Pozdrowienie Ojca Świętego skierowane do Jego Świątobliwości Arama I, Katolikosa Cylicji

Z wielką radością witam Jego Świątobliwość Arama I, Katolikosa Cylicji Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego, wraz z dostojną delegacją, która mu towarzyszy. Ta braterska wizyta stanowi ważną okazję do zacieśnienia więzi jedności, które już istnieją między nami, w miarę jak zbliżamy się do pełnej wspólnoty między naszymi Kościołami.

Wasza Świątobliwość, w tych dniach, gdy przygotowujemy się do uroczystości Pięćdziesiątnicy, proszę o łaskę Ducha Świętego dla Waszej pielgrzymki do Grobów Apostołów Piotra i Pawła oraz zachęcam wszystkich obecnych do żarliwej modlitwy do Boga, aby Wasza wizyta i spotkania stały się kolejnym krokiem na drodze do pełnej jedności. Módlmy się również o pokój w Libanie i na Bliskim Wschodzie, ponownie rozdartym przez przemoc i wojnę.

Wasza Świątobliwość, pragnę wyrazić moją szczególną wdzięczność za Twoje nieustanne osobiste zaangażowanie w ekumenizm, zwłaszcza w międzynarodowy dialog teologiczny między Kościołem Katolickim a Prawosławnymi Kościołami Wschodnimi.

Serdecznie witam Waszą Świątobliwość, drogich biskupów i drogich przyjaciół! Wspólnie wzywajmy wstawiennictwa św. Grzegorza Oświeciciela, św. Grzegorza z Nareku, św. Nersesa Wdzięcznego (Šnorhalego), a przede wszystkim Najświętszej Maryi Panny, aby oświecali naszą drogę ku pełni tej jedności, której wszyscy pragniemy.

_________________________________

Cykl katechez – Dokumenty Soboru Watykańskiego II. III. Konstytucja Sacrosanctum Concilium. 1. Liturgia w misterium Kościoła

_________________________________

Z Listu św. Pawła Apostoła do Efezjan

(Ef 1, 9-10)

[Bóg] nam oznajmił tajemnicę swej woli

według swego postanowienia, które przedtem w Nim powziął

dla dokonania pełni czasów,

aby wszystko na nowo zjednoczyć w Chrystusie jako Głowie:

to, co w niebiosach, i to, co na ziemi.

_________________________________

Drodzy Bracia i Siostry, dzień dobry i witajcie!

Rozpoczynamy dziś cykl Katechez poświęconych pierwszemu dokumentowi promulgowanemu przez Sobór Watykański II, czyli Konstytucji o liturgii świętej Sacrosanctum Concilium (SC).

Opracowując tę Konstytucję, Ojcowie soborowi chcieli nie tylko podjąć reformę obrzędów, ale także doprowadzić Kościół do kontemplacji i pogłębienia tej żywej więzi, która go tworzy i jednoczy: misterium Chrystusa. Liturgia bowiem porusza samo serce tego misterium: jest zarówno przestrzenią, czasem, jak i kontekstem, w którym Kościół otrzymuje od Chrystusa swoje życie. W liturgii bowiem „dokonuje się dzieło naszego Odkupienia” (SC, 2), które czyni z nas wybrane plemię, królewskie kapłaństwo, naród święty, lud, który Bóg nabył sobie na własność (por. 1 P 2, 9).

Jak ukazała potrójna odnowa – biblijna, patrystyczna i liturgiczna – która dokonała się w Kościele w ciągu XX w., Misterium, o którym mowa, nie oznacza jakiejś mrocznej rzeczywistości, lecz zbawczy zamysł Boga, ukryty od wieczności i objawiony w Chrystusie, zgodnie ze słowami św. Pawła (por. Ef 3, 3-6). Oto zatem Misterium chrześcijańskie: wydarzenie paschalne, to znaczy męka, śmierć, zmartwychwstanie i uwielbienie Chrystusa, które właśnie w liturgii zostaje nam uobecnione sakramentalnie, tak że ilekroć uczestniczymy w zgromadzeniu zebranym „w Jego imię” (Mt 18, 20), zostajemy zanurzeni w tym Misterium.

Sam Chrystus jest wewnętrzną zasadą misterium Kościoła, świętego Ludu Bożego, zrodzonego z Jego boku przebitego na krzyżu. W świętej liturgii, mocą swojego Ducha, On nadal działa. Uświęca Kościół, swoją Oblubienicę, i włącza go do swojej ofiary składanej Ojcu. Wypełnia swoje absolutnie jedyne kapłaństwo – On, który jest obecny w głoszonym Słowie, w sakramentach, w osobach celebrujących szafarzy, w zgromadzonej wspólnocie oraz – w najwyższym stopniu – w Eucharystii (SC, 7). Tak więc, według św. Augustyna (por. Sermones, 277), sprawując Eucharystię, Kościół „przyjmuje Ciało Pana i staje się tym, co przyjmuje”: staje się Ciałem Chrystusa, „by stanowić mieszkanie Boga przez Ducha” (Ef 2, 22). To jest „dzieło naszego odkupienia”, które upodabnia nas do Chrystusa i umacnia nas w komunii.

W liturgii świętej ta komunia urzeczywistnia się „przez obrzędy i modlitwy” (SC, 48). Rytuały Kościoła wyrażają jego wiarę – zgodnie ze słynnym wyrażeniem lex orandi, lex credendi – i jednocześnie kształtują tożsamość eklezjalną: głoszone Słowo, celebracja sakramentu, gesty, milczenie, przestrzeń – wszystko to ukazuje i nadaje kształt ludowi zgromadzonemu przez Ojca, Ciału Chrystusa, Świątyni Ducha Świętego. Każda celebracja staje się w ten sposób prawdziwą epifanią Kościoła trwającego na modlitwie, jak przypomniał św. Jan Paweł II (List apost. Vicesimus quintus annus, 9).

Jeśli liturgia służy misterium Chrystusa, można zrozumieć, dlaczego została zdefiniowana, że „jest szczytem, do którego zmierza działalność Kościoła, i zarazem jest źródłem, z którego wypływa cała jego moc” (SC, 10). To prawda, że działanie Kościoła nie ogranicza się wyłącznie do liturgii, jednak wszelka jego działalność (przepowiadanie, posługa ubogim, towarzyszenie sprawom ludzkim) zmierza ku temu „szczytowi”. Z drugiej strony liturgia wspiera wiernych, zanurzając ich nieustannie i na nowo w Paschę Pana, a zatem poprzez głoszenie Słowa, sprawowanie sakramentów i wspólną modlitwę są oni pokrzepiani, umacniani i odnawiani w swoim zaangażowaniu w wiarę i w swojej misji. Innymi słowy, uczestnictwo wiernych w czynności liturgicznej jest jednocześnie „wewnętrzne” i „zewnętrzne”.

Oznacza to również, że owo uczestnictwo ma konkretnie przenikać całe życie codzienne w dynamice etycznej i duchowej, tak aby celebrowana liturgia przekładała się na życie i domagała się wierności, zdolnej do urzeczywistnienia tego, co zostało przeżyte podczas celebracji: w ten sposób nasze życie staje się „ofiarą, żywą, świętą, Bogu miłą”, realizując naszą „służbę Bożą” (Rz 12, 1).

W ten sposób „liturgia przekształca tych, którzy są wewnątrz Kościoła, w święty przybytek w Panu” (SC, 2) i tworzy wspólnotę otwartą i gościnną dla wszystkich. Jest ona bowiem przeniknięta Duchem Świętym, wprowadza nas ona w życie Chrystusa, czyni nas Jego Ciałem i we wszystkich swoich wymiarach stanowi znak jedności całego rodzaju ludzkiego w Chrystusie. Jak powiedział Papież Franciszek: „Świat jeszcze tego nie wie, ale wszyscy są zaproszeni na ucztę weselną Baranka (Ap 19, 9)” (List apost. Desiderio desideravi, 5).

Najdrożsi, pozwólmy, aby obrzędy, symbole, gesty, a przede wszystkim żywa obecność Chrystusa w liturgii, wewnętrznie nas kształtowały – będziemy mieli jeszcze okazję zgłębić to w kolejnych Katechezach.

_________________________________

Pozdrowienie

Saluto cordialmente i polacchi. Quarant’anni fa, San Giovanni Paolo II pubblicò l’Enciclica Dominum et Vivificantem, nella quale ricordava che lo Spirito Santo è la «Luce dei cuori» e ci permette di «chiamare per nome il bene e il male». In attesa della Pentecoste, chiediamo allo Spirito di Dio di risvegliare le coscienze umane con i suoi doni, di distoglierle dall’ingiustizia, dalla violenza e dalla guerra e di rinnovare il volto della terra! Vi benedico tutti!

Pozdrawiam serdecznie Polaków. Przed 40 laty św. Jan Paweł II ogłosił Encyklikę Dominum et Vivificantem, w której przypomniał, że Duch Święty jest „Światłością sumień” i pozwala nam „nazywać po imieniu dobro i zło”. Oczekując Pięćdziesiątnicy, prośmy Ducha Bożego, aby swymi darami obudził ludzkie sumienia, odwrócił je od nieprawości, przemocy i wojny oraz odnowił oblicze ziemi! Wszystkich was błogosławię!

_________________________________

Streszczenie katechezy Ojca Świętego

Rozpoczynamy dziś refleksję nad Konstytucją o liturgii świętej Sacrosanctum Concilium. Podejmując reformę obrzędów, ojcowie Soboru Watykańskiego II pragnęli przede wszystkim pogłębić teologiczną refleksję nad liturgią. Skoncentrowali się zwłaszcza na Misterium paschalnym Chrystusa – Jego męce, śmierci, zmartwychwstaniu i uwielbieniu – które mocą Ducha Świętego uobecnia się w liturgii, szczególnie w sakramentach. Sobór określa liturgię jako szczyt, do którego zmierza działalność Kościoła, i źródło, z którego wypływa cała jego moc. Św. Jan Paweł II uczył, że każda celebracja – przez słowa, obrzędy, symbole i gesty – staje się prawdziwą epifanią Kościoła trwającego na modlitwie.