PRZEMÓWIENIE OJCA ŚWIĘTEGO LEONA XIV
DO CZŁONKÓW „FONDATION JÉRÔME LEJEUNE”
Sala Konsystorza
Poniedziałek, 22 czerwca 2026 r.
__________________
W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.
Pokój z wami!
Drodzy Członkowie Fundacji,
Drodzy Bliscy Czcigodnego Sługi Bożego Profesora Jérôme’a Lejeune’a,
Drodzy Przyjaciele!
Z radością świętuję setną rocznicę urodzin Jérôme’a Lejeune’a, wraz z wami – członkami Fundacji noszącej jego imię i kontynuującej jego dzieło.
Poruszony cierpieniem dzieci z niepełnosprawnościami profesor Lejeune jako badacz naukowy poświęcił im swoje życie. Jego najsłynniejsze odkrycie, dotyczące nieprawidłowości chromosomowej odpowiedzialnej za trisomię 21, uczyniło go prekursorem współczesnej genetyki, uznawanym na całym świecie, o czym świadczy długa lista otrzymanych przez niego tytułów honorowych. Był on jednak także lekarzem z powołania i nigdy nie przestał poszukiwać sposobu leczenia, aby ulżyć cierpieniu swoich pacjentów, których nazywał „ubogimi pośród ubogich”. Z wielką odwagą bronił życia i godności najbardziej bezbronnych, nawet za cenę własnej kariery. Jak chętnie mawiał: „Medycyna to nienawiść do choroby i miłość do chorego”.
Świadomy wybitnych osiągnięć naukowych profesora Lejeune’a oraz jego niestrudzonego oddania Kościołowi, św. Papież Paweł VI mianował go członkiem Papieskiej Akademii Nauk. Później, jak dobrze wiecie, jego głęboka przyjaźń ze św. Janem Pawłem II oraz ich wspólna wizja na rzecz obrony życia stały się inspiracją do utworzenia Papieskiej Akademii Życia, którą profesor Lejeune uważał za instytucję niezbędną wobec narastających zagrożeń dla ludzkiego życia.
Jérôme Lejeune – człowiek nauki i mądrości – szybko zrozumiał, że jego odkrycie naukowe może zostać wykorzystane do eliminowania osób z zespołem Downa jeszcze przed ich narodzeniem. Nie zawahał się więc stanąć w ich obronie, piętnując naruszanie przysięgi Hipokratesa oraz nową formę eugeniki, którą określał mianem „rasizmu chromosomowego”. Jego profetyczne wystąpienia prowadziły go do obrony życia każdego istnienia ludzkiego w imię nienaruszalnej godności, mającej swoje źródło w stwórczym akcie Boga. W tej sprawie zwracał się do instytucji i przywódców z całego świata, służąc im radą. Ta walka naraziła go na ostrą krytykę ze strony części środowisk naukowych.
Profesor Lejeune był świadomy, że technika może wspierać medycynę, nie może jednak jej zastąpić. Wiedział również, że technika może zostać wykorzystana przeciwko medycynie, która ze swej natury służy życiu, jak dzieje się wówczas, gdy wymyka się ona wszelkiej koniecznej kontroli etycznej, a górę biorą kalkulacje skuteczności, opłacalności lub użyteczności. Wartość osoby nie zależy jednak od tego, co osiąga ani co wytwarza. Dlatego lekarz nigdy nie powinien pozwolić sobie na decydowanie, na podstawie laboratoryjnych algorytmów, o życiu konkretnego embrionu czy konkretnej osoby starszej! Medycyna nigdy nie może stać się służebnicą zaprogramowanej śmierci!
Drodzy przyjaciele, dziś Fundacja Lejeune’a, której jesteście aktywnymi członkami, kontynuuje dzieło zapoczątkowane przez profesora Lejeune’a w trzech wymiarach: badań naukowych, leczenia oraz bezwarunkowej obrony osoby ludzkiej. Cieszę się z miejsca, jakie zajmujecie na świecie w badaniach nad niepełnosprawnościami intelektualnymi uwarunkowanymi genetycznie. Utworzyliście także i wspieracie Instytut Jérôme’a Lejeune’a, który zapewnia konsultacje tysiącom pacjentów dotkniętych różnymi rodzajami niepełnosprawności intelektualnej.
Pragnę wyrazić wam moje wsparcie dla waszego zaangażowania na rzecz życia i godności człowieka, zwłaszcza w kontaktach z władzami publicznymi. Wiem, że regularnie uczestniczycie w debatach społecznych, aby chronić każdą osobę we wszystkich okolicznościach jej istnienia. Wiem również, że troszczycie się o szerzenie kultury życia poprzez Międzynarodową Katedrę Bioetyki, która oferuje formację akademicką osobom działającym w tej dziedzinie: pracownikom ochrony zdrowia, prawnikom i filozofom. Dziękuję wam za tę formację, którą udzielacie kobietom i mężczyznom, którzy będą mogli w przyszłości przyczyniać się do zapewnienia etyki medycznej służącej godności człowieka i życiu.
Wam, drodzy przyjaciele z zespołem Downa, i waszym rodzinom; wam, dzieciom Czcigodnego Sługi Bożego profesora Lejeune’a, obecnym tu dziś rano; wam wszystkim, członkom Fundacji Jérôme’a Lejeune’a z Hiszpanii, Argentyny i Stanów Zjednoczonych; a wreszcie wam, członkom przybyłym z Portugalii, Włoch, Tunezji, Wybrzeża Kości Słoniowej i Korei, pragnę wyrazić moje uznanie dla dzieła, które jako świeccy prowadzicie w miłości do prawdy, idąc śladami Czcigodnego Sługi Bożego Jérôme’a Lejeune’a. Bądźcie – jak on – świadkami zaangażowanymi w społeczeństwie, w służbie nieustannego poszukiwania dobra wspólnego. Jest ono pierwszą wielką zasadą nauczania społecznego Kościoła oraz „społecznym kształtem” godności uznanej w każdym człowieku (Enc. Magnifica humanitas, 59). Dobro wspólne nie wyklucza nikogo spośród tych, którzy zostali stworzeni na obraz i podobieństwo Boga.
Przesłanie i dzieło Czcigodnego Sługi Bożego Jérôme’a Lejeune’a opierają się na powszechności rozumu i serca zjednoczonych ze sobą. Oby inspirowało ono odwagę prawdy u licznych ludzi młodych i przedstawicieli różnych zawodów, pragnących żyć w sposób spójny. Niech pomaga im – bez rygoryzmu – łączyć rozum i wiarę, słowo i czyny, powstrzymywanie się od osądzania osób oraz odrzucenie kłamstwa.
Powierzam was wstawiennictwu Matki Bożej, prosząc Ją, aby kierowała waszymi krokami, wspierała wasze wysiłki i rozlewała swoją czułość na wszystkie osoby bezbronne. Wam wszystkim tu obecnym z serca udzielam Błogosławieństwa Apostolskiego, którym obejmuję również wszystkich członków Fundacji, ich rodziny oraz „drogich podopiecznych” Jérôme’a Lejeune’a.
Dziękuję!
Copyright © Dykasteria ds. Komunikacji - Libreria Editrice Vaticana