W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.

Pokój z wami!

Drodzy Bracia i Siostry, dzień dobry wszystkim!

Miło mi spotkać się z wami dziś rano, podzielić się kilkoma słowami i przemyśleniami, ale przede wszystkim zastanowić się nad znaczeniem charyzmatów Ducha Świętego, zwłaszcza w tych dniach poprzedzających uroczystość Pięćdziesiątnicy.

Cieszę się, że mogę przyjąć was również w tym roku na początku waszego spotkania. Jesteście odpowiedzialni na poziomie międzynarodowym za wiele różnych wspólnot świeckich i zostaliście zaproszeni przez Dykasterię do spraw Świeckich, Rodziny i Życia, aby umocnić komunię między wami i razem zastanowić się nad tematem zarządzania wspólnotą kościelną.

W każdej wspólnocie społecznej odczuwa się potrzebę posiadania odpowiednich osób i struktur, które zajmują się kierowaniem i koordynowaniem życia wspólnego. W swoim rdzeniu termin „rządzić” [łac. gubernare] odnosi się do czynności „trzymania steru”, „kierowania statkiem”. Chodzi zatem o wytyczenie bezpiecznego kierunku, tak aby wspólnota była miejscem rozwoju dla osób, które do niej należą. Tak więc również w Kościele niektórzy powołani są do sprawowania rządów.

Jednak w Kościele władza nie wynika z prostej potrzeby koordynowania potrzeb religijnych jego członków. Kościół został ustanowiony przez Chrystusa jako trwały znak Jego powszechnej woli zbawczej i jest zaplanowanym przez Boga miejscem, w którym wszyscy ludzie i w każdej epoce mogą otrzymać owoce Odkupienia i doświadczyć nowego życia, którym obdarzył nas Chrystus. W tym sensie natura Kościoła jest sakramentalna: z pewnością ma on wymiar zewnętrzny i instytucjonalny ze swoimi strukturami, a jednocześnie jest skutecznym znakiem komunii, poprzez którą uczestniczymy w samym życiu Trójcy Świętej.

Te szczególne cechy Kościoła są nieodzownie obecne również w rządzeniu nim, które nigdy nie jest wyłącznie techniczne; wręcz przeciwnie, ma ono w sobie ukierunkowanie zbawcze, to znaczy powinno zmierzać do duchowego dobra wiernych. Św. Paweł owo rządzenie zalicza do charyzmatów: „[I tak ustanowił Bóg w Kościele] […] tych, co mają moc czynienia cudów, potem tych, którzy uzdrawiają, którzy wspierają pomocą, którzy rządzą, którzy przemawiają rozmaitymi językami” (1 Kor 12, 28).

Wychodząc od tych przesłanek, spójrzmy teraz na stowarzyszenia wiernych i ruchy kościelne. Tutaj rządzenie jest zazwyczaj powierzone świeckim i wyraża udział w królewskim munus Chrystusa, otrzymanym w sakramencie chrztu. Rządzenie to pozostaje w służbie innych wiernych i życia stowarzyszeniowego oraz jest owocem wolnych wyborów, które należy rozumieć jako wyraz wspólnego rozeznawania: pozwalającego, by głos wszystkich mógł się swobodnie wyrazić.

Jeśli – jak powiedzieliśmy – rządzenie jest szczególnym darem Ducha Świętego, który członkowie wspólnoty uznają za obecny w niektórych swoich braciach w wierze, wynikają z tego co najmniej trzy konsekwencje. Pierwsza – musi ono służyć wszystkim (por. 1 Kor 12, 7), czyli wspierać dobro wspólnoty, stowarzyszenia i całego Kościoła. Zarządzanie nie może więc być nigdy wykorzystywane dla osobistych interesów lub światowych form prestiżu i władzy. Drugą konsekwencją jest to, że rządzenie nie może być nigdy narzucane z góry, ale musi być darem rozpoznawalnym we wspólnocie i przyjętym w wolności, stąd znaczenie wolnych wyborów dla jego urzeczywistnienia. Trzecią konsekwencją jest to, że podobnie jak każdy charyzmat, również zarząd stowarzyszenia podlega rozeznaniu pasterzy, którzy czuwają nad autentycznością i właściwym wykorzystaniem charyzmatów (por. Konst. dogmat. Lumen gentium, 12; List Iuvenescit Ecclesia, 9 i 17).

W rządzeniu muszą zawsze być obecne pewne cechy: wzajemne słuchanie, współodpowiedzialność, przejrzystość, braterska bliskość, rozeznawanie wspólnotowe (por. Przemówienie do uczestników Kapituły Generalnej Legionistów Chrystusa, 19 lutego 2026). Ponadto pragnę przypomnieć: „Zamiast skupiać wszystko na sobie, dobre rządzenie promuje pomocniczość i odpowiedzialne uczestnictwo wszystkich członków wspólnoty” (tamże). Są to proste wskazówki, ale należy o nich zawsze pamiętać przy sprawowaniu władzy.

Najdrożsi, wasze stowarzyszenia i ruchy mają różne korzenie oraz dobrze zdefiniowaną historię, tożsamość i ideały. Ci, którzy nimi zarządzają, podejmują zatem delikatne zadanie: z jednej strony są wezwani do strzeżenia i doceniania pamięci o żywym dziedzictwie; z drugiej strony pełnią rolę „profetyczną”, która polega na wsłuchiwaniu się w aktualne, pilne potrzeby duszpasterskie, aby zrozumieć, w jaki sposób odpowiadać na nowe wyzwania oraz na wrażliwość kulturową, społeczną i duchową naszych czasów. Tylko w ten sposób można bowiem być chrześcijanami, uczniami i misjonarzami w dzisiejszym społeczeństwie i Kościele. Częścią profetycznego zadania tych, którzy sprawują władzę, jest zatem sprzyjanie otwartości stowarzyszenia lub ruchu, a także każdego z jego członków na konkretne sytuacje historyczne. Przynależność jest bowiem autentyczna i owocna wtedy, gdy nie wyczerpuje się w uczestnictwie w działaniach wewnątrz grupy, ale interpretuje znaki czasu i kieruje się na zewnątrz, zwracając się do wszystkich, do kultury naszych czasów i do nieodkrytych jeszcze obszarów misyjnych.

Innym elementem o zasadniczym znaczeniu jest komunia. Zarządzający są wezwani do szczególnej wrażliwości na ochronę, rozwój i umacnianie komunii. Dotyczy to zarówno życia wewnątrz stowarzyszenia lub ruchu, jak i komunii z innymi rzeczywistościami eklezjalnymi oraz z Kościołem jako całością. Kto pełni w Kościele misję rządzenia, musi nauczyć się słuchać i przyjmować różne opinie, różne orientacje kulturowe i duchowe, różne temperamenty osobiste, zawsze starając się zachować – zwłaszcza w koniecznych i często trudnych do podjęcia decyzjach – nadrzędne dobro komunii. Wymaga to świadectwa łagodności, wolności od przywiązania i bezinteresownej miłości do braci i wspólnoty, które będzie przykładem dla wszystkich. W tym miejscu chciałbym podkreślić znaczenie tego wymiaru komunii z całym Kościołem. Niekiedy spotykamy grupy, które zamykają się w sobie i myślą, że ich specyficzna rzeczywistość jest jedyną rzeczywistością lub że to właśnie ona jest Kościołem, ale Kościół to my wszyscy, to coś znacznie większego! Dlatego nasze ruchy muszą naprawdę starać się żyć w komunii z całym Kościołem, na poziomie diecezjalnym. Biskup jest więc bardzo ważnym punktem odniesienia, a jeśli grupa mówi: „Nie, z tym biskupem nie jesteśmy w komunii, chcemy innego”, to nie jest dobrze. Musimy starać się żyć w komunii z całym Kościołem, zarówno na poziomie diecezjalnym, jak i powszechnym.

W tym świetle możemy lepiej zrozumieć sens wierności charyzmatowi założycielskiemu, który stanowi nieodzowny punkt odniesienia w zarządzaniu wspólnotą eklezjalną. Każdy autentyczny charyzmat zawiera już w sobie wierność i otwartość na Kościół. Zarządzanie w sposób wierny charyzmatowi założycielskiemu oznacza zatem czerpanie z niego inspiracji do otwarcia się na drogę, którą Kościół podąża w teraźniejszości, nie ograniczając się do modeli z przeszłości, choćby były one pozytywne, ale dając się pobudzać nowym rzeczywistościom i wyzwaniom, w dialogu ze wszystkimi innymi członkami ciała eklezjalnego.

Najdrożsi, dziękuję wam za wszystko, czym jesteście i co czynicie. Stowarzyszenia wiernych i ruchy kościelne są bezcennym darem dla Kościoła. Jest wśród was wielkie bogactwo: wielu dobrze uformowanych ludzi i wielu dobrych ewangelizatorów; wielu młodych ludzi i różnorodne powołania do życia kapłańskiego i małżeńskiego. Różnorodność charyzmatów, darów i metod apostolstwa, które rozwinęliście przez lata, pozwala wam być obecnymi w dziedzinach kultury, sztuki, spraw społecznych i pracy, niosąc wszędzie światło Ewangelii. Strzeżcie tych darów i – z łaską Bożą – sprawiajcie, aby wzrastały. Kościół was wspiera i towarzyszy wam.

Z serca was błogosławię, przyzywając dla was wszystkich wstawiennictwa Najświętszej Maryi Panny, Matki Kościoła.

Dziękuję!