«Να έχετε θάρρος· εγώ νίκησα τον κόσμο!» (Ιωάν. 16,33)

Αγαπητοί νέοι,

Με αυτό το μήνυμα, θα ήθελα να πλησιάσω όλους εσάς και επιθυμώ πρώτα απ' όλα να ευχαριστήσω τον Θεό για το ότι είστε ένα δώρο για την Εκκλησία και για την κοινωνία. Εκείνος σας γνωρίζει, σας αγαπά και σας συνοδεύει στην πορεία της ζωής σας. Το Πνεύμα Του διεγείρει σε όλους σας, παρά τις διαφορές σας και την εξάπλωσή σας σε όλο τον κόσμο, η ίδια επιδίωξη για μεγάλα και διαρκή πράγματα, σας ωθεί να αναζητάτε την ελευθερία και την αλήθεια. Από τον Θεό προέρχεται η επιθυμία σας να αγαπάτε και να αγαπιέστε, και η ελπίδα που το Άγιο Πνεύμα διεγείρει στις καρδιές σας: μια ελπίδα που μπορεί να γίνει φως και για τους άλλους. Για όλα αυτά, ευχαριστώ τον Κύριο.

Προετοιμαζόμαστε να τελέσουμε την 41η Παγκόσμια Ημέρα Νεολαίας στις τοπικές μας Εκκλησίες στις 22 Νοεμβρίου, Πανήγυρη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, Βασιλέα του Σύμπαντος, και ήδη προσβλέπουμε στη διεθνή μας συνάντηση στη Σεούλ τον Αύγουστο του 2027. Προετοιμαζόμενοι για αυτά τα γεγονότα, θα ήθελα να σας εμπιστευτώ τα λόγια του Ιησού: «Να έχετε θάρρος· εγώ νίκησα τον κόσμο!» (Ιωάν. 16,33). Ας αρχίσουμε τώρα να συλλογιζόμαστε μαζί πάνω σε αυτά τα λόγια, τα οποία αποτελούν το θέμα που θα μας καθοδηγήσει κατά τους επόμενους μήνες.

Από πού γεννιέται το θάρρος;

Τα λόγια του Χριστού ξεκινούν με μια πρόσκληση για θάρρος. Γνωρίζω ότι μερικές φορές, σ’ εμάς, όπως και στους πρώτους μαθητές, η αβεβαιότητα ή ο φόβος μπορεί να επικρατήσουν αντί του θάρρους. Πολλοί από εσάς κουβαλάτε μέσα σας ερωτήματα και ανησυχίες που βαραίνουν την καρδιά σας. Ίσως βιώνετε φόβους για το μέλλον, νιώθετε την πίεση να πετύχετε και να φαίνεστε τέλειοι, και είστε εκτεθειμένοι στο άγχος της συνεχούς σύγκρισης του εαυτού σας με άλλους ή με ανέφικτα και τεχνητά πρότυπα. Μπορεί να δυσκολεύεστε να αναγνωρίσετε και να αποδεχτείτε την ταυτότητά σας υπό την επήρεια εικόνων που κατασκευάζονται από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Νιώθετε την ανάγκη για ειλικρινή στοργή, επειδή η τεχνολογία μπορεί να μιμηθεί την ενσυναίσθηση, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει την αυθεντική ανθρώπινη εγγύτητα. Μερικοί από εσάς έχετε βιώσει μοναξιά, απογοήτευση ή τον φόβο ότι δεν είστε αρκετά καλοί.

Γι’ αυτούς τους λόγους, ίσως και εσείς να έχετε νιώσει σαν τους μαθητές του Ιησού, σε μια μικρή βάρκα που διασχίζει τη λίμνη κατά τη νύχτα. Ο άνεμος δυναμώνει, τα κύματα υψώνονται και η ακτή χάνεται στο σκοτάδι. Σε παρόμοιες συνθήκες, αντηχεί στο Ευαγγέλιο μια έκκληση για θάρρος. Ο Ιησούς έρχεται να συναντήσει τους μαθητές του και τους λέει: «Εγώ είμαι· μη φοβάστε!» (βλ. Ιωάν. 6,20). Αυτή είναι η βεβαιότητα που θέλω να εμπιστευτώ στην καρδιά σας: ακόμη και πριν αρχίσετε να αναζητάτε τον Χριστό, αυτός ήδη σας αναζητά, περπατώντας στα ταραγμένα νερά της ζωής. Το χριστιανικό θάρρος δεν πηγάζει κυρίως από τη δική μας δύναμη: προέρχεται από τη δική του παρουσία.

Ο Χριστός σίγουρα δεν έζησε, και δεν μας υπόσχεται, μια ζωή χωρίς καταιγίδες. Αλλά κανένα σκοτάδι και κανένα βάσανο δεν είναι ισχυρότερο από την αγάπη του. Εκείνος δεν σας εγκαταλείπει ποτέ. Σας προσκαλεί να είστε φίλοι μαζί του και να του εμπιστευτείτε την πορεία σας και εκείνη των κοινοτήτων σας. Γι' αυτό, αφήστε τον εαυτό σας να σας συναντήσει ο Ιησούς Χριστός, που σας αναζητά, και εμπιστευτείτε σ’ αυτόν τον προσωπικό και ομαδικό σας δρόμο. Θα νιώσετε ένα νέο θάρρος να μεγαλώνει στην καρδιά σας, ένα θάρρος που δεν ξεθωριάζει ποτέ.

Η νίκη επί του κόσμου

Ο Κύριος Ιησούς, που πλησίασε τους μαθητές του περπατώντας πάνω στο νερό, μας λέει τώρα: «Να έχετε θάρρος· εγώ νίκησα τον κόσμο!» (Ιωάν. 16,33). Δεχτείτε αυτά τα λόγια ως μια υπόσχεση που απευθύνεται προσωπικά στον καθένα από εσάς και στους αδελφούς και τις αδελφές με τους οποίους είστε σε πορεία. Ακόμα και πριν να είναι μια προτροπή, είναι ένα δώρο. Ο Χριστός δεν λέει: «Θα νικήσετε τον κόσμο». Λέει: «Εγώ νίκησα τον κόσμο». Γνωρίζουμε ότι με «κόσμο», σε αυτό το ευαγγελικό απόσπασμα, δεν εννοείται το σύμπαν που δημιουργήθηκε και αγαπήθηκε από τον Θεό και προορίζεται για σωτηρία, αλλά ο «κόσμος του σκότους» (βλ. Εφεσ. 6,12), αυτή η μυστηριώδης πραγματικότητα, που υπάρχει και στην καρδιά κάθε ανθρώπου, που αντιστέκεται στον Θεό και του αντιτίθεται. Ο Ιησούς, και μόνο Αυτός, με τον θάνατο και την ανάστασή Του, κατέκτησε αυτή τη σκοτεινή πραγματικότητα και άνοιξε ξανά για την ανθρωπότητα τον δρόμο προς τον Θεό, την ευτυχία, τη δικαιοσύνη και την ειρήνη.

Κατανοούμε έτσι και άλλες πτυχές του θάρρους στο οποίο σας προσκαλεί ο Ιησούς. Δεν προκύπτει από τις προθέσεις σας ή τη δύναμη του χαρακτήρα σας. Γεννιέται από την εμπιστοσύνη σ’ Εκείνον που σας προηγήθηκε, γεννιέται από την πίστη στον Ιησού Χριστό. Αν λάβουμε υπόψη ότι ο Χριστός νίκησε τον κόσμο αγαπώντας τον, καταλαβαίνουμε ότι το χριστιανικό θάρρος δεν είναι θάρρος «ενάντια» σε κάτι ή σε κάποιον, αλλά θάρρος «υπέρ»: υπέρ της ζωή, υπέρ της αλήθεια, υπέρ της ελευθερίας, υπέρ της δικαιοσύνης.

Με το θάρρος που μας δίνει ο Χριστός, μπορούμε στη συνέχεια να στραφούμε με νέα μάτια προς τον κόσμο που ο Θεός έχει τόσο αγαπήσει (βλ. Ιωάν. 3,16). Και σ’ εμάς επίσης έχει ανατεθεί το μερίδιό μας, όσο μικρό και αν είναι, για να μεταβούμε από έναν «κόσμο σκότους» σε έναν «κόσμο σωσμένο». Ο Χριστός δεν σας καλεί να φύγετε από αυτόν τον κόσμο, αλλά να τον δείτε με το βλέμμα Του και να τον αγγίξετε με την αγάπη Του που θεραπεύει τα πάντα. Αφήστε τον εαυτό σας να σας εντυπωσιάσει και να σας συγκινήσει η πραγματικότητα! Ο Ιησούς δεν αγάπησε τον κόσμο από μακριά. Εισήλθε πλήρως στην πραγματικότητά μας, ταπεινώνοντας τον εαυτό του ακόμη και μέχρι τον σταυρό (βλ. Φιλιπ. 2,7-8). Γνώρισε τη χαρά και τη φιλία, αλλά και τις δυσκολίες, την απόρριψη, τη μοναξιά και τα βάσανα, χωρίς να επιτρέψει στην καρδιά του να κλείσει.

Κι εσείς επίσης ζείτε σε έναν κόσμο που δημιουργήθηκε καλός, αλλά είναι τραυματισμένος· γεμάτος δυνατότητες, αλλά σημαδεμένος από αδικίες, εντάσεις και φόβους. Πολλοί επιθυμούν την ειρήνη, αλλά συναντούν τη βία· πολλοί επιθυμούν την κοινωνία, αλλά βιώνουν τη μοναξιά. Ανάμεσα σε αυτές τις αντιφάσεις, οι χριστιανοί καλούνται να ακολουθήσουν τον Χριστό με το πράο του θάρρος: το θάρρος να είμαστε στοργικοί όταν η σκληρότητα φαίνεται ευκολότερη και πιο αποφασιστική, το θάρρος να αναζητούμε την ειρήνη όταν η σύγκρουση φαίνεται πιο συμφέρουσα, το θάρρος να τρέφουμε την ελπίδα όταν ο κυνισμός φαίνεται πιο πειστικός.

Η νίκη της αυτοπροσφερόμενης αγάπης

Ακούγοντας τη λέξη «νίκη», κάποιοι μπορεί να πιστεύουν ότι περιλαμβάνει το να είσαι πιο δυνατός από τους άλλους, να διεκδικείς τον εαυτό σου ή να αποδεικνύεις συνεχώς την αξία σου. Αλλά αυτές είναι οι νίκες που προτείνει η τρέχουσα νοοτροπία, οι νίκες ενός κόσμου χωρίς Θεό. Αν κοιτάξουμε τον Ιησού, βρίσκουμε ένα άλλο είδος νίκης. Ο Άγιος Παύλος λέει ότι ο Χριστός, αν και ήταν με μορφή Θεού, κένωσε τον εαυτό του παίρνοντας τη μορφή δούλου (βλ. Φιλιπ. 2,6-7). Ο Υιός του Θεού ταπεινώνει τον εαυτό του επειδή η αγάπη του είναι ελεύθερη, δεν έχει τίποτα να αποδείξει ή να εγγυηθεί για τον εαυτό του. ταπεινώνοντας τον εαυτό του, δεν χάνει την αξιοπρέπειά του, αλλά αποκαλύπτει το ύψος και το βάθος της θεϊκής του καρδιάς, ικανής να δώσει ζωή σε όποιον ήταν νεκρός. Η νίκη Του είναι η νίκη της αγάπης που δίνει τον εαυτό της χωρίς υπολογισμούς.

Αγαπητοί νέοι, η αληθινή νίκη δεν είναι να επιβάλλεις τον εαυτό σου, αλλά να δίνεις τον εαυτό σου. Ακολουθώντας τον δρόμο που άνοιξε ο Ιησούς Χριστός, κι εσείς επίσης δεν χρειάζεται να επιβάλλεστε, να αποδεικνύετε συνεχώς την αξία σας, να φαίνεστε τέλειοι ή να κρύβετε τις αδυναμίες σας, τις αμφιβολίες σας ή τα όριά σας. Να έχετε το θάρρος στο να είστε αληθινοί ενώπιον του Θεού και ενώπιον των άλλων. Η αξιοπρέπειά σας δεν προκύπτει από την εικόνα που κατασκευάζετε για τον εαυτό σας. Είστε πολύτιμοι επειδή είστε δημιουργημένοι κατ' εικόνα Θεού, γνωστοί από Αυτόν και αγαπημένοι από Αυτόν. Ανακαλύπτουμε ποιοι πραγματικά είμαστε όταν ανακαλύπτουμε ότι οι καρδιές μας δημιουργήθηκαν για τον Θεό, για να Τον αγαπούν και, σε Αυτόν, να αγαπούν τους αδελφούς και τις αδελφές μας. Πράγματι, έχουμε μέσα μας την επιθυμία να προσφέρουμε από τον εαυτό μας, να ξοδεύουμε τον εαυτό μας για την ευτυχία και το καλό των άλλων. Αυτή είναι η ελευθερία που σας προσφέρει ο Χριστός: να ξεπεράσετε την αποκλειστική μέριμνα για τον εαυτό σας και να ανοιχτείτε στη γενναιόδωρη δημιουργικότητα της αγάπης.

Το θάρρος της ταπεινότητας

Η ταπείνωση (υποβιβασμός) του Χριστού για την αγάπη μας δεν τελειώνει στον σταυρό: ο Πατέρας ανασταίνει τον Υιό και τον υψώνει πάνω από κάθε κτίσμα (πρβλ. Φιλιπ. 2,9-11). Ας σημειώσουμε ότι η Ανάσταση δεν είναι μια πράξη αυτοεξύψωσης· είναι ένα δώρο του Πατέρα και του Αγίου Πνεύματος. Εδώ ανακαλύπτουμε μια άλλη πτυχή του θάρρους: το θάρρος να λαβαίνεις. Θα μπορούσαμε να το ονομάσουμε θάρρος της ταπεινότητας. Το να είμαστε φίλοι του Ιησού σημαίνει να γινόμαστε όλο και περισσότερο σαν Αυτόν ακόμη και σ’ αυτό.

Μια συγκεκριμένη νοοτροπία μας λέει να κάνουμε τα πάντα μόνοι μας, να εργαζόμαστε πάνω στον εαυτό μας για να βελτιωνόμαστε συνεχώς, για να οικοδομούμε μια προσωπικότητα και έναν χαρακτήρα πιο ισχυρούς, αλλά τελικά αυτό μπορεί να καλλιεργήσει μέσα μας την πεποίθηση ότι είμαστε οι σωτήρες του εαυτού μας. Το Ευαγγέλιο μας παρουσιάζει έναν άλλο δρόμο προς την ανάπτυξη: όχι να σωθούμε από μόνοι μας, αλλά να αφήσουμε να μας σώσει ο Ιησούς Χριστός. Αυτό απαιτεί το θάρρος να δεχόμαστε τη βοήθεια των άλλων, να αναγνωρίζουμε τα όριά μας, να σταματούμε, να ακούμε και να εμπιστευόμαστε τη ζωή μας στον Θεό.

Αγαπητοί νέοι, ανοίγοντας την καρδιά σας στον Χριστό, δεν θα χάσετε τον εαυτό σας. Αντίθετα, θα ανακαλύψετε πιο βαθιά ποιοι είστε στα μάτια του Θεού και θα γνωρίσετε τον εαυτό σας μέσα από το βλέμμα Του. Γι' αυτό, στραφείτε στα βάθη της καρδιάς σας: δεν θα χάσετε τον εαυτό σας, γιατί εκεί σας περιμένει ο Θεός. Αφήστε τον εαυτό σας να σωθεί από Αυτόν, αφήστε την αγάπη Του - το Άγιο Πνεύμα - να διαμορφώσει τη ζωή σας και αφήστε τον Ιησού να κατοικήσει μέσα σας, στις αποφάσεις σας. Όταν συμβαίνει αυτό, όλα ανανεώνονται, ακόμη και στις καθημερινές καταστάσεις: στην πιστότητα προς τους φίλους, στον σεβασμό για όσους σκέφτονται διαφορετικά από εσάς, στην προσοχή προς όσους είναι μόνοι, στην εγγύτητα με τους πιο αδύναμους, ακόμη και στον τρόπο που συμπεριφέρεστε μέσα στον ψηφιακό κόσμο. Όλα μεταμορφώνονται από την αγάπη. Για πολλούς, η αγάπη είναι μια μορφή αδυναμίας, ο Χριστός μας δείχνει αντ' αυτού ότι είναι η πηγή της ελευθερίας και της δύναμης.

Ο Αναστημένος Χριστός έρχεται να σας συναντήσει με την ειρήνη Του.

Το βράδυ της Ανάστασης, όταν το φως του Πάσχα είχε ήδη εισέλθει στον κόσμο, οι μαθητές βρίσκονταν ακόμα στο ανώγειο πίσω από κλειστές πόρτες, γεμάτοι φόβο. Η πίστη δεν διαλύει αμέσως το σκοτάδι, αλλά δεν μας αφήνει μόνους μας μέσα σ’ αυτό. Ο Ιησούς, ο Νικητής, δεν περιμένει τους μαθητές να νικήσουν τον φόβο ή να ανοίξουν τις πόρτες. Έρχεται ανάμεσά τους, και τα πρώτα του λόγια είναι «Ειρήνη σ’ εσάς!» (Ιωάν. 20,19). Τον είχαν εγκαταλείψει. Ένας από αυτούς τον είχε προδώσει, ένας άλλος τον είχε αρνηθεί. Τους δίνει την ειρήνη του.

Ίσως ακόμη και στην καρδιά σας και στις κοινότητες στις οποίες ανήκετε, υπάρχουν πόρτες που παραμένουν κλειστές λόγω απογοητεύσεων, πληγών, δυσαρέσκειας και συναισθημάτων ενοχής. Ο Χριστός έρχεται για να σας δώσει την ειρήνη Του και να σας συμφιλιώσει μεταξύ σας. Το χριστιανικό θάρρος γεννιέται από την παρουσία του Αναστημένου Κυρίου, που συγχωρεί και στέλνει. Το δώρο της ειρήνης Του ενσταλάζει μέσα μας ένα θάρρος που ο κόσμος δεν μπορεί να δώσει: ένα θάρρος στο οποίο, παρά τις πληγές, ο φόβος δεν έχει πλέον τον τελευταίο λόγο.

Ανοίξτε τις καρδιές σας στον Χριστό

Όταν συναντηθούμε στη Σεούλ, θα βιώσετε με έναν ιδιαίτερο τρόπο την ομορφιά της παγκόσμιας Εκκλησίας και τη γενναιόδωρη υποδοχή της Εκκλησίας στην Κορέα. Νέοι από διαφορετικά έθνη, γλώσσες και πολιτισμούς θα βρεθούν ενωμένοι εν Χριστώ. Στην Ευχαριστία, στον Δρόμο του Σταυρού, στις κατηχήσεις, στις ιεροτελεστίες και στις πολλές συναντήσεις εκείνων των ημερών, θα βιώσετε εκ νέου ότι το Ευαγγέλιο υπερβαίνει κάθε σύνορο και μιλάει σε κάθε λαό. Αφήστε εκείνες τις ημέρες να γίνουν μια αληθινή συνάντηση με τον Ιησού Χριστό, μια στιγμή στην οποία εμπιστεύεστε τη ζωή σας σε Αυτόν. Γι' αυτό γεννήθηκαν οι Παγκόσμιες Ημέρες Νεολαίας. Το προσκύνημά μας έχει ήδη ξεκινήσει. Μην προετοιμάζετε μόνο τα πρακτικά πράγματα για το ταξίδι στη Σεούλ: προετοιμάστε την καρδιά σας!

Φέρτε στον Χριστό τις ερωτήσεις σας, τις πληγές σας, αλλά και εκείνες που τραυματίζουν τις κοινωνίες σας και φέρνουν τις χώρες σας σε αντιπαράθεση. Φέρτε Του αυτή τη δημιουργία που στενάζει και υποφέρει, την κραυγή της γης και των φτωχών που ο Πάπας Φραγκίσκος μας δίδαξε να ακούμε. Μοιραστείτε τις χαρές και τις ελπίδες σας με τον Ιησού. Υπό αυτό το πρίσμα, κάνω δικά μου τα λόγια με τα οποία ο Άγιος Ιωάννης Παύλος Β' ξεκίνησε την ποντιφικάτο του: «Μη φοβάστε! Ανοίξτε! Ή μάλλον ανοίξτε διάπλατα τις πόρτες στον Χριστό!» Μην περιμένετε να γίνετε τέλειοι για να ανοιχτείτε σε Αυτόν. Έρχεται να σας συναντήσει ακριβώς όπως είστε. Ανοίξτε τη ζωή σας στον Χριστό. Ανοίξτε τις κοινότητές σας στον Χριστό. Ανοίξτε τους δρόμους που οδηγούν στις καρδιές των ανθρώπων τους οποίους θα συναντήσετε. Ο Αναστημένος Κύριος, που εισήλθε από κλειστές πόρτες, εξακολουθεί να έρχεται ανάμεσά μας σήμερα. Γι' αυτό, μη συμβιβάζεστε με μια ζωή λιγότερο σημαντική από αυτήν στην οποία σας καλεί ο Χριστός. Αφήστε τον εαυτό σας να ενωθεί και να μεταμορφωθεί από την αγάπη του.

Αγαπητοί νέοι, ανυπομονώ να σας συναντήσω στη Σεούλ. Αλλά να θυμάστε: ο Κύριος που θα συναντήσουμε εκεί έρχεται ήδη να σας συναντήσει. Δεχτείτε την υπόσχεσή του: «Να έχετε θάρρος· εγώ νίκησα τον κόσμο!» (Ιωάν. 16,33) και αφήστε τον να σας συνοδεύσει σε όλη την πορεία.

Εμπιστεύομαι τον καθένα σας στη μητρική μεσιτεία της Παναγίας, Μητέρας της Εκκλησίας, για να σας διδάξει, όπως έκανε και η ίδια, να ανοίγετε τις καρδιές σας στον Χριστό, να εμπιστεύεστε τον λόγο του και να υποδέχεστε με χαρά την ειρήνη του, για να τη μοιράζεστε με όλους.

Από το Βατικανό, 22 Οκτωβρίου 2026, Μνήμη του Αγίου Ιωάννη Παύλου Β΄.

ΛΕΩΝ ΙΔ’, Πάπας