W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.

Pokój z wami!

Dzień dobry wszystkim i witam serdecznie!

Cieszę się, że mogę powitać was – członków Zespołu Międzypartyjnego ds. Demografii w Parlamencie Europejskim, wraz z Komisarzem Europejskim ds. Morza Śródziemnego, włoską Minister ds. Rodziny, Dzietności i Równych Szans oraz Specjalnym Przedstawicielem OBWE ds. Zmian Demograficznych i Bezpieczeństwa, z okazji waszej konferencji poświęconej rodzinie i demografii.

Jako przedstawiciele swoich narodów, odzwierciedlający pluralizm poglądów politycznych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, słusznie poświęcacie uwagę kwestii demograficznej kontynentu, jest to bowiem pilne wyzwanie, mające praktyczne konsekwencje dla milionów osób i ich rodzin zamieszkujących „na tym, co staje się starym Kontynentem już nie ze względu na swoją chwalebną historię, lecz z powodu podeszłego wieku”, jak często podkreślał Papież Franciszek (Przemówienie na otwarcie Stanów Generalnych nt. Dzietności, 14 maja 2021). Problemy wynikające z demografii o zerowym wzroście są liczne i złożone; należy do nich między innymi pandemia samotności. Ponadto dane demograficzne nie są jedynie statystykami, lecz mówią o ojcostwie, macierzyństwie i dzieciach. A dzieci są przyszłością! Mówienie o przyszłości wskazuje jednak na integralny i zrównoważony rozwój, który napotyka poważne przeszkody, gdy brakuje solidarności między pokoleniami (por. Kompendium nauki społecznej Kościoła, 195). Niestety, solidarność ta wymaga równowagi międzypokoleniowej, której obecnie w Europie brakuje.

Ponadto w ostatnich dziesięcioleciach możemy zauważyć, że odrzucenie chrześcijańskiej inspiracji ojców założycieli instytucji Unii Europejskiej doprowadziło do czasu głębokiej bezpłodności – nie tylko dlatego, że zbyt wielu zostało pozbawionych prawa do narodzin, lecz także dlatego, że nie zdołano przekazać młodym narzędzi materialnych i kulturowych, których potrzebują, aby stawić czoła przyszłości (por. Franciszek, Przemówienie do uczestników Konferencji „(Re)Thinking Europe: A Christian contribution to the future of the European Project”, 28 października 2017) [1]. W konsekwencji nierzadko spotykamy się ze sprzecznościami zawartymi w rzekomo prorodzinnych politykach, które równocześnie sprzyjają dyskryminacji macierzyństwa, aborcję wynoszą do rangi prawa i podważają same fundamenty pragnienia założenia rodziny. Na szczęście są dziś pośród nas wspaniałe wyjątki!

Wszystkie te zagadnienia trzeba zatem pilnie przeanalizować i podjąć w sposób skoordynowany przez szerokie grono instytucji akademickich, politycznych i społecznych. Wyzwanie demograficzne znajduje się w momencie decydującym dla antropologicznej, społecznej i gospodarczej przyszłości Europy. Wasze zaangażowanie – dzięki ponadpartyjnemu składowi tego gremium – może w istocie odegrać zasadniczą rolę i stanowi idealne forum do poszukiwania dróg zdolnych rodzić nowe idee, których Europa i świat tak rozpaczliwie potrzebują. Dialog ten nie powinien obejmować jedynie różnych instytucji i rządów europejskich, lecz także szerokie spektrum społeczeństwa obywatelskiego, którego integralną częścią są chrześcijanie.

W centrum tych naglących wyzwań – i tego, co konieczne, aby znaleźć rozwiązania – znajdują się podstawowa godność każdej osoby oraz rola rodziny w społeczeństwie. Jak przypomniał nam św. Jan Paweł II, rodzina jest „pierwszą i niezastąpioną szkołą życia społecznego” (Adhort. apost. Familiaris consortio, 43) i opiera się na małżeństwie mężczyzny i kobiety – rzeczywistości, która łączy wymiar osobisty i publiczny. W tym świetle wasze dyskusje mają także za zadanie promować wspólną odpowiedzialność oraz aktywną rolę rodzin w życiu społecznym, politycznym i kulturalnym (por. Przemówienie do uczestników spotkania zorganizowanego przez CELAM, Papieską Akademię Życia oraz Instytut Jana Pawła II, 19 września 2025). Istotnie, tylko przez poszanowanie i wspieranie tej centralnej roli rodziny oraz przez stosowanie zasady pomocniczości można uniknąć dwóch skrajności: nadmiernej interwencji państwa i indywidualizmu.

Wreszcie, takie podejście nie polega na powrocie do dawnych modeli społecznych, lecz na przekazaniu kobietom i mężczyznom naszych czasów niezmiennych zasad, które z pewnością mogą ich prowadzić w odpowiadaniu na podstawowe pytania stawiane w każdej epoce: jaki jest sens i wartość życia ludzkiego; czym jest autentycznie ludzkie społeczeństwo; jaki świat chcemy przekazać przyszłym pokoleniom. W tym względzie należy rozwijać i kształtować politykę na poziomie krajowym oraz Unii Europejskiej, we współpracy ze społeczeństwem obywatelskim. Chciałbym tutaj zauważyć, że współpraca Zespołu Międzypartyjnego z Federacją Stowarzyszeń Rodzin Katolickich w Europie (FAFCE) oraz z Komisją Konferencji Episkopatów Unii Europejskiej (COMECE) stanowi doskonały przykład tego, jak różne podmioty – każdy we właściwym sobie zakresie kompetencji – mogą współpracować, aby zapewnić rzeczywistą zmianę, poprawiającą jakość życia wszystkich. To właśnie impuls, jaki chrześcijanie wnoszą w projekt europejski, aby polityka publiczna patrzyła na osobę ludzką w całej jej integralności i zawsze promowała godność istot ludzkich. W ten sposób – w odpowiedzi na kryzys demograficzny – może otworzyć się droga prawdziwie ludzka, ukierunkowana na dobro wspólne i pomyślność przyszłych pokoleń. W istocie tylko nowy powiew wiosny będzie mógł przemienić zimowy chłód naszych starzejących się społeczeństw!

A zatem, dzieląc się tymi refleksjami, modlę się, abyście kontynuowali wasze istotne wysiłki na rzecz promowania rodzin i godności każdej osoby. Z serdecznymi życzeniami dla każdego z was przyzywam na was i na waszych bliskich obfitości błogosławieństwa Boga Wszechmogącego.

Dziękuję!

______________________________________________________________

[1] Cegiełki budowli europejskiej, „L’Osservatore Romano”, wyd. polskie, nr 11(397)/2017, s. 23-27.