Drodzy Bracia i Siostry!

W jednym z usłyszanych przed chwilą fragmentów biblijnych Apostoł Paweł nazywa siebie „najmniejszym ze wszystkich apostołów” (1 Kor 15, 9). Uważa się za niegodnego tego tytułu, ponieważ w przeszłości był prześladowcą Kościoła Bożego. Nie jest jednak więźniem tej przeszłości, lecz raczej „więźniem w Panu” (Ef 4, 1). Dzięki łasce Bożej poznał bowiem Pana Jezusa Zmartwychwstałego, który objawił się Piotrowi, a następnie Apostołom i setkom innych zwolenników tej Drogi, a w końcu także jemu, prześladowcy (por. 1 Kor 15, 3-8). Jego spotkanie ze Zmartwychwstałym pociąga za sobą nawrócenie, które dziś upamiętniamy.

Doniosłość tego nawrócenia odzwierciedla zmiana jego imienia – z Szawła na Pawła. Dzięki łasce Bożej ten, który niegdyś prześladował Jezusa, został całkowicie przemieniony i stał się Jego świadkiem. Ten, który zaciekle zwalczał imię Chrystusa, teraz z żarliwą gorliwością głosi Jego miłość, co sugestywnie wyraża hymn, który śpiewaliśmy na początku tej uroczystości (por. Excelsam Pauli gloriam, w. 2) [1]. Gromadząc się przy doczesnych szczątkach Apostoła Narodów, przypominamy sobie, że jego misja jest również misją wszystkich współczesnych chrześcijan: polega ona na głoszeniu Chrystusa i zapraszaniu wszystkich, aby w Nim pokładali nadzieję. Każde prawdziwe spotkanie z Panem jest bowiem momentem przemieniającym, który daje nowe spojrzenie i nowy kierunek, aby wypełnić zadanie budowania Ciała Chrystusa (por. Ef 4, 12).

Sobór Watykański II, na początku Konstytucji o Kościele, wyraził gorące pragnienie głoszenia Ewangelii każdemu stworzeniu (por. Mk 16, 15) aby w ten sposób „oświecić wszystkich ludzi blaskiem Chrystusa jaśniejącym na obliczu Kościoła” (por. Konst. dogmat. Lumen gentium, 1). Wspólnym zadaniem wszystkich chrześcijan jest mówienie światu z pokorą i radością: „Spójrzcie na Chrystusa! Zbliżcie się do Niego! Przyjmijcie Jego Słowo, które oświeca i pociesza” (Homilia podczas Mszy św. na rozpoczęcie Posługi Piotrowej, 18 maja 2025). Najmilsi, Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan wzywa nas co roku do odnowienia naszego wspólnego zaangażowania w tę wielką misję, mając świadomość, że podziały między nami – choć z pewnością nie przeszkadzają jaśnieć światłu Chrystusa – to jednak sprawiają, że to oblicze, które ma je odzwierciedlać w świecie, staje się bardziej przyćmione.

W minionym roku obchodziliśmy 1700. rocznicę Soboru Nicejskiego. Jego Świątobliwość Bartłomiej, Patriarcha Ekumeniczny, zaprosił do świętowania tej rocznicy w İzniku, i dziękuję Bogu za to, że dwa miesiące temu, podczas tej uroczystości, było reprezentowanych tak wiele tradycji chrześcijańskich. Wspólne odmówienie Credo Nicejskiego w tym miejscu, w którym zostało ono zredagowane, było cennym i niezapomnianym świadectwem naszej jedności w Chrystusie. Ta chwila braterstwa pozwoliła nam również wychwalać Pana za to, czego dokonał w Ojcach z Nicei, pomagając im jasno wyrazić prawdę o Bogu, który stał się naszym bliźnim, spotykając się z nami w Jezusie Chrystusie. Oby również dzisiaj Duch Święty mógł w nas znaleźć pojętny umysł, aby jednym głosem przekazywać wiarę mężczyznom i kobietom naszych czasów!

We fragmencie Listu do Efezjan, wybranym jako temat tegorocznego Tygodnia Modlitw, ciągle powtarza się określenie „jeden”: jedno ciało, synodalna jeden Duch, jedna nadzieja, jeden Pan, jedna wiara, jeden chrzest, jeden Bóg (por. Ef 4, 4-6). Drodzy bracia i siostry, jakże te natchnione słowa nie mogłyby poruszyć nas do głębi? Jakże nasze serca mogą nie pałać pod ich wpływem? Tak: „Wspólnie wyznajemy wiarę w jedynego Boga, Ojca wszystkich ludzi, wspólnie wyznajemy jedynego Pana i prawdziwego Syna Bożego Jezusa Chrystusa, oraz jedynego Ducha Świętego, który pobudza nas i prowadzi do pełnej jedności i do wspólnego świadczenia o Ewangelii” (List apost. In unitate fidei, 12). Stanowimy jedno! Już jesteśmy jedno! Uznajmy to, doświadczajmy tego, ukazujmy to!

Mój umiłowany Poprzednik, Papież Franciszek, zauważył, że droga synodalna Kościoła katolickiego „jest i musi być ekumeniczna, tak jak synodalny jest proces ekumeniczny” (Przemówienie do Jego Świątobliwości Mar Awa III, 19 listopada 2022). Znalazło to odzwierciedlenie w dwóch zgromadzeniach Synodu Biskupów w 2023 i 2024 r., które charakteryzowały się głęboką gorliwością ekumeniczną i zostały ubogacone udziałem licznych bratnich delegatów. Uważam, że będzie to droga ku wspólnemu rozwojowi we wzajemnym poznaniu odpowiednich struktur i tradycji synodalnych. Spoglądając na 2000. rocznicę Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Pana Jezusa w 2033 r., starajmy się o dalsze rozwijanie ekumenicznych praktyk synodalnych i wzajemnego oznajmiania tego, kim jesteśmy, co czynimy i czego nauczamy (por. XVI Zwyczajne Zgromadzenie Ogólne Synodu Biskupów, Dokument końcowy Ku Kościołowi synodalnemu – komunia, uczestnictwo, misja, 137-138).

Najmilsi, podczas gdy Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan dobiega końca, kieruję serdeczne pozdrowienia do kard. Kurta Kocha, członków, konsultorów i pracowników Dykasterii do spraw Popierania Jedności Chrześcijan, a także do uczestników dialogów teologicznych i innych inicjatyw promowanych przez tę Dykasterię. Jestem wdzięczny za obecność na tej liturgii licznych zwierzchników i przedstawicieli różnych światowych Kościołów i wspólnot chrześcijańskich, w zwłaszcza Metropolity Polykarposa, reprezentującego Patriarchat Ekumeniczny, Arcybiskupa Khajaga Barsamiana, reprezentującego Ormiański Kościół Apostolski, oraz Biskupa Anthony’ego Ball’a, reprezentującego Wspólnotę Anglikańską. Pozdrawiam również stypendystów Komitetu ds. Współpracy Kulturalnej z Kościołami Prawosławnymi i Wschodnimi Dykasterii do spraw Popierania Jedności Chrześcijan, studentów Instytutu Ekumenicznego Światowej Rady Kościołów w Bossey, grupy ekumeniczne i pielgrzymów uczestniczących w tej uroczystości.

Materiały pomocnicze do Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan zostały przygotowane w tym roku przez Kościoły w Armenii. Z głęboką wdzięcznością kierujemy nasze myśli ku odważnemu chrześcijańskiemu świadectwu narodu ormiańskiego na przestrzeni dziejów – historii, w której stałą cechą było męczeństwo. Na zakończenie tego Tygodnia Modlitw wspominamy Katolikosa – św. Nersesa Šnorhaliego zwanego „Wdzięcznym”, który w XII w. działał na rzecz jedności Kościoła. Wyprzedzał on swoje czasy, rozumiejąc, że dążenie do jedności jest zadaniem wszystkich wiernych i wymaga uzdrowienia pamięci. Św. Nerses może nas również nauczyć postawy, jaką powinniśmy przyjąć na naszej drodze ekumenicznej – jak przypomniał mój czcigodny Poprzednik, św. Jan Paweł II: „Chrześcijanie winni się kierować głębokim wewnętrznym przekonaniem, iż do jedności należy dążyć nie po to, aby osiągnąć przewagę strategiczną albo korzyść polityczną, ale w trosce o głoszenie Ewangelii” ( Homilia podczas spotkania ekumenicznego, Erywań, 26 września 2001) [2].

Tradycja przekazuje nam świadectwo Armenii jako pierwszego narodu chrześcijańskiego, wraz z chrztem króla Tiridatesa w 301 r., udzielonym przez św. Grzegorza Oświeciciela. Bądźmy wdzięczni za to, że dzięki niezłomnym głosicielom Słowa, które zbawia, narody Europy Wschodniej i Zachodniej przyjęły wiarę w Jezusa Chrystusa. Módlmy się też, aby ziarna Ewangelii nadal przynosiły na tym kontynencie owoce jedności, sprawiedliwości i świętości, również dla dobra pokoju między narodami i państwami całego świata.

_____________________________________________________

[1] Hymn Excelsam Pauli gloriam ( Niech Pawła chwałę najwyższą), autorstwa św. Piotra Kard. Damianiego, EC (1007-1072).

[2]  Nigdy więcej chrześcijanie przeciw chrześcijanom. Spotkanie ekumeniczne w katedrze św. Grzegorza Oświeciciela, „L’Osservatore Romano”, wyd. polskie 11-12 (238)/2001, s. 32.