W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.

Pokój z wami! A można też powiedzieć: „Pokój i dobro!”

Drogie Siostry, Drodzy Bracia, dzień dobry i witajcie wszyscy!

Bardzo się cieszę, że mogę się z wami spotkać i przeżyć razem tę chwilę refleksji. Punktem wyjścia niech będzie dla nas dzisiejsza liturgia, w której obchodzimy święto św. Mateusza, Apostoła i Ewangelisty.

W Liście do Efezjan św. Paweł kieruje następujące wezwanie: „Abyście postępowali w sposób godny powołania, do jakiego zostaliście wezwani, z całą pokorą i cichością, z cierpliwością […], wezwani do jednej nadziei, jaką daje wasze powołanie” (Ef 4, 1-2.4).

Jest to zaproszenie do wierności, na które wasza Federacja odpowiada zgodnie z charyzmatem św. Klary i św. Franciszka poprzez modlitwę kontemplacyjną, ubóstwo i całkowite przylgnięcie do Ewangelii. W tym celu godna pochwały jest podjęta przez was praca nad ponownym opracowaniem i aktualizacją Konstytucji, których znalazły syntezę wkłady wielu osób. Przypomniano w nich, że „pierwszym i podstawowym obowiązkiem wszystkich zakonników powinna być kontemplacja rzeczy Bożych oraz ustawiczne zjednoczenie z Bogiem w modlitwie” ( Konstytucje, 60; por. KPK, kan. 663). Jak św. Klara pisała do św. Agnieszki Czeskiej: „Wpatruj się umysłem w zwierciadło wieczności, wznieś duszę do blasku chwały, przyłóż serce do obrazu Boskiej istoty i przez kontemplację cała się przemieniaj w obraz samego Bóstwa” ( Trzeci List do błogosławionej Agnieszki Czeskiej, 12-13; FF 2888) [1].

Z „umysłem utkwionym w zwierciadle wieczności” zachęcam was właśnie, abyście spoglądały zarówno na teraźniejszość, z jej dramatami i niepewnością, jak i na wyzwania waszego „małego świata”, bogatego swoją przeszłością i wezwanego, by z nadzieją patrzeć w przyszłość. Zwłaszcza niewielka liczba powołań mogłaby skłaniać niektóre z was do zamknięcia się w sobie lub wycofania. Chcę jednak powtórzyć wam to, co powiedziałem o przyszłości diecezji i seminariów we Włoszech. Spróbujmy zmienić perspektywę, z której patrzymy na tę rzeczywistość. Trudności, które ona ze sobą niesie, mogą bowiem pomóc nam odkryć lub na nowo dostrzec nieoczekiwane możliwości, „nie tyle w odniesieniu do liczebności, ile do jakości propozycji” (Przemówienie do pielgrzymów z Diecezji Toskanii, 11 października 2025). Przypomina nam o tym dzisiejsza Ewangelia: „Nie potrzebują lekarza zdrowi, lecz ci, którzy się źle mają” (Mt 9, 12). Zmniejszająca się liczebność wspólnot i związana z tym obawa przed utratą własnej autonomii nie powinny rodzić niepokoju ani odbierać nadziei; wręcz przeciwnie, powinny skłaniać do odnowienia sposobu przeżywania własnego powołania oraz do jeszcze większego zaangażowania w duchowe towarzyszenie tym, którzy pukają do drzwi klasztorów, a także do budowania wspólnot radosnych i pełnych życia, w których można doświadczać bliskości z Bogiem, serdeczności, komunii i autentycznych relacji. Powołania nie rodzą się z wdrażania strategii organizacyjnych ani z kampanii opracowanych przy stoliku, lecz z modlitwy, zażyłości z Ewangelią, ciszy, umiejętności wzajemnego przyjmowania siebie wraz z własnymi niedoskonałościami (por. Ga 6, 2) oraz z poczucia przynależności do większej całości, która buduje jedność. Aby tak żyć, Pan nie wymaga od nas bezgrzeszności, lecz prosi, abyśmy pozwalali Jego łasce kształtować nas z pokorą, dzień po dniu.

To prowadzi nas do kolejnego ważnego tematu: formacji, zarówno początkowej, jak i permanentnej. Formujcie siebie i innych do życia w klauzurze przeżywanego w duchu głębokiej komunii między wami i z Kościołem; do ciszy, która w społeczeństwie zdominowanym przez pośpiech i hałas, pomagałaby na nowo odczuwać potrzebę czasu i przestrzeni na zatrzymanie się i rozeznawanie, bez lęku, że umknie nam „ulotna chwila”.

Na tym zresztą polega szczególny wymiar misyjny powołania klauzurowego. Psalm 19A (18), zaczerpnięty również z dzisiejszej liturgii, mówi: „Nie są to słowa ani nie jest to mowa, których by dźwięku nie usłyszano. Ich głos się rozchodzi na całą ziemię, ich słowa aż po krańce świata” (ww. 4-5). Pan wzywa was, które jesteście uformowane w szkole Ewangelii, abyscie w ciszy i kontemplacji były Jego świadkami, stając się pośród dziejów żywą i profetyczną pamięcią Dobrej Nowiny.

Jako siostry św. Klary macie ponadto do głoszenia szczególne przesłanie, które wyraża się przede wszystkim w wiernym zachowywaniu Reguły i waszych Konstytucji. Do istoty waszego powołania i misji należy życie Ewangelią poprzez pozostawienie wszystkiego, co należy do świata, i całkowite, nieustanne zwracanie się ku pierwszej i jedynej Miłości waszego życia. Wymaga to umiaru, oderwania od rzeczy, powierzenia siebie w posłuszeństwie i przejrzystości, w życiu prostym, a zarazem radykalnym i wymagającym; takie życie jest cennym znakiem wierności, zwłaszcza w świecie zglobalizowanym i niespokojnym, w którym, jak się wydaje, zatracono smak i zdolność „zapuszczania korzeni” (por. Franciszek, Konst. apost. Vultum Dei quærere, 35).

Dlatego, najdroższe, chciałbym na zakończenie powrócić do pytania postawionego przez waszego Asystenta Federalnego: „Czy żeńskie klasztory klauzurowe mogą dać odpowiedzi na pytania o sens, jakie stawia sobie współczesna ludzkość?”. Aby na nie odpowiedzieć, wskazał wam cztery środki, które również uważam za ważne: wzajemne słuchanie; koinonię – jako wspólnotę dążeń, pozwalającą uniknąć izolacji; diakonię – aby służyć i pracować razem; oraz martyrię – aby dawać świadectwo Ewangelii. Pozostawiam je wam jako pewne ścieżki na waszej drodze.

Drogie siostry, dziękuję wam za to, co czynicie, i za to, kim jesteście: „pochodniami, strażniczkami dla Kościoła i dla świata” (por. Franciszek, Przesłanie do mniszek kontemplacyjnych, 21 listopada 2018), znakami obecności Królestwa Bożego na ziemi.

Cieszę się, że mogłem się z wami spotkać, i przyzywając wstawiennictwa Maryi, świętych Franciszka i Klary z Asyżu oraz bł. Marii Lorenzy Longo, z serca udzielam wam Błogosławieństwa Apostolskiego.

______________________________________________________

[1] Trzeci List świętej Klary do świętej Agnieszki Praskiej: Źródła Franciszkańskie, red. R. Prejs., Z. Kijas, Kraków 2005, s. 2164.