequenti anno Servus Dei curio paroeciae Sancti Godehardi Episcopi est renuntiatus montano Vallis Antiascae in Calasca-Castellione Oscellensium viculo. Hic aliquos sex ac semissem annos suam pastoralem navavit missionem, spiritualibus fecundam fructibus. Venerabilis Dei Servus iuvenum institutioni praecipue operam dedit necnon sociorum Actionis Catholicae moderationi spiritali, bonos excoluit libros edendos et loci Conferentias sancti Vincentii de Paul duxit, quae pauperibus aegrotisque corporis ac spiritus adiumenta praestabant, nihil admodum nuntium Dei verbi omittens.

Secundo mundano bello flagrante fidelium parociae sollicitudines adlevavit, diligenti agens consilio et Rei publicae decertantes partes fugiens.

Bello exeunte regio illa contentionum sedes facta est inter bellatorum tectorum et lictorum partes. Quidam rei publicae illius loci notabiles ex oppidulo demigraverunt, sed curio haud eos secutus est, qui cum fidelibus suis manere voluit.

Post indutias diei VIII mensis Septembris anno MCMXLIII, Germanicae copiae gradatim recesserunt transeuntes Vallem Oscellensium. Ad obtegendum eorum discessum cohors Rei publicae Salodii adhibita est, quae valde actuosa se praebuerat in Regione Romandiola, ubi condita erat ad lictoriam partem diffundendam simulque dissentientes comprimendos. In hunc manipulum extremae cohortis partes confluxerunt, sua crudelitate insignes, odio quoque in Ecclesiam atque iniuriis in clericos. 

Die XXVI mensis Februarii anno MCMXLV pars illius cohortis subitanea oppugnatione per bellatores tectos percussa est apud Calascam - Castellionem Oscellensium. Contra quos statim repugnaverunt milites, propinquas devastantes domus, cives deprehendentes, quorum aliquos obsides comprehenderunt. Inter quos ipse Venerabilis Dei Servus erat, qui custodiae tempore haud praetermisit alios captivos confirmare. Cum etiam minime implicati essent accessu bellatorum tectorum, omnes fere eodem die sunt dimissi. Venerabilis Dei Servus paroecialem domum potuit redire, ubi manere voluit, quamvis mulier quaedam paroeciae eum fecit certiorem de consilio, tempore eius custodiae audito, secundum quod milites statuerunt occidere eum, qui statum clericalem repraesentabat cui ipsi penitus adversabantur. 

Eodem ipso vesperi, cum cenabat, ille ablatus est a nonnullis extremae cohortis celatimque in solitariam convallem deductus, quo efferate ictus est telisque ignivomis confectus. Ibi carnifices obruere eum, ubi nudis manibus foveam coegerant eum fodere.

Funeribus exactis, Venerabilis Dei Servi exuviae in coemeterio Varalli Plumbiae, soli natalis eius, tumulatae atque die XXII mensis Septembris anno MCMXCI translatae sunt in templum paroeciale Calascae-Castellione Oscellensium, in quo etiamdum iacent. Ad locum caedis fabricatum est sacellum, quod fideles cives “martyrium” nuncupaverunt, statim Venerabilem Servum Dei verum fidei habentes martyrem.

Fama martyrii perdurante, Inquisitio dioecesana inita est, quae apud Curiam episcopalem Novariensem a die XXII mensis Septembris anno MMII ad diem VII mensis Martii anno MMIV celebrata est. Cuius iuridica de validitate haec olim Congregatio de Causis Sanctorum die X mensis Martii anno MMVI decretum emisit. Die IX mensis Decembris anno MMXXI Peculiaris Consultorum Theologorum Congressus favorabile emisit ad martyrium in odium fidei agnoscendum votum. Patres Cardinales et Episcopi, Ordinaria Dicasterii de Causis Sanctorum in Sessione diei XXI mensis Novembris anno MMXXIII congregati, verum esse in odium fidei martyrium Venerabilis Servi Dei mortem agnoverunt. Nos Ipsi, igitur, die XIV insequentis mensis Decembris, Cardinalem Marcellum Semeraro, Praefectum Dicasterii de Causis Sanctorum, in audientia recipientes, concessimus, ut Decretum super martyrio Venerabilis Servi Dei Iosephi Rossi promulgaretur. Ideo statuimus ut eius Beatificationis ritus in templo Cathedrali, Beatae Mariae Virgini ab Assumptione dicato, die XXVI mensis Maii anno MMXXIV celebraretur. 

Hodie igitur Novariae de mandato Nostro Venerabilis Frater Noster Marcellus S.R.E. Cardinalis Semeraro, Praefectus Dicasterii de Causis Sanctorum, textum Litterarum Apostolicarum legit, quibus Nos Venerabilem Servum Dei Iosephum Rossi in Beatorum numerum adscribimus:

Nos, vota Fratris Nostri Francisci Iulii Brambilla, Episcopi Novariensis, necnon plurimorum aliorum Fratrum in Episcopatu multorumque christifidelium explentes, de Dicasterio de Causis Sanctorum consulto, auctoritate Nostra Apostolica facultatem facimus ut Venerabilis Servus Dei Iosephus Rossi, presbyter dioecesanus, martyr, qui ad instar Christi, boni Pastoris, non metuit vitam suam sacrificare, amanter fidelis gregi sibi commisso manens, Beati nomine in posterum appelletur atque die vicesimo sexto mensis Februarii, quo in caelo ortus est, quotannis in locis et modis iure statutis celebrari possit. In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti.

Quae autem his Litteris decrevimus, nunc et in posterum rata et firma esse volumus, contrariis quibuslibet rebus minime obstantibus.

Datum Romae, Laterani, sub anulo Piscatoris, die XXVI mensis Maii, anno MMXXIV, Pontificatus Nostri duodecimo. 

De mandato Summi Pontificis
Petrus Card. Parolin
Secretarius Status

_____________________________________________

* AAS, vol. CXVII (20 aprile 2025), n. 5, pp. 361-363.