Cykl katechez – Dokumenty Soboru Watykańskiego II. III. Konstytucja Sacrosanctum Concilium. 4. Misterium Eucharystii

_________________________________

Z Pierwszego Listu św. Pawła Apostoła do Koryntian

(1 Kor 12, 12.27)

Podobnie jak jedno jest ciało, choć składa się z wielu członków, a wszystkie członki ciała, mimo iż są liczne, stanowią jedno ciało, tak też jest i z Chrystusem. […] Wy przeto jesteście Ciałem Chrystusa i poszczególnymi [Jego] członkami.

_________________________________

Drodzy Bracia i Siostry, dzień dobry i witajcie!

Kontynuujemy Katechezy o dokumentach Soboru Watykańskiego II, dziś w szczególności o Konstytucji Sacrosanctum Concilium (SC) o liturgii świętej.

Kiedy św. Augustyn pragnie wyjaśnić nowo ochrzczonym tajemnicę Ciała Chrystusa, powraca do wysłuchanego przez nas fragmentu św. Pawła: „Wy przeto jesteście Ciałem Chrystusa i poszczególnymi [Jego] członkami” ( 1 Kor 12, 27). I dodaje: „Stamtąd otrzymujecie waszą tajemnicę. Na to, czym jesteście, odpowiadacie «Amen», a tak odpowiadając, składacie podpis. Słyszysz bowiem: «Ciało Chrystusa», i odpowiadasz: «Amen». Bądź więc członkiem Kościoła, aby to «Amen» znaczyło prawdę. (…) Bądźcie tym, co widzicie, i przyjmujcie to, czym jesteście” ( Sermo 272, PL 38, 1247) [1].

Zaraz po przypomnieniu Ostatniej Wieczerzy Jezusa Konstytucja o liturgii mówi o Eucharystii używając tych augustiańskich odniesień. Dla chrześcijan udział w stole Pańskim oznacza bowiem, by byli „kształtowani przez słowo Boże, posilali się przy stole Ciała Pańskiego i składali Bogu dziękczynienie” (SC, 48). Przyjmując Go w Jego Słowie i w Eucharystii, stajemy się tym, co przyjmujemy. Stajemy się Ciałem, którego Głową jest Chrystus Zmartwychwstały, zasiadający po prawicy Ojca (por. Kol 1,18), który przygotowuje nam miejsce w niebie (por. J 14,3): Eucharystia jest więc sakramentem nadchodzącego Królestwa. Jest Chlebem na drogę, prowadzącym nas ku niebieskiej Ojczyźnie, aż po błogosławiony dzień, gdy „Bóg będzie wszystkim we wszystkich” (1 Kor 15, 28).

Zgromadzenie liturgiczne składa Ofiarę „nie tylko przez ręce kapłana, lecz także razem z nim” (SC, 48). W tej perspektywie Eucharystia jest formą duchowej ofiary chrześcijan (por. Hbr 13, 16; Rz 12, 1), ponieważ stanowi drogę zjednoczenia z Bogiem i wzajemnej jedności. Uczestnicząc w niej, uczą się oni „ofiarowywać samych siebie i za pośrednictwem Chrystusa z każdym dniem doskonalić się w zjednoczeniu z Bogiem i wzajemnie ze sobą” (tamże). W ten sposób Eucharystia, włączając nas w Chrystusa, uczy nas przyjmować styl życia samego Pana Jezusa, naznaczony bezinteresownym darem z siebie. Dar ten wprowadza nas zatem w dynamikę jedności, która staje się mocnym antidotum na zaczyny podziału podkopujące nasz świat, nasze wspólnoty, nasze rodziny i nasze serce (por. SC, 47).

Najdrożsi, gdy uczestniczymy w Eucharystii, jesteśmy zaproszeni do słuchania Słowa Bożego i do karmienia się przy stole Pana, gdzie On sam ofiaruje się Ojcu. Te dwie części Mszy świętej – liturgia słowa i liturgia eucharystyczna – „tak ściśle łączą się ze sobą, że stanowią jeden akt kultu” (SC, 56).

W odniesieniu do Słowa, trzeba pamiętać, że nie chodzi jedynie o zdobywanie intelektualnej wiedzy o Piśmie, lecz o przyjęcie Słowa „żywego i skutecznego” (Hbr 4, 12), skierowanego przez Boga do wszystkich, a zarazem do każdego z osobna; Słowa, które wraz z Chlebem eucharystycznym karmi i podtrzymuje oraz przeprowadza nas z upadku grzechu do nowego życia w Chrystusie. „Eucharystia otwiera nas na zrozumienie Pisma świętego, tak jak Pismo święte oświeca i wyjaśnia tajemnicę eucharystyczną” (Benedykt XVI, Posynod. Adhort. apost. Verbum Domini, 55).

Sobór Watykański II polecił, aby „szerzej otworzyć skarbiec biblijny”, tak by wiernym „obficiej zastawić stół słowa Bożego” (SC, 51). Reforma liturgiczna przełożyła to wezwanie na ów skarb, jakim jest Lekcjonarz, czyli księga gromadząca wszystkie czytania biblijne przeznaczone do celebracji liturgicznych. To bogactwo zaczerpnięto z najczystszego źródła żywej Tradycji, która łączy „zdrową tradycję” z otwarciem na „uprawniony postęp” (SC, 23).

Początek rozdziału drugiego Konstytucji o liturgii utkany jest z odniesień do wielkiego nurtu Tradycji, który płynie od Ojców Kościoła aż do nas. Zacytuję go: „Nasz Zbawiciel podczas Ostatniej Wieczerzy, tej nocy, kiedy został wydany, ustanowił eucharystyczną Ofiarę swojego Ciała i Krwi, aby w niej na całe wieki, aż do swego przyjścia, utrwalić ofiarę krzyża i tak powierzyć Kościołowi, umiłowanej Oblubienicy, pamiątkę swej męki i zmartwychwstania, sakrament miłosierdzia, znak jedności, węzeł miłości, ucztę paschalną, w której przyjmujemy Chrystusa, duszę napełniamy łaską i otrzymujemy zadatek przyszłej chwały” (SC, 47).

Drodzy bracia i siostry, czerpmy z wiarą z tego źródła Bożego życia i pozwólmy się przemieniać przez misterium, które celebrujemy.

_____________________________

Pozdrowienie

Saluto cordialmente i polacchi, in particolare i bambini e i ragazzi. Le vacanze sono un tempo di riposo e di ricerca dei segni di Dio nella bellezza del creato. Approfittatene per una maggiore partecipazione alla Santa Messa, la meditazione della Parola di Dio, i ritiri spirituali, i pellegrinaggi e gli incontri con i vostri cari. Preghiamo anche per i giovani, affinché scelgano con saggezza la scuola e l’Università e discernano con prudenza la propria vocazione. A tutti la mia benedizione!

Pozdrawiam serdecznie Polaków, szczególnie dzieci i młodzież. Wakacje to czas odpoczynku oraz odnajdywania znaków Boga w pięknie stworzenia. Wykorzystajcie je na częstszy udział we Mszy św., medytację Słowa Bożego, rekolekcje, pielgrzymki i spotkania z bliskimi. Módlmy się także za młodych o mądre wybory szkół i studiów oraz roztropne rozeznanie własnego powołania. Wszystkich was błogosławię!

______________________________

Streszczenie katechezy Ojca Świętego

Dzisiejsza Katecheza poświęcona jest misterium Eucharystii, o którym Konstytucja Sacrosanctum Concilium opowiada odwołując się do myśli św. Augustyna. Liturgia słowa i liturgia eucharystyczna to dwie zasadnicze części Mszy św., które „ściśle łączą się ze sobą” i „stanowią jeden akt kultu”. Sobór Watykański II polecił obficie zastawić wiernym „stół słowa Bożego” i szeroko otworzyć skarbiec biblijny. Służy temu Lekcjonarz – księga czytań biblijnych do celebracji liturgicznych. Pozwólmy, aby przemieniała nas tajemnica Eucharystii, w której „przyjmujemy Chrystusa, duszę napełniamy łaską i otrzymujemy zadatek przyszłej chwały”.

______________________________

[1] Karmię was tym, czym sam żyję. Ojcowie Kościoła prowadzą przez święta roku kościelnego, oprac. M. Starowieyski, komentarze J. Miazek, Kraków 2015, s. 285.