W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.

Pokój z wami!

Szanowne Władze,

Bracia i Siostry!

Miło mi powitać was w setną rocznicę powstania służby odpowiedzialnej za działalność wywiadowczą we Włoszech. W 1925 r. utworzono Wojskową Służbę Informacyjną i położono podwaliny pod budowę bardziej skoordynowanego i skutecznego systemu służącego ochrony bezpieczeństwa państwa.

Przede wszystkim pragnę wyrazić moje uznanie dla pracy, którą wykonujecie, a która wymaga kompetencji, przejrzystości i jednocześnie poufności. Nakłada ona na was poważną odpowiedzialność za stałe monitorowanie zagrożeń, które mogą pojawić się w życiu narodu, aby przede wszystkim przyczyniać się do ochrony pokoju. Jest to praca wymagająca, która także ze względu na swoją poufność często narażona jest na ryzyko instrumentalizacji, ale ma wielkie znaczenie dla wczesnego rozpoznania ewentualnych scenariuszy niebezpiecznych dla życia społeczeństwa.

W ciągu tych stu lat wiele się zmieniło, umiejętności i narzędzia stały się znacznie bardziej wyrafinowane, a wyzwania, przed którymi stają nasze społeczeństwa, wzrosły i uległy zróżnicowaniu. W związku z tym chciałbym zachęcić was do wykonywania waszej pracy nie tylko z profesjonalizmem, ale także ze spojrzeniem etycznym, które obejmuje co najmniej dwie nieodzowne kwestie: poszanowanie godności osoby ludzkiej i etykę komunikacji.

Przede wszystkim poszanowanie godności osoby ludzkiej. Działania na rzecz bezpieczeństwa nie mogą nigdy tracić z oczu tego fundamentalnego wymiaru i nigdy nie mogą uchybiać godności i praw każdego człowieka. W pewnych trudnych okolicznościach, gdy dobro wspólne, do którego należy dążyć, wydaje się bardziej konieczne od wszystkiego innego, można narazić się na ryzyko zapomnienia o tym wymogu etycznym, dlatego nie zawsze łatwo jest znaleźć równowagę. Jak stwierdziła Europejska Komisja na rzecz Demokracji poprzez Prawo, agencje bezpieczeństwa często muszą gromadzić informacje o osobach, co w znacznym stopniu oddziałuje na prawa jednostki [1].

Konieczne jest zatem, aby istniały wyznaczone granice, zgodnie z kryterium godności osoby, i aby zachowywać czujność wobec pokus, na które naraża was wasza praca. Dbajcie o to, aby wasze działania były zawsze proporcjonalne do dobra wspólnego, do którego należy dążyć, oraz aby ochrona bezpieczeństwa narodowego zawsze i w każdym przypadku gwarantowała prawa osób, ich życie prywatne i rodzinne, wolność sumienia i informacji oraz prawo do rzetelnego procesu. W tym sensie działalność Służb powinna być regulowana przez odpowiednio ogłoszone i opublikowane ustawy, poddawana kontroli i nadzorowi władzy sądowniczej, a budżety powinny podlegać publicznej i przejrzystej kontroli.

Drugi aspekt dotyczy etyki komunikacji. Świat komunikacji znacznie się zmienił w ciągu ostatnich dziesięcioleci, a dziś rewolucja cyfrowa jest po prostu częścią naszego życia i naszego sposobu wymiany informacji i nawiązywania relacji. Co więcej, pojawienie się nowych, coraz bardziej zaawansowanych technologii daje nam większe możliwości, ale jednocześnie naraża nas na nieustanne zagrożenia. Masowa i ciągła wymiana informacji domaga się czujności z krytycznym sumieniem w niektórych kwestiach o żywotnym znaczeniu: rozróżnieniem między prawdą a fake newsami, nieuprawnionym ujawnianiem życia prywatnego, manipulowaniem osobami najbardziej bezbronnymi, logiką szantażu, podżeganiem do nienawiści i przemocy.

Należy rygorystycznie czuwać nad tym, aby informacje poufne nie były wykorzystywane do zastraszania, manipulowania, szantażowania, dyskredytowania służby polityków, dziennikarzy lub innych uczestników życia społeczeństwa obywatelskiego. Wszystko to dotyczy również środowiska kościelnego. Faktem jest, że w wielu krajach Kościół jest ofiarą służb wywiadowczych, które działają w niegodziwych celach, uciskając jego wolność. Należy zawsze brać pod uwagę te ryzyka; wymagają one wysokich standardów moralnych od osób, które przygotowują się do wykonywania takiej pracy jak wasza, oraz od tych, które wykonują ją od dawna.

Jestem w pełni świadomy delikatnej roli i odpowiedzialności, do której jesteście wezwani. W tym kontekście chciałbym również wspomnieć o waszych kolegach, którzy stracili życie podczas pełnienia delikatnych misji w trudnych warunkach. Ich poświęcenie nie trafia wprawdzie na pierwsze strony gazet, ale pozostaje żywe w pamięci osób, którym pomogli, oraz w kryzysach, do których rozwiązania się przyczynili.

Na koniec chciałbym wyrazić swoją wdzięczność za wysiłki włoskich służb wywiadowczych także w zapewnianiu bezpieczeństwa Stolicy Apostolskiej i Państwa Watykańskiego. Tutaj chciałbym również podziękować za współpracę z Żandarmerią, Watykanem i Stolicą Apostolską w tak wielu posługach, gdzie naprawdę ta zdolność i możliwość służenia innym staje się rzeczywistością dzięki dobremu współdziałaniu z wami.

Zachęcam was, abyście kontynuowali swoją pracę, mając zawsze na względzie dobro wspólne, ucząc się oceniać rozsądnie i w sposób wyważony różne sytuacje, które się przed wami pojawiają, oraz pozostając mocno zakorzenionymi w tych zasadach prawnych i etycznych, które ponad wszystko stawiają godność osoby ludzkiej.

Panie i Panowie, gratuluję wam decyzji o wspólnym przeżywaniu – jako wspólnota pracy – obecnego Jubileuszu. Łaska Boża z pewnością przyniesie dobre owoce na płaszczyźnie osobistej, a co za tym idzie, również w waszej działalności. Tego wam życzę, dołączając Błogosławieństwo Apostolskie dla was i waszych rodzin. Życzę wszystkim dobrych świąt Narodzenia Pańskiego!

___________________________________________________

[1] Por. KOMISJA WENECKA, Report on the Democratic oversight of the Security Services (1-2 czerwca 2007), § 2.