W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.

Pokój z wami!

Eminencjo,

Drodzy Bracia i Siostry!

Cieszę się, że mogę was przyjąć na zakończenie Konferencji „XXI wiek: nowy czas męczenników?”, zorganizowanej przez Dykasterię Spraw Kanonizacyjnych oraz Komisję ds. Nowych Męczenników – Świadków Wiary. Określenie to odnosi się do szerszej kategorii osób, odrębnej od męczenników, których proces beatyfikacyjny jest w toku, oraz od tych, którzy zostali oficjalnie zaliczeni do grona błogosławionych i świętych. Komisja, ustanowiona przez Papieża Franciszka w 2023 r., ma bowiem za zadanie gromadzić świadectwa o tych, którzy stracili życie dla Chrystusa, niezależnie od tego, czy prowadzone jest wobec nich postępowanie kanoniczne, aby ich przykład nie został zapomniany.

Chodzi o braci i siostry, którzy w różnych uwarunkowaniach geograficznych, historycznych i politycznych złożyli swoje życie w darze za Ewangelię. Przypominają nam oni słowa Zmartwychwstałego, wypowiedziane podczas Jego ostatniego ukazania się przed wstąpieniem do nieba: „Gdy Duch Święty zstąpi na was, otrzymacie Jego moc i będziecie moimi świadkami w Jeruzalem i w całej Judei, i w Samarii, i aż po krańce ziemi” (Dz 1, 8). Ich świadectwo mówi nam, że również nasze czasy, zdominowane przez kulturę potęgi, nieograniczonej siły i nieustanny rozwój systemów zbrojeniowych (por. Enc. Magnifica humanitas, rozdz. V), są czasem, w którym objawia się heroizm tych, których nazywamy „nowymi świadkami wiary”.

Wielu z nich ginie wskutek nadużywania władzy lub z rąk organizacji przestępczych, ponieważ jako chrześcijanie sprzeciwiają się w imię Ewangelii popełnianym przez nie niesprawiedliwościom. Pojęcie „świadka wiary” zostało sformułowane właśnie po to, aby uwzględnić i uczcić złożone sytuacje historyczne, w których motywacji oprawców nie można jednoznacznie sprowadzić do „nienawiści do wiary” [in odium fidei]. W tej perspektywie praca Komisji ds. Nowych Męczenników – Świadków Wiary, wspieranej przez Dykasterię Spraw Kanonizacyjnych, ma charakter historiograficzny i popularyzatorski, a nie prawny. Uwaga skupia się zatem bardziej na wewnętrznej postawie ofiary niż na motywach prześladowcy. Chodzi więc o to, że ofiara pozostała wierna Chrystusowi, wypełniając swoje ewangeliczne zobowiązanie, i wytrwała w tej wierności aż do śmierci.

Zapowiedział to sam Jezus podczas Ostatniej Wieczerzy: „Na świecie doznacie ucisku, ale odwagi! Ja zwyciężyłem świat!” (J 16, 33). W tych świadkach wiary wyraźnie widać, że wytrwałość w czynieniu dobra i wierność aż po najwyższy dar z siebie, złożony z miłości, czerpały moc ze zwycięstwa Baranka złożonego w ofierze nad złem – jedynej pewności, która może obdarzyć głębokim pokojem każdego, kto w Niego wierzy.

W nich w sposób heroiczny objawia się postawa właściwa chrześcijaninowi, który nigdy nie dąży do konfrontacji, lecz przeciwnie – rozbraja ją mocą łagodności. Jak napisał Papież Franciszek: „Uczeń jest zdolny ofiarować całe życie i ryzykować nim aż po męczeństwo jako świadectwo Jezusa Chrystusa, ale jego marzeniem nie jest przysporzyć sobie nieprzyjaciół, ale raczej to, aby Słowo było przyjmowane i ukazało swą wyzwalającą i odnawiającą moc” (Adhort. apost. Evangelii gaudium, 24).

Ewangelizacyjna siła nowych świadków wiary jest jednym z najcenniejszych źródeł, z których Kościół może czerpać w głoszeniu Ewangelii współczesnemu światu. Przypominają o tym słynne słowa św. Pawła VI z Adhortacji apostolskiej Evangelii nuntiandi: „Człowiek naszych czasów chętniej słucha świadków, aniżeli nauczycieli; a jeśli słucha nauczycieli, to dlatego, że są świadkami” (n. 41).

Świadkowie wiary nie proponują ideologii, lecz ukazują wiarę przeżywaną w codzienności. Ich wiarygodność rodzi się ze zgodności między słowami a czynami, posuniętej często aż do najwyższej ofiary. W środowiskach kulturowych naznaczonych obojętnością „świętość z sąsiedztwa” i cichy heroizm stają się wymownym świadectwem, które może skłonić do refleksji każdego, nawet najbardziej nieufnych.

Najdrożsi, podziwiamy tych naszych braci i siostry niczym gwiazdy jaśniejące w ciemnościach egoizmu i ucisku. Pomagają oni Kościołowi coraz pełniej odbijać światło Chrystusa Pana, aby wskazywać współczesnej ludzkości drogę prowadzącą ku cywilizacji miłości. Wszyscy jesteśmy wezwani, aby wnosić swój wkład „w tę perspektywę zaangażowania, ten plac budowy nadziei” (Enc. Magnifica humanitas, 185). Świadkowie wiary, oddając życie za sprawiedliwość, prawdę, pokój i wolność, skutecznie przyczynili się do nadejścia nowych niebios i nowej ziemi, których z ufnością oczekujemy dzięki Bożemu miłosierdziu.

Dziękuję wam za zaangażowanie, z jakim pełnicie tę cenną posługę, i życzę, aby wasze dni poświęcone studium i wymianie myśli przyniosły obfite owoce. Niech wyjedna wam to wstawiennictwo Najświętszej Maryi Panny, Królowej Męczenników, i niech towarzyszy wam Błogosławieństwo Apostolskie, którego z serca udzielam wam wszystkim.